Tòa án tại Seoul phán quyết có lợi cho Dunamu (đơn vị vận hành Upbit), hủy lệnh đình chỉ một phần hoạt động trong 3 tháng và hủy khoản phạt 35,2 tỷ won, qua đó làm chững lại chuỗi biện pháp chế tài mạnh tay với các sàn trong nước.
Diễn biến này đáng chú ý vì có thể tác động đến các vụ việc tương tự với Bithumb và Coinone, trong bối cảnh cơ quan quản lý siết chặt yêu cầu tuân thủ. Song song, Bithumb đang theo đuổi kiện tụng để thu hồi số Bitcoin còn thiếu sau sự cố chi trả nhầm trong một chương trình khuyến mãi hồi tháng 2.
- Tòa Seoul buộc FIU hủy đình chỉ một phần 3 tháng với Upbit và hủy phạt 35,2 tỷ won (23,8 triệu USD).
- Trọng tâm tranh chấp nằm ở khoảng trống quy định cho giao dịch dưới 1 triệu won trong giai đoạn 2022–2024.
- Bithumb xin lệnh phong tỏa tạm thời khoảng 7 BTC còn chưa thu hồi sau vụ chi trả nhầm 620.000 BTC; 99,7% đã được thu hồi.
Phán quyết của tòa về vụ Upbit là gì?
Tòa Hành chính Seoul (Ban 5) yêu cầu Đơn vị Tình báo Tài chính (FIU) hủy lệnh đình chỉ một phần hoạt động trong 3 tháng đối với Dunamu và đồng thời hủy khoản phạt 35,2 tỷ won (23,8 triệu USD).
Trước đó, FIU kết luận Upbit đã tạo điều kiện cho 44.948 giao dịch với 19 đơn vị vận hành chưa đăng ký, dựa trên đợt kiểm tra tại chỗ trong năm 2024.
Tuy vậy, tòa xác định rằng giai đoạn 2022–2024 chỉ có quy định cụ thể để chặn các giao dịch với bên chưa đăng ký khi giá trị vượt 1 triệu won (khoảng 676 USD). Với các giao dịch dưới ngưỡng này, quy tắc áp dụng không rõ ràng.
Vì sao tòa cho rằng Upbit đã có biện pháp hợp lý?
Tòa cho rằng Dunamu đã thực hiện các bước kiểm soát phù hợp trong bối cảnh quy định chưa rõ, nên việc phát sinh một số giao dịch liên quan bên chưa đăng ký không đủ để suy ra cố ý hoặc cẩu thả nghiêm trọng.
Các biện pháp được nhắc đến gồm: gửi thư xác nhận tới khách hàng, dùng hệ thống giám sát của Chainalysis Korea để chặn các địa chỉ ví đáng ngờ, và triển khai quy trình tự giám sát nội bộ.
Tòa cũng lưu ý chỉ khoảng 0,7% đến 2,8% giao dịch bị hệ thống giám sát bên ngoài gắn nhãn “Unknown” sau đó mới được xác nhận là có liên quan tới doanh nghiệp chưa đăng ký.
Phán quyết này có thể ảnh hưởng gì đến Bithumb và Coinone?
Phán quyết có thể tác động đến các vụ việc tương tự, khi Bithumb và Coinone cũng đang đối mặt với các động thái chế tài liên quan cáo buộc giao dịch với đơn vị chưa đăng ký.
Cụ thể, Bithumb đang kiện tụng بشأن lệnh đình chỉ một phần trong 6 tháng và khoản phạt 36,8 tỷ won (gần 25 triệu USD) với cáo buộc tương tự.
Trong khi đó, Coinone đã nhận thông báo trước về chế tài, bao gồm phương án đình chỉ một phần trong 3 tháng.
Tham khảo phán quyết tại đây: chi tiết bản án.
Bithumb kiện để thu hồi Bitcoin sau sự cố chi trả nhầm như thế nào?
Bithumb đã nộp đơn xin lệnh phong tỏa tạm thời (provisional seizure) đối với khoảng 7 BTC còn chưa thu hồi sau sự cố chi trả nhầm trong sự kiện “random box” hồi tháng 2.
Theo nội dung vụ việc, một nhân viên dự định chi 620.000 won cho 249 người trúng, nhưng lại chuyển nhầm 620.000 BTC, tương đương khoảng 62 nghìn tỷ won (40 tỷ USD) tại thời điểm đó.
Bithumb phát hiện sai sót trong vòng 35 phút và khóa các tài khoản liên quan. Tuy nhiên, một số người nhận đã kịp bán một phần số tiền nhầm hoặc dùng để mua tài sản số khác.
Sàn cho biết đã thu hồi 99,7% số Bitcoin chi trả nhầm. Một số khách hàng không đồng ý hoàn trả, lập luận rằng đây là lỗi của công ty. Thông tin vụ xin phong tỏa: đơn xin phong tỏa tạm thời.
“Phong tỏa tạm thời” là gì và tranh chấp hoàn trả có điểm đáng chú ý nào?
Phong tỏa tạm thời là quyết định của tòa nhằm đóng băng tài sản của bên bị cho là “con nợ” trước khi vụ kiện chính thức diễn ra, để ngăn việc tẩu tán tài sản trong quá trình tố tụng.
Các chuyên gia pháp lý nhận định những khách hàng không hoàn trả Bitcoin có khả năng thua kiện. Lập luận cốt lõi là nghĩa vụ hoàn trả “lợi ích thu được không có căn cứ”.
Số Bitcoin của Bithumb “thuộc diện phải hoàn trả lợi ích thu được không có căn cứ. Những người đã bán và chuyển thành tiền mặt đang đối mặt với thảm họa”.
– Lee Chan-jin, cựu luật sư và cựu Thống đốc Cơ quan Giám sát Tài chính (FSS)
Vấn đề trở nên rủi ro hơn với người đã bán vì nguyên tắc được nêu là phải trả lại đúng số Bitcoin đã nhận. Khi sự cố xảy ra đầu tháng 2, giá Bitcoin trên Bithumb giảm về vùng hơn 80 triệu won; hiện khoảng 105 triệu won. Người bán ở vùng 80 triệu won có thể phải mua lại trên 100 triệu won để hoàn trả.
Yêu cầu đối soát tài sản 5 phút/lần có liên quan gì sau sự cố?
Sau vụ việc của Bithumb, Ủy ban Dịch vụ Tài chính được cho là yêu cầu các sàn tiền số đối soát sổ sách nội bộ với lượng tài sản nắm giữ thực tế mỗi 5 phút trước cuối tháng 5 năm 2026.
Nếu được triển khai đúng như thông tin nêu, yêu cầu này nhắm tới việc rút ngắn thời gian phát hiện sai lệch giữa dữ liệu vận hành và tài sản thực, từ đó giảm rủi ro do lỗi hệ thống hoặc thao tác trong các tình huống chi trả, ghi nhận số dư và chuyển tài sản.
Tổng kết
Phán quyết tại Seoul hủy chế tài đối với Dunamu/Upbit đặt trọng tâm vào khoảng trống quy định cho giao dịch nhỏ và mức độ “hợp lý” của biện pháp kiểm soát, đồng thời có thể ảnh hưởng các vụ tương tự với Bithumb và Coinone. Trong chiều ngược lại, Bithumb vẫn theo đuổi con đường pháp lý để thu hồi phần Bitcoin còn thiếu sau sự cố chi trả nhầm và hệ quả hoàn trả theo nguyên tắc lợi ích không có căn cứ.
