SEC đã yêu cầu Goldman Sachs, JPMorgan, Citigroup và Bank of America cung cấp thông tin về các khoản cho vay dành cho quỹ phòng hộ Situational Awareness, sau khi quỹ này mất 67% giá trị trong tháng 7.
Cuộc điều tra tập trung vào giao dịch ký quỹ, mức đòn bẩy và cách các khoản vay làm gia tăng rủi ro khi danh mục cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo đồng loạt giảm mạnh.
- SEC đang xem xét thời điểm các giao dịch dẫn đến lệnh gọi ký quỹ và trao đổi giữa ngân hàng với Situational Awareness về mức đòn bẩy.
- SanDisk và Micron chiếm 55% danh mục cổ phiếu Mỹ trị giá 20,24 tỷ USD của quỹ vào cuối tháng 6.
- Vụ việc làm nổi bật rủi ro hệ thống khi các quỹ phi ngân hàng sử dụng đòn bẩy lớn để tập trung vào nhóm cổ phiếu AI.
SEC đang điều tra những nội dung nào?
SEC đang yêu cầu thông tin về thời điểm các giao dịch dẫn đến lệnh gọi ký quỹ và trao đổi giữa các ngân hàng với Situational Awareness về mức đòn bẩy của quỹ.
Reuters cho biết cuộc điều tra chưa đồng nghĩa với việc SEC sẽ tiến hành xử phạt. Việc yêu cầu hồ sơ cũng không cho thấy bất kỳ ngân hàng nào trong số bốn ngân hàng bị xem là đối tượng điều tra.
The New York Times là đơn vị đầu tiên đưa tin về các trát yêu cầu cung cấp thông tin. SEC cùng Goldman Sachs, JPMorgan, Citigroup và Bank of America đều từ chối bình luận.
Situational Awareness cho biết việc cơ quan quản lý kiểm tra các quỹ có quy mô lớn, lợi nhuận đáng kể hoặc mức sụt giảm mạnh là điều có thể dự đoán, đồng thời nói rằng quỹ sẽ hợp tác đầy đủ.
Danh mục tập trung khiến Situational Awareness chịu lệnh gọi ký quỹ
Situational Awareness đã sử dụng đòn bẩy lớn để tập trung vào một số cổ phiếu liên quan đến AI, trong đó SanDisk và Micron chiếm hơn một nửa danh mục cổ phiếu Mỹ của quỹ.
Leopold Aschenbrenner, cựu nhà nghiên cứu tại OpenAI, là người điều hành Situational Awareness. Quỹ bắt đầu hoạt động vào năm 2024 và từng được báo cáo đạt lợi nhuận 439% trong nửa đầu năm 2026 khi sử dụng mức đòn bẩy gần bốn lần.
Hồ sơ 13F quý II cho thấy SanDisk và Micron cùng chiếm 55% trong danh mục cổ phiếu Mỹ trị giá 20,24 tỷ USD của Situational Awareness vào cuối tháng 6.
Sau đó, chỉ số Philadelphia Semiconductor Index giảm gần 30% từ mức đỉnh ghi nhận trong tháng 6. Giá cổ phiếu trong nhóm giảm từ 35% đến 47%, khiến một số công ty môi giới yêu cầu quỹ bổ sung tài sản đảm bảo.
Không thể đáp ứng các lệnh gọi ký quỹ, Situational Awareness đã bán toàn bộ danh mục cổ phiếu niêm yết của mình cho Citadel, công ty do Ken Griffin sở hữu. Trong thư gửi nhà đầu tư, Aschenbrenner nói rằng quỹ đã tiến gần hơn mức có thể chấp nhận đến nguy cơ mất vốn vĩnh viễn.
Vì sao vụ việc được thị trường AI và ngân hàng theo dõi?
Vụ Situational Awareness cho thấy một khoản đặt cược tập trung vào AI có thể bị đảo chiều nhanh chóng khi kết hợp với đòn bẩy và yêu cầu bổ sung ký quỹ.
Citadel, đơn vị quản lý khoảng 77 tỷ USD, sau đó đã bán hơn 80% số cổ phiếu nhận từ Situational Awareness. Reuters cho biết Citadel đã thực hiện gần 100 giao dịch lô lớn với tổng giá trị trên 4 tỷ USD.
The Wall Street Journal đưa tin Aschenbrenner từng quản lý tài sản lên tới 100 tỷ USD, phần lớn được huy động thông qua các khoản vay. Quỹ cũng được cho là đã tìm cách bán gần như toàn bộ cổ phần Anthropic trước IPO trong thời gian ngắn khi các ngân hàng siết điều kiện.
Trong khi đó, luận điểm đầu tư vào ngành bộ nhớ vẫn chưa hoàn toàn suy yếu. Micron ghi nhận doanh thu quý III cao nhất lịch sử ở mức 41,46 tỷ USD và giá bộ nhớ tiếp tục tăng. Vấn đề được nêu ra nằm ở cấu trúc tài trợ và mức đòn bẩy, không nhất thiết ở luận điểm cơ bản của toàn bộ ngành.
Rủi ro đòn bẩy đối với ổn định tài chính
Rủi ro chính nằm ở khả năng một quỹ phi ngân hàng phải bán tài sản nhanh để đáp ứng nghĩa vụ ký quỹ, từ đó gây áp lực lan rộng lên các thị trường liên quan.
Ngân hàng Trung ương Anh và Ngân hàng Thanh toán Quốc tế đã cảnh báo về những rủi ro phát sinh khi các quỹ sử dụng đòn bẩy lớn trong những vị thế tập trung.
Theo BIS, sự sụp đổ của Archegos năm 2021 là lời nhắc rằng việc các quỹ phi ngân hàng vay nợ để mở rộng vị thế có thể gây gián đoạn cho toàn hệ thống tài chính.
Tổng kết
Cuộc điều tra của SEC tập trung vào hoạt động cho vay, giao dịch ký quỹ và mức đòn bẩy liên quan đến Situational Awareness. Vụ việc đặt ra câu hỏi về rủi ro của các danh mục cổ phiếu AI tập trung và sử dụng vốn vay lớn.
