Trung Quốc cho biết vẫn thúc đẩy kế hoạch thượng đỉnh giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump, đồng thời kêu gọi ngừng bắn trong chiến sự Iran để tránh đẩy quan hệ Trung–Mỹ và kinh tế toàn cầu vào vòng xoáy đối đầu.
Trong bối cảnh chiến sự Iran gây chấn động địa chính trị và thị trường năng lượng, Ngoại trưởng Vương Nghị nhấn mạnh duy trì kênh liên lạc cấp cao với Washington là “bảo đảm chiến lược” để hạn chế hiểu lầm, sai lầm tính toán và rủi ro lan rộng ra toàn cầu.
- Trung Quốc nói vẫn chuẩn bị cho cuộc gặp lãnh đạo với Mỹ, nhằm tránh quan hệ rơi vào đối đầu.
- Bắc Kinh kêu gọi ngừng bắn ở Iran và cảnh báo xung đột lớn sẽ kéo tụt kinh tế thế giới.
- Đàm phán thương mại diễn ra song song khi giá dầu vượt 100 USD/thùng, làm tăng rủi ro lạm phát và biến động thị trường.
Trung Quốc vẫn thúc đẩy thượng đỉnh Trung–Mỹ dù căng thẳng khu vực leo thang
Ngoại trưởng Vương Nghị xác nhận Trung Quốc vẫn chuẩn bị cho cuộc gặp giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump, coi đối thoại cấp cao là yếu tố giúp quan hệ Trung–Mỹ ổn định và tiến triển.
Phát biểu tại Bắc Kinh, ông Vương nói các công tác chuẩn bị cho cuộc gặp dự kiến vẫn đang được tiến hành. Ông nhấn mạnh Bắc Kinh không muốn quan hệ với Washington rơi vào “hỗn loạn” hay “đối đầu”, vì điều đó làm tăng nguy cơ hai bên hiểu sai nhau và đưa ra quyết định sai.
Ông cũng cảnh báo nếu hai phía “quay lưng” với nhau, khả năng tính toán sai sẽ lớn hơn và xung đột công khai giữa hai nền kinh tế hàng đầu có thể kéo cả thế giới đi xuống. Thông điệp trọng tâm là duy trì kênh liên lạc ngay cả khi bất đồng về các vấn đề lớn.
Mùa thu năm ngoái, ông Tập và ông Trump đã gặp trực tiếp tại Hàn Quốc và cùng phát tín hiệu về kế hoạch thăm lẫn nhau. Theo lịch trình được nêu, ông Trump dự kiến thăm Trung Quốc từ ngày 31/3 đến 2/4, tuy nhiên Bắc Kinh chưa xác nhận chính xác các mốc thời gian này.
Lời kêu gọi ngừng bắn ở Iran được lặp lại trong thông điệp đối ngoại của Bắc Kinh
Trung Quốc tiếp tục kêu gọi ngừng bắn trong chiến sự Iran, với lập luận đây là cuộc chiến “không nên xảy ra” và không mang lại lợi ích cho bất kỳ bên nào.
Trong phát biểu sáng Chủ nhật, ông Vương không nêu đích danh các nhân vật liên quan, nhưng nhấn mạnh lại quan điểm của Trung Quốc về việc chấm dứt giao tranh. Ông nói: “Đây là một cuộc chiến không nên xảy ra.” Ông cũng nói: “Đây là một cuộc chiến không có lợi cho bất kỳ ai.”
Các bình luận xuất hiện trong bối cảnh một số nhà phân tích đặt dấu hỏi liệu chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ có diễn ra đúng lịch hay không, do thời điểm dự kiến đến ngay sau các diễn biến nóng liên quan chiến sự Iran và các sự kiện địa chính trị khác.
Vương Nghị nhấn mạnh đối thoại với Mỹ ngay cả khi bất đồng sâu sắc
Bắc Kinh cho rằng vẫn có giá trị khi duy trì liên lạc với Washington, kể cả lúc hai bên bất đồng về những vấn đề cốt lõi, nhằm giữ ngoại giao hoạt động trong giai đoạn khu vực bất ổn.
Ông Vương cho biết Trung Quốc muốn “giữ liên lạc” với Mỹ vì khi thiếu trao đổi, hai bên dễ rơi vào tình trạng đọc sai ý định của nhau. Trong bối cảnh căng thẳng khu vực, lập trường này phản ánh ưu tiên giảm rủi ro xung đột ngoài ý muốn giữa các cường quốc.
Kể từ khi các cuộc tấn công chung của Mỹ–Israel nhằm vào Iran bắt đầu ngày 28/2, ông Vương đã điện đàm với ít nhất bảy ngoại trưởng. Theo các thông cáo chính thức từ phía Trung Quốc, danh sách có các bộ trưởng đến từ Nga, Iran và Israel.
