Myanmar đang xem xét dự luật chống lừa đảo trực tuyến với mức phạt cao nhất là tử hình cho các hành vi dùng bạo lực, tra tấn, bắt giữ trái phép hoặc đối xử tàn nhẫn để ép người khác tham gia lừa đảo.
Dự luật cũng đề xuất án chung thân cho người vận hành các trung tâm lừa đảo trực tuyến và lừa đảo tiền số. Diễn biến này cho thấy Myanmar đang siết mạnh các đường dây scam xuyên biên giới trong khu vực.
- Dự luật mới của Myanmar nhắm vào các hành vi cưỡng ép, tra tấn và vận hành scam compound.
- Trung Quốc và Myanmar đều đang tăng cường trấn áp các mạng lưới lừa đảo xuyên biên giới.
- Cambodia cũng vừa thông qua luật mới với các khung phạt riêng cho tội phạm scam trực tuyến.
Myanmar đề xuất khung phạt nặng với scam trực tuyến
Dự luật “Anti-Online Scam Bill” đặt mức phạt tử hình đối với người phạm tội lừa đảo trực tuyến nếu họ dùng bạo lực, tra tấn, giam giữ trái phép hoặc ngược đãi để buộc người khác tham gia. Với người điều hành các trung tâm lừa đảo trực tuyến và lừa đảo tiền số, mức phạt được đề xuất là án chung thân.
Dự luật được trình vào ngày 14/5/2026, trong khi quốc hội do quân đội kiểm soát của Myanmar dự kiến họp trong tuần đầu tháng 6. Hiện chưa rõ văn bản này sẽ được sửa đổi ra sao trước khi được xem xét tiếp.
Áp lực truy quét scam compound ở biên giới gia tăng
Động thái của Myanmar diễn ra trong bối cảnh nước này và Trung Quốc đang phối hợp mạnh hơn để xử lý các ổ lừa đảo hoạt động qua biên giới. Đầu năm 2026, Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc cho biết hai đường dây lớn từ Myanmar, thuộc nhóm gia đình Ming và Bai, đã bị triệt phá.
Phía Trung Quốc đã tuyên án chung thân hoặc nặng hơn với 39 người, trong đó 16 người bị tuyên án tử hình. Mười một thành viên gia đình Ming đã bị xử tử vào ngày 29/1/2026 sau khi bị kết án tại Ôn Châu vào tháng 9/2025.
Đến cuối năm 2025, các tòa án Trung Quốc đã xử lý hơn 27.000 vụ liên quan đến gian lận viễn thông ở bắc Myanmar, với hơn 41.000 người bị kết án sau khi được hồi hương. Myanmar cũng từng bàn giao các nghi phạm và nạn nhân bị cho là liên quan đến lừa đảo cho Trung Quốc qua sân bay Mae Sot ở Thái Lan vào tháng 2/2025.
Các điểm nóng lừa đảo đã hình thành như thế nào
Trước năm 2021, Myanmar có quy định lỏng lẻo hơn với hoạt động cờ bạc và cờ bạc trực tuyến ở khu vực giáp biên giới Thái Lan và Trung Quốc. Từ các khu vực này, nhiều địa điểm dần biến thành trung tâm lừa đảo khi biên giới bị đóng trong đại dịch.
Các cụm như Shwe Kokko, KK Park gần Myawaddy, Laukkai ở Kokang và Mong La được mở rộng hoặc hình thành thêm. Những nơi này được mô tả là có tường kiên cố, lực lượng vũ trang bảo vệ và sử dụng Internet vệ tinh Starlink.
Theo báo cáo của Liên Hợp Quốc, ít nhất 120.000 người đã trở thành nạn nhân của lừa đảo trực tuyến ở Myanmar. Một số mạng lưới do các gia đình người Trung Quốc kiểm soát, trong đó riêng cụm Laukkai từng tạo ra hơn 1,5 tỷ USD trước khi bị giải thể.
Hoạt động thường ngày trong các khu này xoay quanh kiểu lừa đảo “pig butchering”, tức nhắm vào yếu tố tình cảm và đầu tư để “vỗ béo” mục tiêu trước khi chiếm đoạt. Lực lượng lao động bị mua chuộc hoặc lừa bằng tin tuyển dụng giả, sau đó bị đưa qua nhiều khu vực ở châu Á và châu Phi.
Cambodia đã ban hành luật mới về scam tiền số và lừa đảo trực tuyến
Không chỉ Myanmar, Cambodia cũng đã thông qua luật đầu tiên nhằm đối phó với các trung tâm lừa đảo trực tuyến. Quốc hội nước này bỏ phiếu nhất trí ngày 30/3/2026 để thông qua khung pháp lý mới, sau đó có báo cáo công bố thêm vào ngày 3/4/2026.
Luật quy định hình phạt theo mức độ vi phạm. Người lừa đảo thông thường có thể bị phạt tù từ 2 đến 5 năm và phạt tiền tối đa 500 triệu riel, tương đương 125.000 USD. Người cầm đầu nhóm lừa đảo có thể bị phạt tù từ 5 đến 10 năm và phạt tiền tối đa 1 tỷ riel, tương đương 250.000 USD.
Với các vụ có yếu tố bạo lực, tra tấn, bắt cóc, buôn người và lao động cưỡng bức, mức án dành cho người cầm đầu có thể lên tới 10 đến 20 năm tù và phạt tối đa 2 tỷ riel, tương đương 500.000 USD.
Tổng kết
Myanmar đang hướng tới một khung xử phạt rất nghiêm khắc với scam trực tuyến, trong khi Trung Quốc và Cambodia cũng đồng loạt tăng cường biện pháp pháp lý. Trọng tâm hiện nay là các đường dây lừa đảo xuyên biên giới và những trung tâm vận hành chúng.
