Meta đã hoàn tất việc tách vận hành khỏi Manus, startup AI tác tử mà hãng mua với giá 2 tỷ USD chưa đầy 6 tháng trước, sau khi cơ quan quản lý Trung Quốc yêu cầu đảo ngược thương vụ.
Diễn biến này làm lộ rõ mức độ can thiệp của Bắc Kinh vào các thương vụ AI xuyên biên giới, đồng thời cho thấy căng thẳng công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc tiếp tục tác động trực tiếp đến dòng vốn, dữ liệu và hoạt động của các công ty liên quan.
- Meta đã dựng “hàng rào dữ liệu” để tách hoàn toàn Manus khỏi hệ thống nội bộ.
- Cơ quan quản lý Trung Quốc đã yêu cầu đảo ngược thương vụ vào tháng 4, với lý do vi phạm quy định về đầu tư nước ngoài và xuất khẩu công nghệ.
- Manus và các nhà đầu tư đang tìm phương án mua lại trong bối cảnh cấu trúc tài chính của thương vụ rất phức tạp.
Meta đã tách Manus khỏi hệ thống nội bộ như thế nào
Meta đã ngắt kết nối vận hành với Manus bằng cách chặn truy cập vào hệ thống nội bộ và buộc nhân viên Meta không dùng công cụ của Manus cho các dự án bên trong. Công ty cũng yêu cầu nhân sự chuyển toàn bộ công việc sang nền tảng riêng của Meta.
Động thái này diễn ra từ đầu tháng 6, sau khi nội bộ nhận chỉ đạo “sunset” Manus, tức chấm dứt dần việc sử dụng startup này trong các hoạt động của công ty mẹ. Manus vẫn tiếp tục cập nhật sản phẩm, gồm tích hợp với SimilarWeb và Shopify.
Vì sao Trung Quốc yêu cầu đảo ngược thương vụ
Cơ quan phát triển và cải cách quốc gia Trung Quốc (NDRC) đã yêu cầu đảo ngược thương vụ vào tháng 4 năm 2026, với cáo buộc vi phạm quy định về đầu tư nước ngoài và xuất khẩu công nghệ. Đây là lần đầu tiên giới chức Trung Quốc thành công trong việc tháo gỡ một thương vụ mua lại AI xuyên biên giới đã hoàn tất.
Lập luận của Bắc Kinh là Manus được sáng lập tại Trung Quốc, phát triển ban đầu tại đây và xây dựng hệ thống AI bằng nhân lực, dữ liệu Trung Quốc. Việc chuyển trụ sở cùng nhân sự chủ chốt sang Singapore trong năm 2025 bị xem là nỗ lực cắt đứt liên hệ để tránh giám sát.
Quá trình điều tra và các mốc chính của vụ việc
NDRC đã mở điều tra từ tháng 1 năm 2026, chỉ vài tuần sau khi Meta hoàn tất mua lại Manus. Đến tháng 3, hai đồng sáng lập Xiao Hong và Ji Yichao bị triệu tập lên Bắc Kinh và bị cấm rời khỏi Trung Quốc.
Tháng 4, cơ quan này chính thức ra lệnh đảo ngược thương vụ. Hiện chưa rõ tiến trình pháp lý tiếp theo sẽ diễn ra thế nào nếu các bên theo đuổi phương án mua lại hoặc tái cấu trúc giao dịch.
Phương án mua lại đang được cân nhắc
Ba đồng sáng lập gồm Xiao Hong, Ji Yichao và Zhang Tao đang tìm cách huy động khoảng 1 tỷ USD từ nhà đầu tư bên ngoài để tài trợ cho một thương vụ mua lại, với mức định giá tương ứng 2 tỷ USD mà Meta đã trả. Tuy nhiên, cấu trúc này gặp trở ngại vì một số nhà đầu tư đã thoái vốn, trong đó có Tencent, ZhenFund và HSG.
Bên cạnh yếu tố tài chính, việc nhân sự Manus đã chuyển sang văn phòng Meta tại Singapore cũng khiến quá trình tách ra hoặc mua lại trở nên phức tạp hơn. Các chi tiết cụ thể về lộ trình cuối cùng vẫn chưa được công bố.
Căng thẳng công nghệ Mỹ – Trung đang siết chặt hơn
Căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc tiếp tục lan sang mảng AI, chip và công nghệ lõi. Trung Quốc được cho là đã yêu cầu nhiều công ty tư nhân như Moonshot AI, StepFun và ByteDance tránh nhận vốn Mỹ nếu chưa được phê duyệt.
Ở chiều ngược lại, chính quyền Trump đã hạn chế đầu tư của Mỹ vào một số công ty AI, bán dẫn và lượng tử của Trung Quốc trong năm nay. Mỹ cũng duy trì kiểm soát xuất khẩu chip AI tiên tiến, trong khi Trung Quốc siết cấp phép đất hiếm, cấm chip AI nước ngoài tại trung tâm dữ liệu do nhà nước tài trợ và mở rộng quyền xử lý tài sản của thực thể nước ngoài vi phạm chính sách kinh tế.
Tổng kết
Thương vụ Meta – Manus cho thấy các thương vụ AI xuyên biên giới đang chịu rủi ro pháp lý và chính trị lớn hơn, đặc biệt khi bị cuốn vào cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc.
