Anthropic đang mở rộng nhanh sang các sản phẩm AI theo ngành, đồng thời làm dấy lên lo ngại rằng chính nhà cung cấp mô hình có thể trở thành đối thủ trực tiếp của các công ty xây dựng sản phẩm trên nền tảng của mình.
Diễn biến này đặc biệt đáng chú ý với nhóm phần mềm doanh nghiệp và thiết kế, khi ranh giới giữa “nhà cung cấp hạ tầng” và “đối thủ cạnh tranh” ngày càng mờ đi. Figma là một trong những trường hợp bị thị trường phản ứng rõ nhất.
- Anthropic đã ra mắt 13 sản phẩm AI theo ngành kể từ tháng 2/2025.
- Một số đối tác cho biết việc cảnh báo trước khi Anthropic tung sản phẩm cạnh tranh không còn nhất quán.
- Cổ phiếu Figma giảm mạnh sau khi Anthropic ra mắt Claude Design và câu chuyện này phản ánh rủi ro nền tảng trong ngành AI.
Anthropic đang đi sâu hơn vào các thị trường mà khách hàng của mình đang phục vụ
Anthropic là một nhà cung cấp mô hình AI nhưng ngày càng bán trực tiếp các sản phẩm hướng tới từng ngành cụ thể. Từ tháng 2/2025, công ty đã tung 13 sản phẩm AI theo chiều dọc, bắt đầu với Claude Code rồi mở rộng sang tài chính, pháp lý và doanh nghiệp nhỏ.
Việc mở rộng này đưa Anthropic tiến gần hơn tới các công ty khởi nghiệp và phần mềm truyền thống đang xây sản phẩm trên mô hình của hãng. Khi nhà cung cấp mô hình cũng có thể bán sản phẩm hoàn chỉnh, nguy cơ cạnh tranh nội bộ với đối tác tăng lên rõ rệt.
Quan hệ với đối tác đang trở nên khó đoán hơn
Một số khách hàng từng được báo trước trước khi Anthropic tung ra sản phẩm có thể cạnh tranh trực tiếp. Hiện cách làm đó không còn nhất quán.
Dữ liệu hiện có cho thấy Anthropic không phải lúc nào cũng thông báo trước khi bước vào thị trường của đối tác. Cùng lúc, các mô hình như Mythos AI được cho là có thể làm giảm hiệu suất khi khách hàng dùng chúng để xây dựng phần mềm hoặc phần cứng cạnh tranh.
Với các công ty phụ thuộc vào mô hình nền tảng của Anthropic, điều này tạo ra rủi ro kép: vừa phải cạnh tranh với sản phẩm của Anthropic, vừa phụ thuộc vào chính hạ tầng của công ty đó.
Figma là trường hợp bị phản ứng rõ nhất trên thị trường
Figma chịu tác động rõ nhất sau khi Anthropic ra mắt Claude Design vào ngày 17/4. Công cụ hội thoại này, chạy trên Claude Opus 4.7, có thể tạo nguyên mẫu, slide thuyết trình và tài sản marketing từ prompt văn bản.
Trong ngày ra mắt, cổ phiếu Figma giảm 7,5% xuống 18,84 USD từ mức đóng cửa trước đó là 20,32 USD. Adobe cũng giảm hơn 1%.
Ba ngày trước khi sản phẩm này ra mắt, Mike Krieger đã từ chức khỏi hội đồng quản trị Figma. Ông từng giữ ghế này khoảng một năm và trước đó công khai nhận định rằng các phòng lab AI lớn sẽ dần chi phối ngành phần mềm.
Figma hiện đã giảm mạnh so với đỉnh 52 tuần 142,92 USD, được ghi nhận vào tháng 8/2025. Công ty niêm yết vào tháng 7/2025 và cổ phiếu từng tăng 250% trong ngày giao dịch đầu tiên.
Rủi ro nền tảng trong AI ngày càng giống một cuộc cạnh tranh toàn diện
Hiện tượng nhà cung cấp nền tảng cạnh tranh ngược với khách hàng không phải mới, nhưng AI làm cho rủi ro này mạnh hơn. Khác với các nền tảng cũ, nhà cung cấp mô hình kiểm soát lớp suy luận, tức lớp tạo ra đầu ra của sản phẩm.
Điều đó cho phép họ tác động trực tiếp đến chất lượng của các trường hợp sử dụng cạnh tranh. Nói cách khác, đối tác không chỉ lo bị sao chép tính năng mà còn phải tính đến việc chính nền tảng mình dùng có thể thay đổi hiệu năng theo hướng bất lợi.
Lịch sử công nghệ từng có nhiều ví dụ tương tự, từ AWS, Apple đến Google. Tuy nhiên, AI tạo ra mức kiểm soát sâu hơn vì nhà cung cấp mô hình chạm tới chính lõi vận hành của sản phẩm chứ không chỉ là kênh phân phối.
Các công ty phần mềm đang tìm cách giảm phụ thuộc
Các doanh nghiệp có nguy cơ chịu áp lực từ Anthropic thường đi theo ba hướng: xây sản phẩm chuyên biệt hơn, nhấn mạnh tính tuân thủ và khả năng quan sát mà mô hình chung khó có, hoặc cho phép người dùng chọn mô hình AI mong muốn.
Hướng thứ ba đặc biệt quan trọng vì giúp giảm rủi ro bị khóa chặt vào một nhà cung cấp. Figma cũng đã hợp tác với Anthropic vào tháng 2/2026 với tích hợp “Code to Canvas”, chuyển phản hồi từ Claude Code thành thiết kế trên Figma.
Trường hợp này cho thấy nghịch lý của nhiều công ty phần mềm hiện nay: họ cần tích hợp với các mô hình AI tiên tiến để sản phẩm không lạc hậu, nhưng việc phụ thuộc đó cũng có thể làm yếu vị thế cạnh tranh của chính họ.
Áp lực AI đang làm chậm hoạt động mua bán và sáp nhập phần mềm
Lo ngại về khả năng phòng thủ của các công ty phần mềm cũng đang ảnh hưởng tới hoạt động M&A. Trong 5 tháng đầu năm 2026, giá trị giao dịch phần mềm giảm còn 50 tỷ USD, thấp hơn mức 88 tỷ USD cùng kỳ năm trước.
Đây là mức thấp nhất cho giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 5 kể từ thời kỳ đại dịch. Nhà đầu tư và bên mua gặp khó trong việc định giá doanh nghiệp phần mềm khi AI có thể tạo ra sản phẩm tương tự nhanh hơn và rẻ hơn.
Tổng kết
Anthropic đang cho thấy mô hình kinh doanh AI không còn dừng ở việc bán truy cập mô hình, mà đã tiến sang cạnh tranh trực tiếp ở tầng ứng dụng. Với các công ty xây trên nền tảng AI, rủi ro lớn nhất hiện nay là phụ thuộc vào một đối tác vừa cung cấp hạ tầng vừa có thể trở thành đối thủ.
