Ngân hàng Trung ương Nga và Bộ Tài chính đã soạn dự luật mới nhằm siết quản lý thị trường tiền điện tử, giới hạn quyền truy cập của nhà đầu tư và mở rộng khả năng giám sát giao dịch, nắm giữ của Nhà nước.
Dự thảo đặt nền tảng hợp pháp hóa một số hoạt động crypto, quy định sàn/đơn vị trung gian được phép hoạt động, yêu cầu định danh cho giao dịch và chia sẻ dữ liệu cho các cơ quan quản lý, thuế và thực thi pháp luật tại Nga.
- Nga chuẩn bị khung luật mới để hợp pháp hóa và kiểm soát thị trường tiền điện tử theo hướng tập trung.
- Chỉ các nền tảng được cấp phép/đăng ký mới được cung cấp dịch vụ sàn, lưu ký; nhà đầu tư phổ thông bị giới hạn.
- Cơ chế “địa chỉ định danh” và báo cáo bắt buộc giúp Nhà nước theo dõi dòng tiền, giao dịch và dữ liệu nắm giữ.
Nga chuẩn bị dự luật siết quản lý thị trường tiền điện tử
Dự luật do Ngân hàng Trung ương Nga và Bộ Tài chính soạn thảo nhằm hợp pháp hóa một phần hoạt động crypto, đồng thời áp các giới hạn và cơ chế giám sát để Nhà nước kiểm soát chặt giao dịch và quyền truy cập tài sản số.
Dự thảo được kỳ vọng sẽ được thông qua trong kỳ họp mùa xuân của Quốc hội Nga và có hiệu lực không muộn hơn ngày 01/07/2025 theo lộ trình dự kiến.
Khung pháp lý sẽ xác định ai được tiếp cận hợp pháp với tiền điện tử như Bitcoin và các tổ chức nào được ủy quyền xử lý giao dịch. Trọng tâm là tạo cơ chế để cơ quan Nhà nước có đủ thông tin nhằm theo dõi sát và duy trì kiểm soát nghiêm ngặt các hoạt động trong không gian crypto.
Nội dung dự luật cũng gắn với định hướng quản lý mới của Ngân hàng Trung ương Nga, bao gồm cách phân loại tài sản số và phạm vi báo cáo dữ liệu phát sinh từ hoạt động giao dịch, lưu ký, và trung gian.
Các nền tảng được phép vận hành sàn giao dịch tiền điện tử tại Nga
Chỉ các tổ chức đã có giấy phép hoạt động tương tự trên thị trường truyền thống chắc chắn được phép cung cấp dịch vụ sàn cho tiền điện tử, còn các nền tảng chuyên về crypto phải đăng ký vào danh sách riêng và đáp ứng điều kiện doanh số, vốn.
Tại Nga hiện có 8 tổ chức được nêu là đang hoạt động và thuộc nhóm có thể được phép cung cấp dịch vụ sàn: Moscow Exchange (MOEX), St. Petersburg Exchange (SPB), St. Petersburg Currency Exchange, St. Petersburg Commodity Exchange, Eastern Exchange, National Commodity Exchange, Central Trading System và Decentralized Trading System.
Các nền tảng chỉ tập trung giao dịch crypto (ví dụ các điểm đổi, “exchanger”) sẽ được định danh là “tổ chức giao dịch tiền kỹ thuật số” và phải được đưa vào một sổ đăng ký chuyên biệt. Việc đăng ký là bắt buộc.
Điều kiện đáng chú ý là yêu cầu doanh số giao dịch hàng tháng tối thiểu 3,5 triệu ruble (hơn 45.000 USD). Các đơn vị tham gia cũng phải đáp ứng tiêu chuẩn tối thiểu về vốn và mức đủ vốn chủ sở hữu, do Ngân hàng Trung ương Nga xác định.
Nhà chức trách được cho là sẽ đặt thêm yêu cầu đối với các tổ chức lưu ký tiền điện tử (crypto depository) cung cấp dịch vụ lưu giữ tài sản. Một số sàn phục vụ ngoại thương đang nằm trong cơ chế pháp lý thử nghiệm có thể được miễn khỏi quy tắc mới; nhà cung cấp Nga cũng có thể không chịu trách nhiệm với thiệt hại do lệnh trừng phạt phương Tây.
Nhà đầu tư nào được mua và giao dịch tiền điện tử tại Nga
Cả nhà đầu tư chuyên nghiệp và không chuyên đều có thể được tiếp cận thị trường, nhưng phải kiểm tra kiến thức/rủi ro và chịu các hạn chế; công dân Nga chỉ được mua trên sàn trong nước đã được quản lý.
