Anthropic đã kiện chính quyền Trump sau khi bị gắn nhãn “mối đe dọa an ninh” và đứng trước nguy cơ bị cắt hợp đồng liên bang, mở ra một cuộc đối đầu pháp lý lớn về cách Lầu Năm Góc được phép sử dụng AI.
Vụ kiện không chỉ xoay quanh một nhà cung cấp AI, mà còn đặt ra tiền lệ về quyền lực của chính phủ trong việc trừng phạt doanh nghiệp khi bất đồng quan điểm về giới hạn an toàn, giám sát và vũ khí tự động trong ứng dụng quân sự.
- Anthropic kiện vì cho rằng chính quyền hành động trái luật khi gắn nhãn rủi ro an ninh và tìm cách hủy hợp đồng liên bang.
- Cuộc tranh cãi trọng tâm là việc Anthropic yêu cầu cam kết không dùng AI cho giám sát trong nước quy mô lớn hoặc vũ khí tự động.
- 37 nhà nghiên cứu AI từ OpenAI và Google ủng hộ Anthropic, cảnh báo tác động tiêu cực tới năng lực cạnh tranh AI của Mỹ.
Anthropic kiện chính quyền Trump vì bị xem là “mối đe dọa an ninh”
Anthropic đã nộp đơn kiện tại Tòa án Liên bang Khu vực Bắc California, cho rằng chính quyền Trump vượt thẩm quyền pháp lý khi gán công ty là rủi ro an ninh và tìm cách cắt hợp đồng liên bang.
Theo nội dung đơn kiện, Anthropic lập luận rằng chính phủ đã dùng quyền lực liên bang như một hình thức trừng phạt sau khi công ty phản đối cách Lầu Năm Góc muốn sử dụng AI. Công ty yêu cầu tòa tuyên các động thái này là trái luật.
Vụ kiện nêu tên nhiều cơ quan và quan chức: Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, Bộ trưởng Ngoại giao Marco Rubio và Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick.
Anthropic cảnh báo các hành động của chính phủ có thể đe dọa một trong những công ty AI tư nhân tăng trưởng nhanh tại Mỹ, đồng thời tạo tiền lệ rủi ro cho các doanh nghiệp khác khi bất đồng với Washington.
Nhà Trắng phản bác và đóng khung tranh chấp theo góc an ninh quốc gia
Nhà Trắng phản hồi nhanh, cho rằng Tổng thống Trump sẽ không để một công ty “cực tả” can thiệp vào cách quân đội Mỹ vận hành, vì lý do an ninh quốc gia.
Một phát ngôn viên Nhà Trắng tuyên bố lập trường cứng rắn, nhấn mạnh quan điểm rằng doanh nghiệp không nên “chỉ đạo” hoạt động của “quân đội mạnh nhất thế giới”. Tuyên bố này cho thấy chính quyền xem tranh chấp không chỉ là hợp đồng, mà là quyền kiểm soát công nghệ AI trong bối cảnh quốc phòng.
“Tổng thống Trump sẽ không bao giờ cho phép một công ty cấp tiến, ‘woke’ gây nguy hại an ninh quốc gia của chúng ta bằng cách áp đặt cách lực lượng quân đội vĩ đại và hùng mạnh nhất thế giới vận hành.”
– Phát ngôn viên Nhà Trắng, trích phát biểu về vụ kiện/2025
37 nhà nghiên cứu AI từ OpenAI và Google ủng hộ Anthropic
37 nhà nghiên cứu AI thuộc OpenAI và Google đã nộp bản ý kiến lên tòa, đề nghị đứng về phía Anthropic và cảnh báo việc trừng phạt một hãng AI Mỹ vì giới hạn an toàn có thể gây hại cho năng lực cạnh tranh của Mỹ.
Bản ý kiến cho thấy tranh chấp đã lan rộng trong Thung lũng Silicon, vượt qua phạm vi một công ty và một hợp đồng. Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh hệ quả tiềm tàng đối với vị thế công nghiệp và khoa học của Mỹ trong AI nếu chính quyền dùng biện pháp kỷ luật vì lý do “giới hạn an toàn”.
