Trong phiên tòa giữa Elon Musk và OpenAI, CEO Microsoft Satya Nadella đã ra làm chứng, làm nổi bật lại tranh cãi về việc OpenAI đi theo sứ mệnh phi lợi nhuận hay mô hình thương mại.
Vụ kiện xoay quanh cáo buộc Musk bị lừa khi rót hàng chục triệu USD vào một dự án phi lợi nhuận, trong khi OpenAI bị cho là đã chuyển hướng sang kinh doanh. Lời khai của Nadella cũng kéo vai trò của Microsoft vào trung tâm tranh luận.
- Satya Nadella là nhân chứng đầu tiên được gọi trong phiên tòa dân sự liên quan Musk và OpenAI.
- Microsoft nói khoản hỗ trợ dành cho OpenAI là thỏa thuận thương mại, không phải tài trợ.
- Tranh cãi tập trung vào việc OpenAI có còn bám sát mục tiêu phi lợi nhuận hay không.
Satya Nadella làm chứng trong vụ kiện Musk – OpenAI
Satya Nadella, Chủ tịch Microsoft, đã ra làm chứng cho Elon Musk trong phiên tòa bồi thẩm đoàn liên bang. Ông giới thiệu vai trò của Microsoft và mô tả giai đoạn đầu khi công ty này tham gia cùng OpenAI là rủi ro, mang tính đổi mới và thiếu vốn.
Trong lời khai, Nadella nhấn mạnh Microsoft rất hào hứng hợp tác vì “không ai khác sẵn sàng”. Phía Musk cho rằng Sam Altman và Greg Brockman đã thuyết phục ông đầu tư vào một dự án phi lợi nhuận, nhưng sau đó lại dẫn OpenAI sang mô hình vì lợi nhuận, còn Microsoft bị cáo buộc đã hỗ trợ cho quá trình này.
Theo bên nguyên đơn, tòa nên tước các vị trí quản lý của bị đơn và chuyển tới 180 tỷ USD từ phần vì lợi nhuận của OpenAI về công ty mẹ phi lợi nhuận.
Khoản hỗ trợ của Microsoft với OpenAI là thương mại, không phải tài trợ
Trọng tâm của lời khai cũng nằm ở mối quan hệ tài chính giữa Microsoft và OpenAI. Microsoft bắt đầu hỗ trợ OpenAI từ năm 2019 bằng dịch vụ trị giá 1 tỷ USD, sau đó tăng gấp đôi khoản đầu tư hai năm sau và tiếp tục rót thêm 10 tỷ USD vào năm 2023. Tổng cộng, Microsoft đã đầu tư gần 13 tỷ USD vào OpenAI.
Nadella cho rằng Microsoft chưa từng tài trợ theo nghĩa quyên góp cho OpenAI. Ông mô tả đây là một thỏa thuận thương mại, chi tiết này có ý nghĩa quan trọng trong tranh luận về sứ mệnh phi lợi nhuận của OpenAI.
Ông cũng nói Microsoft đã giảm giá đáng kể cho OpenAI đối với tài nguyên tính toán vì nhu cầu xử lý rất lớn khi phát triển các mô hình AI tiên tiến. Azure được xem là nền tảng phù hợp cho OpenAI, còn Microsoft kỳ vọng sẽ có lợi ích tiếp thị từ hợp tác này.
Quan hệ Microsoft – OpenAI ngày càng căng thẳng
Trong những tháng gần đây, quan hệ giữa hai bên có dấu hiệu xấu đi. Cuối tháng 1 năm 2025, khi quá trình chọn bồi thẩm đoàn trong vụ Musk kiện Altman đang diễn ra, Microsoft và OpenAI đã đồng ý sửa đổi thỏa thuận hợp tác.
Thỏa thuận cập nhật cho phép OpenAI giới hạn tỷ lệ chia sẻ doanh thu và cung cấp sản phẩm cho khách hàng thông qua bất kỳ nhà cung cấp đám mây nào. Microsoft gọi thay đổi này là một sự đơn giản hóa của quan hệ đối tác.
Trọng tâm của tranh chấp hiện vẫn là một câu hỏi: OpenAI có giữ đúng nguyên tắc phi lợi nhuận hay các động lực tài chính, năng lực tính toán và quản trị doanh nghiệp đã khiến tổ chức này đi chệch hướng.
Diễn biến nào còn cần theo dõi?
Điểm cần theo dõi tiếp theo là cách tòa đánh giá lời khai về vai trò của Microsoft trong quá trình OpenAI phát triển. Các chi tiết liên quan đến cấu trúc sở hữu, mối quan hệ giữa phần phi lợi nhuận và phần vì lợi nhuận, cùng các thay đổi trong thỏa thuận hợp tác có thể tiếp tục là trọng tâm của tranh luận pháp lý.
Vào tháng 10 năm 2025, OpenAI đã tái cấp vốn, trong đó tổ chức phi lợi nhuận vẫn là công ty mẹ nhưng giữ quyền sở hữu với bộ phận vì lợi nhuận. Khi đó, Microsoft nắm khoảng 27% giá trị của mảng vì lợi nhuận, tương đương gần 135 tỷ USD.
Tổng kết
Phiên tòa đã đẩy mối quan hệ giữa Musk, OpenAI và Microsoft vào tâm điểm, với câu hỏi cốt lõi là OpenAI còn giữ được mục tiêu phi lợi nhuận hay không.
