Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc cho biết sẽ tiếp tục trấn áp mạnh các hành vi rửa tiền bằng tiền điện tử, bạo lực mạng và việc lạm dụng tính năng hỗ trợ lái xe.
Động thái này nằm trong nỗ lực quốc gia nhằm xử lý vi phạm gắn với công nghệ mới như AI và tài sản số, khi số vụ án tội phạm mạng được xét xử tăng mạnh trong 5 năm gần đây.
- Trung Quốc nhấn mạnh xử phạt nghiêm rửa tiền và lẩn tránh quản lý ngoại hối qua tiền điện tử.
- Tòa án khẳng định người lái vẫn chịu trách nhiệm hoàn toàn dù bật hỗ trợ lái, kể cả khi xe có hệ thống an toàn.
- Trọng tâm thực thi còn bao gồm “bạo lực mạng”, bảo vệ quyền riêng tư và trấn áp tin đồn, mô hình đa cấp.
Luật pháp Trung Quốc đang siết rủi ro từ AI, tài sản số và hành vi trên không gian mạng
Hệ thống tư pháp Trung Quốc đang cập nhật cách xử lý các tình huống giao thoa giữa công nghệ tiên tiến và pháp luật, với ưu tiên an ninh mạng, quyền riêng tư và tội phạm liên quan đến tiền điện tử.
Tại kỳ họp của Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (NPC) khóa 14 ở Bắc Kinh, ông Zhang Jun, Chủ tịch Tòa án Nhân dân Tối cao, đã trình bày báo cáo công tác về cách tòa án xử lý các vụ việc khi công nghệ phát triển nhanh gặp khung pháp lý.
Báo cáo nêu trong 5 năm qua, các tòa án Trung Quốc đã xét xử 9.326 vụ án liên quan tội phạm gây nguy hại an ninh mạng, với 22.000 người liên quan. Số vụ án được xét xử tăng 158,5% so với giai đoạn 5 năm trước đó.
Trong nhóm hành vi bị nhấn mạnh, tòa án cho biết sẽ trừng phạt nghiêm các tội như rửa tiền và trốn tránh quản lý ngoại hối được thực hiện thông qua tiền ảo, bao gồm các hình thức sử dụng crypto để che giấu nguồn tiền phạm tội hoặc chuyển tiền trái phép.
Tòa án Trung Quốc tập trung xử lý rửa tiền bằng tiền điện tử và lẩn tránh ngoại hối
Tòa án nhận định tiền điện tử đang bị lợi dụng như công cụ chính để chuyển tiền bất hợp pháp ra nước ngoài hoặc che giấu tiền do phạm tội mà có, vì vậy việc “điểm danh” rửa tiền qua crypto nhằm tăng răn đe.
Báo cáo cho rằng các đối tượng xấu có thể tận dụng đặc tính giao dịch số để dịch chuyển giá trị qua biên giới hoặc làm mờ dấu vết dòng tiền. Do đó, định hướng thực thi là xử phạt nghiêm các hành vi rửa tiền và né tránh kiểm soát ngoại hối có yếu tố “tiền ảo”.
Cách tiếp cận này cũng phản ánh mục tiêu quản trị rủi ro của tài sản số trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao gia tăng. Tòa án đặt trọng tâm vào kết quả thực tế: ngăn dòng tiền bẩn được hợp thức hóa và ngăn việc chuyển tiền trái phép thông qua các kênh crypto.
Người lái chịu trách nhiệm hoàn toàn dù sử dụng hỗ trợ lái xe
Tòa án khẳng định người điều khiển phương tiện phải chịu trách nhiệm về an toàn vận hành, bất kể có bật hay không bật các tính năng hỗ trợ lái.
Tòa án nêu thực tế một số tài xế đã lạm dụng hỗ trợ lái, thực hiện hành vi nguy hiểm như ngủ gật hoặc dùng điện thoại khi xe đang chạy. Một số trường hợp còn can thiệp cơ chế an toàn để đánh lừa hệ thống rằng người lái vẫn đang giám sát vô lăng.
Năm 2025, sản lượng và doanh số ô tô tại Trung Quốc đều vượt 34 triệu chiếc, trong đó nhiều xe là xe năng lượng mới (NEV) được trang bị hệ thống hỗ trợ lái. Khi mức độ phổ cập công nghệ tăng, rủi ro “lạm dụng tính năng” cũng trở thành vấn đề pháp lý và an toàn giao thông.
