ChangXin Memory Technologies (CXMT), nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất Trung Quốc, đã kiện Bộ Quốc phòng Mỹ để phản đối việc bị xếp vào danh sách “công ty quân sự Trung Quốc”.
Vụ kiện diễn ra khi nhu cầu DRAM cho máy chủ trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu và thiết bị điện tử tăng mạnh, trong khi thị trường toàn cầu hiện phụ thuộc chủ yếu vào Samsung, SK hynix và Micron.
- CXMT yêu cầu tòa án Mỹ hủy quyết định đưa công ty vào danh sách 1260H của Lầu Năm Góc.
- Samsung, SK hynix và Micron đang chiếm khoảng 90% doanh thu thị trường DRAM toàn cầu trong quý II/2026.
- Kết quả vụ kiện có thể ảnh hưởng đến khả năng mở rộng nguồn cung DRAM trong lúc nhu cầu từ ngành AI tăng cao.
CXMT kiện Bộ Quốc phòng Mỹ về danh sách công ty quân sự
CXMT cho rằng việc bị đưa vào danh sách 1260H của Bộ Quốc phòng Mỹ là tùy tiện, thiếu căn cứ và có sai sót về thủ tục. Công ty đã nộp đơn tại Tòa án Quận Columbia của Mỹ.
CXMT khẳng định không có quan hệ với quân đội Trung Quốc và cho biết các sản phẩm DRAM của mình được thiết kế, bán cho khách hàng dân sự và thương mại.
“CXMT không có liên hệ với quân đội Trung Quốc.”
– CXMT, trong đơn kiện liên bang được Reuters đưa tin
“Không determinations nào được chứng minh bởi hồ sơ thực tế, luật hiện hành hoặc một quy trình ra quyết định có lý do đầy đủ.”
– CXMT, trong đơn kiện liên bang được Reuters đưa tin
Đơn kiện nêu tên Bộ trưởng Quốc phòng Peter Hegseth, Thứ trưởng Steve Feinberg và Michael Cadenazzi, người đứng đầu chính sách nền tảng công nghiệp quốc phòng, là các bị đơn. Bộ Quốc phòng Mỹ nói với Reuters rằng cơ quan này không thể bình luận về các vụ kiện đang diễn ra.
Danh sách 1260H khác với Entity List như thế nào?
Danh sách 1260H chủ yếu tạo ra hạn chế liên quan đến hợp đồng liên bang, trong khi Entity List của Bộ Thương mại Mỹ là một cơ chế kiểm soát xuất khẩu. Hai danh sách có phạm vi và hệ quả pháp lý khác nhau.
Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng Quốc gia cho năm tài khóa 2023 cũng quy định các cơ quan liên bang Mỹ không được sử dụng hàng hóa có chứa chất bán dẫn của CXMT kể từ tháng 12/2027.
Việc bị đưa vào danh sách quân sự gây ảnh hưởng đáng kể đến uy tín và hoạt động kinh doanh của CXMT, nhưng hiện chưa đồng nghĩa với việc mọi công ty Mỹ bị cấm mua chip của CXMT. Entity List của Bộ Thương mại Mỹ là một cơ chế riêng.
Vì sao vị trí của CXMT quan trọng với thị trường DRAM?
CXMT là nhà cung cấp DRAM lớn thứ tư có khả năng tạo thêm cạnh tranh trong một thị trường đang tập trung cao. Nguồn cung bổ sung có ý nghĩa đặc biệt khi các ứng dụng AI cần ngày càng nhiều bộ nhớ.
Theo Counterpoint Research, Samsung, SK hynix và Micron chiếm tổng cộng khoảng 90% doanh thu DRAM toàn cầu trong quý II/2026. Samsung giữ 39% thị phần, SK hynix 26% và Micron 25%.
| Nhà sản xuất | Thị phần doanh thu DRAM quý II/2026 |
|---|---|
| Samsung | 39% |
| SK hynix | 26% |
| Micron | 25% |
| Ba doanh nghiệp cộng lại | Khoảng 90% |
Nhu cầu từ các máy chủ AI và hệ thống AI tác vụ được dự báo tiếp tục thúc đẩy tiêu thụ DRAM thông thường, qua đó tạo áp lực lên giá và nguồn cung.
