Zondacrypto bị nghi gặp vấn đề thanh khoản, làm bùng lại tranh cãi chính trị ở Ba Lan về khoảng trống giám sát các doanh nghiệp tiền mã hóa hoạt động theo giấy phép nước ngoài.
Thị trường tiền mã hóa Ba Lan vẫn chưa có khung pháp lý nội địa tương thích với quy định MiCA của EU, do các nỗ lực lập pháp trước đó bị phủ quyết. Diễn biến quanh Zondacrypto trở thành phép thử cho việc ai chịu trách nhiệm khi cơ chế quản lý chưa hoàn thiện.
- Truyền thông và một báo cáo phân tích nói Zondacrypto mất hơn 99% dự trữ, một số người dùng phản ánh rút tiền bị chậm hoặc không rút được.
- CEO Zondacrypto bác bỏ, cho rằng vấn đề do kỹ thuật tạm thời và việc phân tích chỉ tính ví nóng; ông nói dự trữ Bitcoin lên tới 4.500 BTC.
- Chính phủ và phe đối lập đổ lỗi cho nhau về việc Ba Lan chưa có luật MiCA; công tố mở điều tra, trong khi thời hạn thông qua luật được nêu là trước 1/7.
Zondacrypto đang gặp chuyện gì?
Các báo cáo tại Ba Lan cho rằng Zondacrypto có dấu hiệu mất thanh khoản khi người dùng phản ánh khó rút tiền, trong khi phía công ty phủ nhận và gọi đây là trục trặc kỹ thuật tạm thời.
Brussels Signal đưa tin một số người dùng phàn nàn không thể rút tiền từ sàn, số khác gặp tình trạng xử lý chậm. Diễn biến này khiến nghi vấn về khả năng thanh toán của nền tảng lan rộng trong truyền thông địa phương và khu vực.
Một phân tích của công ty dữ liệu Recoveris (được Wirtualna Polska và Money.pl trích dẫn) cho rằng Zondacrypto đã mất hơn 99% dự trữ. Trong nghiên cứu do Wirtualna Polska đặt hàng, đơn vị này ước tính lượng Bitcoin giảm từ hơn 55 BTC vào tháng 8/2024 xuống còn 0,18 BTC vào tháng 3/2026.
Phản hồi của CEO Zondacrypto về cáo buộc “mất dự trữ”
CEO Przemysław Kral bác bỏ cáo buộc mất khả năng thanh toán, nói sự cố rút tiền đến từ vấn đề kỹ thuật và quy trình xử lý thủ công làm chậm thanh toán.
Trên X, ông cho rằng hai trang tin Ba Lan tạo hoảng loạn dựa trên dữ liệu sai và khẳng định công ty “ổn định, có khả năng thanh toán và an toàn”. Theo Kral, nhóm phân tích đã chỉ tính “ví nóng” trong khi phần lớn tài sản nằm ở “ví lạnh” theo chiến lược quản trị thanh khoản.
“Vào ngày 1/4, số dư dự trữ của chúng tôi riêng bằng Bitcoin đã là 4.500 BTC.”
– Przemysław Kral, CEO Zondacrypto (trích từ phát biểu của ông)
Vì sao vụ việc nhanh chóng biến thành tranh cãi chính trị ở Warsaw?
Vụ Zondacrypto bị kéo vào tranh luận vì Ba Lan chưa ban hành luật áp dụng MiCA, dẫn tới tranh cãi về việc cơ quan giám sát trong nước có đủ thẩm quyền với các doanh nghiệp đang dùng giấy phép nước ngoài hay không.
Zondacrypto được thành lập tại Ba Lan nhưng chuyển trụ sở sang Estonia năm 2019 và hiện hoạt động theo giấy phép do quốc gia Baltic này cấp. Trong khi đó, Ba Lan vẫn chưa thông qua luật nội địa hóa quy định Markets in Crypto Assets (MiCA) của EU để bắt đầu cấp phép trong nước.
Dự luật do chính phủ trung tả của Thủ tướng Donald Tusk đề xuất đã bị Tổng thống Karol Nawrocki phủ quyết hai lần. Khi xuất hiện cáo buộc về thanh khoản tại Zondacrypto, hai phe tiếp tục đổ lỗi cho nhau về việc thiếu giám sát phù hợp đối với ngành tài sản số.
Các bên trong chính phủ Ba Lan nói gì về lỗ hổng giám sát?
Chính phủ cho rằng việc phủ quyết khiến cơ quan giám sát tài chính KNF thiếu công cụ kiểm soát doanh nghiệp hoạt động theo giấy phép nước ngoài, đồng thời cảnh báo rủi ro với người dùng nếu khung pháp lý tiếp tục chậm trễ.
Bộ trưởng Tài chính Andrzej Domański nhận định phủ quyết của tổng thống khiến cơ quan giám sát tài chính KNF không có quyền hạn điều tiết các công ty đang hoạt động dựa trên giấy phép nước ngoài.
Bộ trưởng Nội vụ Marcin Kierwiński cảnh báo hàng nghìn nhà đầu tư có thể mất tiền tiết kiệm và quy trách nhiệm cho tổng thống cùng phe đối lập vì ngăn luật hóa quy định tiền mã hóa. Trước cuộc họp nội các, Thủ tướng Tusk nhấn mạnh dự luật nhằm bảo vệ “ví tiền” của người dân, không phải “siết quá mức”.
“Thời điểm bỏ phiếu tại quốc hội để bác bỏ quyền phủ quyết của tổng thống đang đến rất nhanh.”
– Donald Tusk, phát biểu được báo chí Ba Lan trích dẫn
Điều tra của cơ quan công tố và các mốc thời gian lập pháp đáng chú ý
Ba Lan đã mở điều tra về các cáo buộc bất thường tại sàn, trong khi thời hạn áp dụng luật theo MiCA được nêu là trước ngày 1/7 và có thể có thêm một cuộc bỏ phiếu vào giữa tháng 4.
Thủ tướng Tusk cho biết, dựa trên thông tin từ Cơ quan An ninh Nội địa (ABW), CEO Przemysław Kral đã quyên góp cho các quỹ liên quan đến chính trị gia của đảng Luật pháp và Công lý (PiS) và liên minh cực hữu Confederation, đồng thời Zondacrypto tài trợ một hội nghị chính trị theo khuynh hướng bảo thủ.
Văn phòng Công tố Quốc gia Ba Lan đã khởi động điều tra về các cáo buộc sai phạm tại sàn giao dịch này. Truyền thông cũng nêu mốc Ba Lan “phải” thông qua luật tiền mã hóa lấy cảm hứng từ MiCA trước ngày 1/7; người phát ngôn chính phủ Adam Szłapka nói một cuộc bỏ phiếu mới có thể diễn ra vào giữa tháng 4.
Lãnh đạo ủng hộ tiền mã hóa của Confederation, Sławomir Mentzen, lập luận rằng dù thông qua sớm cũng “không khác biệt”, vì theo các điều khoản chính phủ đề xuất, Zonda đăng ký Estonia sẽ được miễn áp dụng quy định Ba Lan cho tới mùa hè.
Tổng kết
Diễn biến quanh Zondacrypto đang phơi bày rủi ro khi cơ chế giám sát ở Ba Lan chưa theo kịp MiCA: một bên là cáo buộc suy giảm dự trữ và rút tiền bị đình trệ, bên còn lại là phản bác từ doanh nghiệp. Thị trường tiếp tục theo dõi kết quả điều tra của công tố và tiến trình quốc hội xử lý dự luật bị phủ quyết.