Tòa án dẫn một vụ việc cụ thể liên quan bị cáo họ Wang: sau khi uống rượu, người này bật hỗ trợ lái, dùng thiết bị lắp trái phép để đánh lừa cảm biến yêu cầu đặt tay lên vô lăng, rồi chuyển sang ghế phụ và ngủ khi xe đang di chuyển.
Chiếc xe sau đó dừng gần điểm đến nhưng án ngữ đường, khiến người đi đường phải gọi cảnh sát. Wang bị kết tội lái xe nguy hiểm, bị phạt giam 1 tháng 15 ngày và nộp phạt 4.000 nhân dân tệ (khoảng 580 USD).
Trấn áp “bạo lực mạng”, tin đồn và lừa đảo đa cấp để giảm tổn hại ngoài đời thực
Tòa án cho biết đang chủ động xử phạt tin đồn trực tuyến, mô hình đa cấp và các hành vi “bạo lực mạng”, với trọng tâm bảo vệ quyền riêng tư và ngăn tác hại từ không gian số lan sang đời thực.
Báo cáo đề cập “bạo lực mạng” như một nội dung trọng tâm của bảo vệ dữ liệu cá nhân. Tòa án nhấn mạnh xử lý các hành vi lan truyền tin đồn, tổ chức lừa đảo theo mô hình kim tự tháp và các vi phạm kích động quấy rối trên mạng.
Một ví dụ đáng chú ý là hai người trẻ bị kết án vì hành vi “human flesh searching”, thuật ngữ dùng để chỉ doxxing, phát tán ác ý thông tin riêng tư của người khác trên mạng nhằm kích động quấy rối.
Định hướng quản trị không gian mạng được mô tả theo hướng toàn diện: tạo cơ chế quản lý tương tác số để các xung đột trên internet không dẫn tới tổn hại trong thế giới thực, đồng thời củng cố trách nhiệm pháp lý với các hành vi xâm phạm quyền riêng tư.
Quan ngại an toàn EV và lệnh cấm tay nắm cửa thu vào từ năm 2027
Trung Quốc nêu quan ngại an toàn về tay nắm cửa thu vào trên xe điện, và thông báo sẽ cấm loại tay nắm này từ ngày 01/01/2027.
Các quan ngại an toàn tập trung vào kịch bản tai nạn khi xe mất điện: tay nắm có thể không bật ra như thiết kế, khiến lực lượng cứu hộ không thể mở cửa từ bên ngoài để giải cứu hành khách bị mắc kẹt.
Chính phủ thông báo lệnh cấm tay nắm cửa thu vào trên EV bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/01/2027. Đây là một phần của cách tiếp cận thiên về giảm rủi ro vận hành và tăng khả năng cứu hộ trong tình huống khẩn cấp.
Những câu hỏi thường gặp
Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc sẽ xử lý những tội gì liên quan tiền điện tử?
Tòa án cho biết sẽ xử phạt nghiêm các hành vi rửa tiền và lẩn tránh quản lý ngoại hối được thực hiện thông qua tiền ảo, vì tiền điện tử bị lợi dụng để che giấu nguồn tiền phạm tội hoặc chuyển tiền trái phép ra nước ngoài.
Vì sao Trung Quốc nhấn mạnh “bạo lực mạng” và quyền riêng tư?
Tòa án tập trung trấn áp tin đồn, mô hình đa cấp và hành vi doxxing/phát tán thông tin riêng tư để kích động quấy rối, nhằm bảo đảm tương tác trên internet không gây tổn hại ngoài đời thực.
Nếu bật hỗ trợ lái, người lái có còn chịu trách nhiệm khi xảy ra sự cố không?
Có. Tòa án khẳng định người lái chịu trách nhiệm hoàn toàn về vận hành an toàn của xe, bất kể có sử dụng tính năng hỗ trợ lái hay không, và việc lạm dụng hoặc can thiệp cơ chế an toàn có thể bị xử lý hình sự.
Trung Quốc cấm tay nắm cửa thu vào trên EV từ khi nào?
Theo thông báo của chính phủ, lệnh cấm tay nắm cửa thu vào trên xe điện sẽ bắt đầu từ ngày 01/01/2027, do lo ngại chúng có thể không hoạt động khi xe gặp tai nạn và mất điện.
