Kinh tế Trung Quốc tăng 5,0% trong quý I nhờ xuất khẩu mạnh, nhưng đà tăng này đang đối mặt với áp lực từ nhu cầu trong nước yếu và rủi ro bên ngoài gia tăng.
Đây là mức tăng cao hơn dự báo và nhỉnh hơn quý trước, nhưng dữ liệu cho thấy bức tranh phục hồi vẫn chưa cân bằng. Xuất khẩu đang nâng đỡ tăng trưởng, trong khi tiêu dùng nội địa, chi phí vận chuyển và căng thẳng thương mại tạo ra nhiều bất định.
- GDP Trung Quốc quý I tăng 5,0%, cao hơn mức 4,5% của quý trước và vượt kỳ vọng.
- Xuất khẩu tăng 14,7% trong quý, nhưng đà theo tháng chậm lại mạnh vào tháng 3.
- Tiêu dùng trong nước yếu, trong khi Mỹ cảnh báo có thể siết lệnh trừng phạt thứ cấp với các ngân hàng Trung Quốc.
Trung Quốc tăng trưởng tốt hơn dự kiến trong quý I
Kinh tế Trung Quốc tăng 5,0% so với cùng kỳ năm trước trong ba tháng đầu năm, cho thấy nền kinh tế vẫn giữ được đà tăng khi bước vào năm mới. Mức này cao hơn 4,5% của quý cuối năm ngoái và vượt dự báo của giới phân tích.
Cơ quan thống kê Trung Quốc mô tả đây là một “khởi đầu vững chắc”, nhưng đồng thời thừa nhận môi trường bên ngoài ngày càng phức tạp và biến động. Trong nước, mất cân đối giữa cung mạnh và cầu yếu vẫn là vấn đề nổi bật.
Xuất khẩu là động lực chính, nhưng đà tăng đang chậm lại
Xuất khẩu tiếp tục là lực đỡ quan trọng nhất của tăng trưởng. Trong cả quý, kim ngạch xuất khẩu tăng 14,7% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn nhiều so với mức 5,5% của cùng kỳ năm 2025.
Tuy nhiên, số liệu tháng cho thấy xu hướng không hoàn toàn bền vững. Xuất khẩu tăng 21,8% trong hai tháng đầu năm, rồi chỉ còn 2,5% trong tháng 3 khi chiến sự làm gián đoạn tuyến vận chuyển và đẩy chi phí logistics lên cao.
Điều này cho thấy kinh tế Trung Quốc đang phụ thuộc nhiều hơn vào nhu cầu từ bên ngoài. Trong bối cảnh giá năng lượng tăng và vận tải quốc tế rủi ro hơn, xuất khẩu vẫn có thể hỗ trợ tăng trưởng nhưng khó duy trì tốc độ mạnh như đầu năm.
Hàng công nghệ cao và năng lượng xanh vẫn tăng mạnh
Nhóm sản phẩm công nghệ cao tiếp tục là điểm sáng. Xuất khẩu xe điện tăng 78%, pin lithium tăng 50% và thiết bị tuabin gió tăng 45% theo số liệu hải quan.
Diễn biến này phản ánh chiến lược của Trung Quốc với sản xuất công nghệ cao và năng lượng xanh đang phát huy hiệu quả. Dù vậy, sức mạnh của nhóm hàng này chưa đủ để bù đắp hoàn toàn cho sự yếu đi của nhu cầu nội địa.
Nhu cầu trong nước vẫn yếu và chưa có dấu hiệu phục hồi rõ
Bức tranh tiêu dùng nội địa tiếp tục kém tích cực. Doanh số bán lẻ tháng 3 chỉ tăng 1,7% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức 2,8% của hai tháng đầu năm.
Sản lượng công nghiệp tăng 5,7%, chậm hơn trước nhưng vẫn tốt hơn dự báo. Chỉ số giá sản xuất tăng 0,5% trong tháng 3, lần đầu đi lên sau hơn ba năm giảm liên tục, nhưng áp lực từ giá dầu cao có thể ảnh hưởng đến hộ gia đình khi mức chi tiêu vẫn yếu.
Các nhà phân tích cho rằng sức mua đang giảm đà khi tác động của trợ cấp mua thiết bị gia dụng và ô tô dần phai nhạt. Nếu không có cải cách cơ cấu mới, tiêu dùng có thể tiếp tục là động lực tăng trưởng yếu trong năm 2026.
Căng thẳng với Washington làm tăng rủi ro bên ngoài
Quan hệ với Mỹ tiếp tục là biến số đáng theo dõi. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Washington sẵn sàng áp lệnh trừng phạt thứ cấp với các ngân hàng Trung Quốc nếu phát hiện họ xử lý tiền của Iran.
Ông nói hai ngân hàng Trung Quốc đã nhận thư cảnh báo từ Bộ Tài chính Mỹ, dù không nêu tên. Cùng lúc, Trung Quốc cũng giảm lượng trái phiếu chính phủ Mỹ nắm giữ xuống 693,3 tỷ USD trong tháng 2, từ 694,4 tỷ USD của tháng 1.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế dự báo kinh tế Trung Quốc sẽ tăng 4,4% trong năm nay. Trong khi đó, thặng dư thương mại kỷ lục 1,2 nghìn tỷ USD của năm ngoái cho thấy mức độ phụ thuộc lớn vào xuất khẩu trong bối cảnh môi trường toàn cầu ngày càng bất ổn.
Tổng kết
Quý I cho thấy kinh tế Trung Quốc vẫn tăng trưởng tốt nhờ xuất khẩu, đặc biệt ở các ngành như xe điện, pin lithium và thiết bị năng lượng gió. Nhưng nhu cầu trong nước yếu, chi phí vận tải tăng và rủi ro từ căng thẳng với Mỹ khiến triển vọng phía trước kém chắc chắn hơn.