“Nếu được phép tiếp diễn, nỗ lực trừng phạt một trong những công ty AI hàng đầu của Mỹ chắc chắn sẽ gây hậu quả đối với năng lực cạnh tranh công nghiệp và khoa học của Hoa Kỳ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và xa hơn nữa.”
– Nhóm nhà nghiên cứu AI (OpenAI, Google), trích bản ý kiến gửi tòa/2025
Mâu thuẫn cốt lõi: quy tắc khi Lầu Năm Góc dùng AI
Tranh chấp tập trung vào việc Anthropic muốn có cam kết rõ ràng rằng công cụ AI của họ không bị dùng cho giám sát trong nước quy mô lớn hoặc vũ khí tự động.
Trong quá trình đàm phán hợp đồng với Bộ Quốc phòng, Anthropic tìm kiếm các bảo đảm về giới hạn sử dụng. Công ty muốn tránh các kịch bản sử dụng AI cho giám sát đại trà trong nội địa hoặc triển khai vũ khí tự hành.
Lầu Năm Góc bác bỏ cách tiếp cận này, cho rằng quân đội tuân thủ pháp luật và sẽ không thực hiện các hành vi như vậy; vì thế nhà thầu nên tin tưởng quân đội trong mọi tình huống sử dụng AI hợp pháp. Bất đồng này được mô tả là đã khiến đàm phán chính thức đổ vỡ, và phía Bộ Quốc phòng tuyên bố các cuộc đàm phán đã kết thúc.
Chính quyền tăng áp lực bằng cơ chế “rủi ro chuỗi cung ứng”
Ngày 27/02, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nói sẽ chỉ định Anthropic là rủi ro chuỗi cung ứng cho Lầu Năm Góc, một công cụ thường dùng với các công ty có liên hệ đối thủ nước ngoài.
Theo trình tự được mô tả, các quan chức cấp cao của Lầu Năm Góc phải chứng minh tồn tại mối đe dọa an ninh thực tế. Lập luận của Hegseth và một số quan chức là việc Anthropic từ chối cho quân đội dùng AI trong mọi trường hợp hợp pháp tự nó đã tạo ra rủi ro.
Lập luận trọng tâm: một công ty tư nhân không nên có khả năng kiểm soát cách lực lượng vũ trang dùng công nghệ trọng yếu, vì doanh nghiệp có thể tắt quyền truy cập hoặc thay đổi cấu hình trong lúc tác chiến.
Lệnh ngừng sử dụng Claude và thời hạn 6 tháng làm nổi bật mức độ phụ thuộc
Cùng ngày 27/02, Tổng thống Trump yêu cầu các cơ quan liên bang ngừng dùng Claude và có 6 tháng để chuyển sang mô hình AI khác; Anthropic cho rằng điều này phản ánh mức độ quan trọng của hệ thống đối với chính phủ.
Trong đơn kiện, Anthropic nhấn mạnh mốc 6 tháng là một chỉ dấu về tầm quan trọng vận hành, vì nếu công cụ không quan trọng thì việc chuyển đổi đã không cần giai đoạn đệm dài như vậy.
Anthropic cũng cáo buộc Tổng thống Trump bỏ qua các bước pháp lý bắt buộc để hủy hợp đồng liên bang. Hợp đồng với Bộ Quốc phòng của Anthropic được nêu có giá trị lên tới 200 triệu USD.
Rủi ro kinh doanh lan sang khách hàng ngoài chính phủ và phản ứng từ đối tác
Thiệt hại có thể vượt khỏi hợp đồng liên bang, vì khách hàng có liên hệ với Lầu Năm Góc có thể phải chứng minh họ không dùng Claude trong hoạt động thuộc Bộ Quốc phòng.
Anthropic cảnh báo tác động dây chuyền lên mảng thương mại: các doanh nghiệp vừa là khách hàng của Anthropic vừa làm việc với Bộ Quốc phòng có thể đối mặt yêu cầu tuân thủ bổ sung, kéo theo chi phí và rủi ro pháp lý.
