AI đang được ứng dụng nhanh ở Trung Quốc, nhưng làn sóng này đi kèm áp lực việc làm và căng thẳng công nghệ với Mỹ.
Giới công nghệ và nhà đầu tư cho rằng Trung Quốc đang đi trước Mỹ trong việc đưa công cụ AI vào sử dụng hàng ngày. Tuy vậy, các dấu hiệu từ thị trường lao động và các động thái mới của Washington cho thấy bức tranh phía sau phức tạp hơn nhiều.
- AI đang thay đổi cách doanh nghiệp Trung Quốc tuyển dụng và vận hành.
- Nhiều vị trí văn phòng bị cắt giảm khi doanh nghiệp ưu tiên tiết kiệm chi phí.
- Căng thẳng công nghệ Mỹ – Trung tiếp tục leo thang qua danh sách hạn chế và các chiến dịch ảnh hưởng trực tuyến.
AI lan nhanh ở Trung Quốc nhưng gây sức ép lên việc làm
AI đang làm thay đổi cách doanh nghiệp Trung Quốc tuyển dụng và quản lý nhân sự. Nhiều đội ngũ bị tinh gọn, số sinh viên mới ra trường được tuyển ít hơn và một số vị trí bị xóa bỏ nhanh chóng.
Chi Zhang, tổng giám đốc mảng ngân hàng của Alibaba Cloud Intelligence Group, cho rằng nền kinh tế hiện tại của Trung Quốc cùng lực lượng kỹ sư và doanh nhân đông đảo đang tạo nền tảng tốt để đưa sản phẩm AI đến người dùng thực tế.
Tác động của AI không chỉ dừng ở dây chuyền sản xuất như các làn sóng tự động hóa trước đây. Công nghệ này đang thay thế cả những công việc vốn do nhà phân tích, biên tập viên, trợ lý và nhân viên văn phòng đảm nhiệm.
Với nhiều doanh nghiệp chịu cạnh tranh cao và biên lợi nhuận mỏng, cắt giảm chi phí bằng AI thường là lựa chọn dễ hiểu hơn giữ nguyên bộ máy nhân sự lớn. Chính vì vậy, câu hỏi về khả năng phát triển AI song song với ổn định việc làm đang trở nên rõ hơn.
Cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ – Trung tiếp tục nóng lên
Cuộc đua AI của Trung Quốc diễn ra đúng lúc các tập đoàn công nghệ lớn của nước này đối mặt thêm sức ép từ Mỹ. Bộ Quốc phòng Mỹ gần đây đã bổ sung Alibaba Group Holding, Baidu và BYD vào danh sách 1260H mà Lầu Năm Góc cho là có liên hệ với quân đội Trung Quốc.
Danh sách này hiện có 188 công ty. Việc bị đưa vào không đồng nghĩa với lệnh cấm kinh doanh ngay lập tức, nhưng có thể khiến nhà đầu tư Mỹ thận trọng hơn và làm dấy lên lo ngại về các hạn chế mới hoặc khả năng hủy niêm yết trên sàn Mỹ.
Động thái này diễn ra sau cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình tại Bắc Kinh, nhưng căng thẳng về công nghệ không hạ nhiệt. Nó cho thấy cạnh tranh giữa hai nền kinh tế lớn vẫn đang mở rộng ra ngoài thương mại và đầu tư.
Ảnh hưởng trực tuyến cũng trở thành một mặt trận mới
Cạnh tranh Mỹ – Trung không chỉ xuất hiện trên thị trường và chính sách mà còn lan sang không gian trực tuyến. OpenAI cho biết hai nhóm tài khoản ChatGPT bị cho là có nguồn gốc từ Trung Quốc đã bị vô hiệu hóa vì tham gia các hoạt động gây ảnh hưởng nhằm vào người dùng Mỹ.
Một chiến dịch tập trung vào các bài đăng và hình ảnh về việc xây dựng trung tâm dữ liệu ở Mỹ có thể đẩy hóa đơn điện của các hộ gia đình lên cao. Chiến dịch còn lại chỉ trích thuế quan của Mỹ và mô tả chúng như một nỗ lực giành lợi thế trong cuộc đua công nghệ toàn cầu.
OpenAI cho biết các câu lệnh tạo nội dung còn chỉ dẫn mô hình không nhắc đến Chủ tịch Tập Cận Bình, trong khi chỉ Tổng thống Trump được phép xuất hiện trong các bài đăng. Theo mô tả này, mục tiêu là tác động đến tranh luận về tương lai công nghệ của Mỹ nhưng che giấu danh tính và động cơ thật sự.
Tổng kết
Trung Quốc đang đẩy nhanh ứng dụng AI, nhưng quá trình đó đi kèm hệ quả về việc làm và áp lực địa chính trị ngày càng rõ. Với thị trường công nghệ, đây là giai đoạn cần theo dõi cả tốc độ triển khai AI lẫn phản ứng chính sách từ Mỹ.
