Washington và Bắc Kinh đã đồng ý mở một kênh chính phủ trực tiếp để trao đổi về hợp tác AI sau cuộc gặp giữa Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình.
Động thái này cho thấy AI đang trở thành một chủ đề ngoại giao và an ninh công nghệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, trong khi cạnh tranh về chip, năng lượng và quy định vẫn chưa hạ nhiệt.
- Trung Quốc xác nhận hai bên sẽ mở kênh đối thoại chính phủ về AI sau hội nghị thượng đỉnh.
- Phía Mỹ chưa xác nhận chính thức việc lập kênh này.
- Tranh luận về AI gắn chặt với cuộc đua chip, năng lượng và dự luật công nghệ mới của Mỹ.
Trung Quốc xác nhận có kênh đối thoại AI với Mỹ
Phía Trung Quốc cho biết hai nước sẽ bắt đầu trao đổi trực tiếp ở cấp chính phủ về hợp tác và quản lý AI. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Guo Jiakun nêu thông tin này trong cuộc họp báo thường kỳ sau khi được hỏi về nội dung thảo luận giữa hai nhà lãnh đạo.
Ông Guo nói Mỹ và Trung Quốc là hai cường quốc lớn trong lĩnh vực AI, vì vậy cần phối hợp để phát triển và điều tiết công nghệ này. Theo cách diễn đạt của phía Trung Quốc, mục tiêu là để AI phục vụ phát triển con người và mang lại lợi ích rộng hơn cho thế giới.
Dù vậy, hiện chưa có xác nhận chính thức từ Nhà Trắng về việc kênh đối thoại này đã được thiết lập. Vì thế, chi tiết về cơ chế vận hành, phạm vi thảo luận và cấp độ tham gia vẫn chưa rõ.
Trump nói hai bên đã bàn về “guardrails” cho AI
Donald Trump cũng nói rằng ông đã trao đổi với ông Tập về AI trong một cuộc phỏng vấn với Fox News. Khi được hỏi liệu Mỹ và Trung Quốc có đạt được thỏa thuận nào về các “guardrails” để AI không “đi quá xa” hay không, ông trả lời rằng hai bên đã nói về chủ đề này.
Ông Trump nói AI “phần lớn là điều tuyệt vời”, nhưng cũng thừa nhận việc đặt ra rào chắn không đơn giản khi hai nước đang cạnh tranh trực tiếp trong cùng một lĩnh vực. Ông cho rằng rất khó nói “hãy đặt ra ranh giới” trong lúc cả hai vẫn đang tìm cách vượt lên nhau.
Ông cũng nhấn mạnh Mỹ đang đi trước Trung Quốc trong cuộc đua AI, gắn lợi thế này với nguồn điện và việc cho phép các công ty AI tự xây nhà máy điện để đáp ứng nhu cầu của trung tâm dữ liệu. Theo ông, điều đó giúp doanh nghiệp Mỹ có thêm không gian phát triển.
Cuộc đua AI đang nối sang mặt trận chip và năng lượng
Các cuộc trao đổi về AI xuất hiện đúng lúc cuộc cạnh tranh về chip giữa hai nước vẫn tiếp diễn. CEO Nvidia Jensen Huang cho biết ông tin thị trường Trung Quốc rồi sẽ mở lại với các công ty chip Mỹ, nhưng hiện chưa có tín hiệu cho phép hàng được xuất sang ngay.
Nvidia đã có giấy phép của chính phủ Mỹ để bán chip, nhưng điều đó không đồng nghĩa chip có thể được chuyển tới Trung Quốc ngay lập tức. Phía Trung Quốc vẫn đang hỗ trợ các nhà sản xuất bán dẫn nội địa, nên tiến trình này còn phụ thuộc vào quyết định từ phía Bắc Kinh.
Song song đó, Washington đang thúc đẩy thêm một dự luật liên quan đến xuất khẩu công nghệ sang nước ngoài. Dự luật được cho là sẽ lập một văn phòng trong Bộ Ngoại giao để hỗ trợ các chính phủ đồng minh mua công nghệ Mỹ, đồng thời đi kèm quỹ 500 triệu USD nếu được thông qua.
Dự luật mới của Mỹ nhằm cạnh tranh với công nghệ Trung Quốc
Hai thượng nghị sĩ Mỹ dự kiến sẽ trình dự luật vào thứ Ba, theo tài liệu mà Reuters nhìn thấy. Dự luật do Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen của New Hampshire và Thượng nghị sĩ Pete Ricketts của Nebraska đồng bảo trợ.
Nội dung chính của dự luật là làm cho quá trình mua công nghệ Mỹ thuận lợi hơn đối với các chính phủ nước ngoài, thay vì để họ chuyển sang các sản phẩm rẻ hơn từ đối thủ chiến lược như Trung Quốc. Nhìn tổng thể, đây là một phần của cuộc cạnh tranh rộng hơn về ảnh hưởng công nghệ toàn cầu.
Tổng kết
Việc hai nước mở kênh đối thoại về AI cho thấy công nghệ này đang trở thành một chủ đề chiến lược, không chỉ là câu chuyện đổi mới mà còn là vấn đề cạnh tranh, kiểm soát và chuỗi cung ứng công nghệ.