Dù vậy, Microsoft và Google, được mô tả là nhà đầu tư hoặc đối tác, tuyên bố sẽ tiếp tục hợp tác với Anthropic trong các dự án thương mại không liên quan đến Lầu Năm Góc.
Các yếu tố chính trị và thương mại làm tranh chấp phức tạp hơn
Ngoài hợp đồng, hai bên còn bất đồng về quyết định cho phép xuất khẩu chip AI sang Trung Quốc và căng thẳng liên quan các mối liên hệ quyên góp cho các mục tiêu của Đảng Dân chủ.
Những vấn đề này khiến Anthropic trở thành mục tiêu của các đồng minh của Trump. Đồng thời, tranh chấp lại mang về thêm sự ủng hộ từ một số khách hàng và đối tác, phản ánh sự phân cực trong cách nhìn về an toàn AI và ứng dụng quân sự.
Lập luận phản biện về tính “rủi ro” và thông điệp của Anthropic
Những người ủng hộ Anthropic cho rằng lập luận của chính quyền yếu, vì Lầu Năm Góc từng dùng Claude trong các hoạt động liên quan Iran và Anthropic gần đây từng là nhà phát triển mô hình AI duy nhất được phép dùng trong môi trường mật.
Điểm nhấn của phe ủng hộ là sự không nhất quán: nếu Claude từng được sử dụng trong bối cảnh nhạy cảm và từng được phê duyệt cho môi trường phân loại, việc gắn nhãn “rủi ro chuỗi cung ứng” cần tiêu chuẩn chứng minh chặt chẽ hơn.
Anthropic khẳng định việc tìm kiếm xem xét tư pháp không thay đổi cam kết lâu dài về đóng góp cho an ninh quốc gia, nhưng là bước cần thiết để bảo vệ doanh nghiệp, khách hàng và đối tác. Công ty cũng nói sẽ tiếp tục theo đuổi mọi con đường giải quyết, gồm đối thoại với chính phủ.
“Việc yêu cầu tòa án xem xét không làm thay đổi cam kết lâu dài của chúng tôi trong việc khai thác AI để bảo vệ an ninh quốc gia, nhưng đây là bước cần thiết để bảo vệ doanh nghiệp, khách hàng và đối tác của chúng tôi.”
– Người phát ngôn Anthropic, tuyên bố về vụ kiện/2025
Những câu hỏi thường gặp
Anthropic kiện chính quyền Trump vì lý do gì?
Anthropic kiện vì cho rằng chính quyền đã hành động trái luật khi gắn công ty là mối đe dọa an ninh và tiến hành các bước nhằm cắt hợp đồng liên bang, sau bất đồng về giới hạn an toàn trong cách Bộ Quốc phòng sử dụng AI.
Tranh chấp giữa Anthropic và Lầu Năm Góc xoay quanh vấn đề nào?
Trọng tâm là Anthropic muốn có bảo đảm rõ ràng rằng AI của họ không bị dùng cho giám sát trong nước quy mô lớn hoặc vũ khí tự động, trong khi Lầu Năm Góc cho rằng họ tuân thủ luật và cần quyền dùng AI trong mọi trường hợp hợp pháp.
Hợp đồng của Anthropic với Bộ Quốc phòng trị giá bao nhiêu?
Trong hồ sơ, thương vụ với Bộ Quốc phòng được nêu có giá trị lên tới 200 triệu USD.
Vì sao 37 nhà nghiên cứu từ OpenAI và Google ủng hộ Anthropic?
Nhóm này cảnh báo rằng việc trừng phạt một công ty AI hàng đầu của Mỹ vì áp dụng giới hạn an toàn có thể gây tác động tiêu cực đến năng lực cạnh tranh công nghiệp và khoa học của Mỹ trong lĩnh vực AI.
Quyết định “ngừng dùng Claude” của các cơ quan liên bang là gì?
Theo thông tin trong vụ việc, Tổng thống Trump đã yêu cầu các cơ quan liên bang ngừng dùng Claude và có 6 tháng để chuyển sang mô hình AI khác.