Ông Vương phát biểu bên lề kỳ họp quốc hội thường niên của Trung Quốc kéo dài 8 ngày và dự kiến kết thúc vào thứ Năm. Sự kiện tập trung nhiều lãnh đạo cấp cao tại Bắc Kinh, làm tăng trọng lượng chính trị của thông điệp ngoại giao được đưa ra trong tuần lễ quan trọng này.
Trung Quốc bác bỏ ý tưởng “G2” và ủng hộ trật tự đa cực
Ông Vương Nghị phản đối quan điểm rằng Mỹ và Trung Quốc nên cùng dẫn dắt thế giới theo mô hình “G2”, thay vào đó ủng hộ một trật tự đa cực và cảnh báo việc “hai nước điều hành toàn cầu” có thể phản tác dụng.
Ông Vương phản bác phát ngôn của ông Trump về một “G2” mới, cho rằng các vấn đề toàn cầu không nên do hai quốc gia quyết định. Ông ủng hộ cách tiếp cận đa cực, đồng thời dùng ẩn dụ rằng giải quyết khủng hoảng theo hướng đó giống như “dùng củi để dập lửa”, cuối cùng “chỉ khiến bạn bị bỏng”.
Đàm phán thuế quan diễn ra song song khi giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng
Đối thoại ngoại giao đi kèm đàm phán thương mại Trung–Mỹ, trong khi giá dầu tăng mạnh lên trên 100 USD/thùng, làm gia tăng rủi ro cho thương mại toàn cầu và chi phí đầu vào.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong được kỳ vọng gặp nhau tại Paris vào cuối tuần. Thông tin từ Bloomberg cho biết hai bên có thể bàn về các thỏa thuận kinh doanh để hai nhà lãnh đạo phê duyệt nếu thượng đỉnh diễn ra theo kế hoạch.
Các cuộc trao đổi diễn ra sau khi hai nước đạt một thỏa thuận đình chiến thuế quan vào tháng 10. Theo thỏa thuận này, thuế với hàng hóa của nhau được hạ xuống dưới 50% trong một năm; trước đó, mức thuế từng bị đẩy lên trên 100% vào giai đoạn căng thẳng cao điểm mùa xuân năm ngoái.
Chiến sự Iran cũng đã tác động trực tiếp lên thị trường. Dầu thô tăng lên 100 USD/thùng vào Chủ nhật sau khi các nhà sản xuất lớn tại Trung Đông cắt giảm sản lượng vì Eo biển Hormuz vẫn đóng cửa. WTI tăng 11,73% lên 101,56 USD/thùng; Brent tăng 9,84% lên 101,81 USD/thùng.
Dầu thô Mỹ trước đó đã tăng khoảng 35% trong tuần trước, được mô tả là mức tăng tuần lớn nhất trong lịch sử giao dịch hợp đồng tương lai tính từ năm 1983. Biến động năng lượng như vậy thường làm tăng bất định vĩ mô và có thể lan sang tâm lý rủi ro của các thị trường tài chính, bao gồm cả thị trường tiền điện tử.
Những câu hỏi thường gặp
Trung Quốc có còn muốn tổ chức thượng đỉnh với Mỹ không?
Có. Ngoại trưởng Vương Nghị nói công tác chuẩn bị cho cuộc gặp giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump vẫn đang được tiến hành và đối thoại cấp cao là “bảo đảm chiến lược” cho quan hệ song phương.
Vì sao Bắc Kinh kêu gọi ngừng bắn trong chiến sự Iran?
Trung Quốc cho rằng đây là cuộc chiến “không nên xảy ra” và “không có lợi cho bất kỳ ai”, đồng thời cảnh báo xung đột lớn có thể kéo tụt kinh tế và ổn định toàn cầu.
Đàm phán thuế quan Trung–Mỹ đang ở giai đoạn nào?
Hai bên được kỳ vọng tiếp tục trao đổi, trong bối cảnh từng đạt đình chiến thuế quan vào tháng 10 với mức thuế giảm xuống dưới 50% trong một năm, sau giai đoạn trước đó thuế bị đẩy lên trên 100%.
Giá dầu tăng trên 100 USD/thùng có ý nghĩa gì với thị trường?
Giá dầu tăng mạnh phản ánh rủi ro nguồn cung và địa chính trị, có thể kéo theo lạm phát chi phí, làm xấu triển vọng tăng trưởng và khiến nhà đầu tư thận trọng hơn với tài sản rủi ro, bao gồm cả tiền điện tử.