CXMT được Counterpoint đánh giá là nhà cung cấp DRAM lớn tăng trưởng nhanh nhất trong quý. Doanh thu của công ty tăng 716% so với cùng kỳ năm trước, còn lượng bit DRAM xuất xưởng chiếm gần 9% tổng thị trường toàn cầu.
| Chỉ số của CXMT | Giá trị |
|---|---|
| Tăng trưởng doanh thu DRAM theo năm | 716% |
| Tỷ trọng lượng bit DRAM xuất xưởng toàn cầu | Gần 9% |
| Doanh thu 6 tháng đầu năm | 150,31 tỷ nhân dân tệ, khoảng 22,4 tỷ USD |
| Mức tăng doanh thu 6 tháng đầu năm | 874% |
| Lợi nhuận ròng 6 tháng đầu năm | 77,61 tỷ nhân dân tệ |
CXMT cũng ghi nhận lợi nhuận ròng 77,61 tỷ nhân dân tệ trong 6 tháng đầu năm, trái ngược với khoản lỗ của cùng kỳ trước đó.
Apple và các hạn chế thương mại có thể tác động ra sao?
Khả năng Apple mua bộ nhớ từ CXMT đang trở thành một phép thử đối với việc doanh nghiệp Mỹ tiếp cận sản phẩm của công ty. Apple được cho là đã cân nhắc xin sự chấp thuận của Nhà Trắng và Bộ Thương mại Mỹ cho các thương vụ mua hàng này.
Nhu cầu bộ nhớ phục vụ AI tăng đã góp phần đẩy chi phí linh kiện lên cao, trong đó giá một số mẫu iPad và MacBook từng tăng tới 20%. Một nhóm thượng nghị sĩ thuộc cả hai đảng đã kêu gọi Apple không sử dụng sản phẩm của CXMT và Yangtze Memory, cho rằng quyết định của Apple có thể ảnh hưởng đến xu hướng tiếp nhận trong toàn ngành.
CXMT, DeepSeek và hơn 100 công ty khác từng được một cơ quan quản lý đa phương thông qua để xem xét đưa vào Entity List. Tuy nhiên, danh sách này chưa được cập nhật kể từ tháng 10/2025. Hiện CXMT đang đối phó với hạn chế theo danh sách 1260H, trong khi biện pháp nghiêm khắc hơn vẫn chưa được áp dụng.
Tiền lệ từ Alibaba và Xiaomi
CXMT có thể dựa vào tiền lệ các doanh nghiệp Trung Quốc từng kiện việc bị đưa vào danh sách của Lầu Năm Góc. Alibaba đã khởi kiện vào tháng 6, còn Xiaomi từng thành công trong một vụ kiện tại Mỹ và được đưa ra khỏi danh sách vào năm 2021.
CXMT cho biết Bộ Quốc phòng Mỹ từng phát hành thông báo vào tháng 2 rằng công ty không còn nằm trong danh sách, nhưng rút thông báo này ngay trong ngày và sau đó đưa CXMT trở lại mà không đưa ra đủ lý do.
Vụ kiện của CXMT sẽ quyết định liệu việc đưa công ty vào danh sách có được giữ nguyên hay không. Kết quả không chỉ liên quan đến hoạt động kinh doanh của CXMT mà còn có thể ảnh hưởng đến triển vọng nguồn cung DRAM trong ngành AI.
Tổng kết
CXMT đang yêu cầu tòa án Mỹ hủy việc bị đưa vào danh sách công ty quân sự, trong lúc thị trường DRAM phải đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn từ AI. Diễn biến pháp lý và khả năng xuất hiện thêm hạn chế thương mại sẽ là các yếu tố cần theo dõi.