Dự luật cho phép hai nhóm nhà đầu tư: “đủ điều kiện” và “không đủ điều kiện”. Nhóm đủ điều kiện vẫn phải vượt qua bài kiểm tra đánh giá hiểu biết về tài sản và nhận thức rủi ro; kết quả kiểm tra có hiệu lực trong 1 năm.
Với công dân Nga, việc mua tiền điện tử sẽ bị giới hạn trên các sàn nội địa đã được quản lý theo khuôn khổ mới. Cùng lúc đó, tổng giá trị mua hằng năm sẽ bị áp trần, nhưng ngưỡng cụ thể chưa được chốt trong dự thảo.
Con số từng được thảo luận trước đây là 300.000 ruble (gần 4.000 USD) cho hạn mức mua hàng năm, song đây không được nêu là mức cuối cùng bắt buộc trong dự luật.
Các giao dịch chuyển giữa nhiều ví thuộc cùng một người sẽ được miễn, tương tự các trường hợp thừa kế tài sản crypto và phân chia tài sản. Hoạt động giao dịch ký quỹ trong crypto sẽ được điều chỉnh thông qua các sửa đổi riêng đối với Luật “Về Thị trường Chứng khoán” của Nga.
Cơ chế Nhà nước Nga kiểm soát giao dịch tiền điện tử
Dự luật yêu cầu gắn “địa chỉ định danh” cho tài khoản khách hàng, báo cáo mọi luồng di chuyển tiền lên Ngân hàng Trung ương Nga và chia sẻ dữ liệu cho cơ quan thuế, chống rửa tiền và thực thi pháp luật.
Nhà cung cấp dịch vụ phải gán một “địa chỉ định danh” đặc biệt cho mọi tài khoản khách hàng và địa chỉ này sẽ được liên kết với từng giao dịch crypto. Cơ chế này nhằm tạo khả năng truy vết thống nhất theo tài khoản khi phát sinh luồng chuyển.
Tất cả biến động dòng tiền sẽ được báo cáo cho Ngân hàng Trung ương Nga. Dữ liệu cũng sẽ sẵn có cho các cơ quan liên quan như Rosfinmonitoring, Cơ quan Thuế Liên bang (FNS), cơ quan thực thi pháp luật và tòa án.
Đối với mỗi giao dịch từ 100.000 ruble trở lên (1.300 USD), các trung gian được cấp phép phải thu thập thông tin chi tiết về người gửi và người nhận.
Khung luật được xây dựng dựa trên khái niệm quản lý mới do Ngân hàng Trung ương Nga công bố vào cuối tháng 12, trong đó công nhận tiền điện tử và stablecoin là “tài sản tiền tệ”.
Các chế tài với hành vi vi phạm quy định sắp ban hành, bao gồm giao dịch trên các sàn nước ngoài không đăng ký tại Nga, nhiều khả năng sẽ được áp dụng vào tháng 07 năm sau, sau giai đoạn chuyển tiếp nhằm tạo điều kiện hợp pháp hóa việc nắm giữ crypto.
Những câu hỏi thường gặp
Dự luật crypto mới của Nga dự kiến có hiệu lực khi nào?
Dự luật được kỳ vọng thông qua trong kỳ họp mùa xuân của Quốc hội Nga và có hiệu lực không muộn hơn ngày 01/07/2025.
Ai được phép vận hành sàn giao dịch tiền điện tử tại Nga?
Các tổ chức đã có giấy phép hoạt động tương tự trên thị trường truyền thống sẽ được phép cung cấp dịch vụ sàn; các nền tảng chuyên crypto phải đăng ký vào sổ riêng và đáp ứng điều kiện doanh số, vốn theo yêu cầu của Ngân hàng Trung ương Nga.
Nhà đầu tư phổ thông ở Nga bị giới hạn gì khi mua crypto?
Nhà đầu tư không chuyên phải làm bài kiểm tra kiến thức/rủi ro (hiệu lực 1 năm), chỉ được mua trên sàn nội địa được quản lý và có thể bị áp trần tổng mức mua hằng năm (ngưỡng cụ thể chưa được nêu rõ trong dự thảo).
Nga sẽ theo dõi giao dịch tiền điện tử bằng cách nào?
Dự luật yêu cầu gắn “địa chỉ định danh” cho tài khoản, báo cáo luồng tiền lên Ngân hàng Trung ương Nga và cung cấp dữ liệu cho các cơ quan như Rosfinmonitoring, FNS, cơ quan thực thi pháp luật và tòa án; giao dịch từ 100.000 ruble trở lên phải thu thập thông tin chi tiết người gửi/nhận.
