Arthur Hayes: Thị trường crypto lao dốc vì cộng đồng không thống nhất nguyên nhân

Arthur Hayes cho rằng biến động hiện tại của crypto đang bị chi phối bởi chiến sự, rủi ro lạm phát hàng hóa và khả năng Fed phải bơm thanh khoản trở lại. Ông xem Bitcoin là tài sản có thể phản ứng mạnh với các kịch bản vĩ mô này, nhưng mức tăng còn phụ thuộc vào chính sách tiền tệ.

Điểm đáng chú ý là Hayes không chỉ nhìn vào chiến sự, mà còn đặt nó trong bức tranh lớn hơn: AI, nợ tiêu dùng, dầu mỏ, vàng, nhân dân tệ và vai trò của đồng USD trong thanh toán toàn cầu.

Arthur Hayes đang nhìn thị trường qua những kịch bản nào?

Hayes chia tình hình thành nhiều khả năng khác nhau, nhưng chỉ xem ba hướng là đáng phân tích cho nhà đầu tư. Ông bỏ qua kịch bản hủy diệt hạt nhân vì không thể xây dựng danh mục để phòng vệ hiệu quả trước nó.

Cách tiếp cận của ông là tìm một cấu trúc danh mục có thể chịu được biến động giá dầu, lương thực và nhiên liệu trong trường hợp xấu, đồng thời vẫn có lợi thế nếu thị trường tài sản lớn đổi hướng theo thanh khoản.

Trong nhận định của mình, yếu tố quan trọng không chỉ là chiến sự hay ngắt quãng thương mại. Điều cốt lõi là các cú sốc địa chính trị có thể kéo theo phản ứng của ngân hàng trung ương, và chính thanh khoản mới là thứ thường tác động trực tiếp đến Bitcoin và các tài sản rủi ro.

Vì sao AI và thất nghiệp lại được xem là rủi ro lớn với kinh tế Mỹ?

Hayes cho rằng kịch bản AI thay thế lao động khối văn phòng có thể tạo ra một cú sốc tương tự khủng hoảng subprime 2008. Lý do là kinh tế Mỹ phụ thuộc lớn vào chi tiêu tiêu dùng, trong khi người tiêu dùng lại dựa vào tín dụng ngân hàng để duy trì mức sống.

Ông nói nợ quá hạn của người tiêu dùng đã xuất hiện trước cả đợt sa thải lớn. Nếu thất nghiệp tăng mạnh, các khoản vay khó thu hồi sẽ gây áp lực lên bảng cân đối của ngân hàng, từ đó lan sang toàn bộ hệ thống tài chính.

Hayes cũng nêu một ví dụ từ lĩnh vực game crypto: một mô hình Claude mới có thể viết mã rất nhanh, sau đó được dùng cùng quy trình tác nhân để làm việc liên tục cả ngày lẫn đêm, kể cả kiểm tra mã. Theo ông, điều này có thể nâng năng suất của kỹ sư giỏi lên rất mạnh, nhưng đồng thời loại bớt lao động trung bình.

Sự chênh lệch thu nhập giữa người lao động biết việc và khoản trợ cấp thất nghiệp trung bình ở các bang Mỹ, theo Hayes, có thể khiến các khoản trả nợ bị gián đoạn. Trong ngắn hạn, ông cho rằng Bitcoin có thể chỉ hồi phục hạn chế trước khi có thêm thanh khoản mới từ Fed.

Các kịch bản ở eo biển Hormuz ảnh hưởng đến dầu, vàng và USD ra sao?

Hayes mô tả một kịch bản trong đó Iran vẫn kiểm soát eo biển Hormuz nhưng cho tàu đi qua sau khi thu phí bằng nhân dân tệ, crypto, đô la bị trừng phạt hoặc các thỏa thuận khác. Nếu xảy ra, ông cho rằng điều này sẽ gây sức ép lên hệ thống đồng USD trong thương mại năng lượng.

Theo lập luận của ông, nhiều nền kinh tế lớn đang thâm hụt thương mại với Trung Quốc nên có thể phải bán trái phiếu Kho bạc Mỹ hoặc cổ phiếu công nghệ, mua vàng vật chất rồi đổi vàng sang nhân dân tệ tại Thượng Hải hoặc Hồng Kông. Ông cũng lưu ý Brazil và Nga là hai nền kinh tế lớn hiếm hoi nằm trong nhóm thặng dư thương mại với Trung Quốc.

Hayes nói lượng nắm giữ chứng khoán nước ngoài tại Fed đã giảm 63 tỷ USD sau khi chiến sự bắt đầu, trong khi vàng phi tiền tệ trở thành mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của Mỹ trong 4 trên 5 tháng gần đây và tăng 342% so với cùng kỳ năm trước. Ông còn nhắc đến việc các nhà máy tinh luyện ở Thụy Sĩ đang tái chế vàng Mỹ cho Trung Quốc và khối lượng giao dịch CIPS tăng lên vì Iran không dùng được SWIFT.

“Nhân dân tệ và vàng nhiều khả năng sẽ trở thành hai đồng tiền chính của thương mại quốc gia. Nếu giữ đô la mà không thể đảm bảo tài sản của bạn không bị cướp, vậy tại sao còn giữ nó?”
– Arthur Hayes, bình luận về vai trò của tiền tệ trong thương mại quốc tế

Kịch bản dùng vũ lực mở lại eo biển có thể tác động đến Bitcoin thế nào?

Nếu Mỹ dùng sức mạnh quân sự để mở lại eo biển, Hayes cho rằng niềm tin vào đồng USD có thể phục hồi trong ngắn hạn. Tuy nhiên, hệ quả có thể là Iran bị tàn phá, sản lượng năng lượng ở vùng Vịnh bị gián đoạn và các ngân hàng trung ương phải in tiền để đối phó cú sốc hàng hóa.

Ông nhận định điều đó có thể đẩy giá hàng hóa lên mạnh, gây lạm phát nặng ở một số quốc gia và làm thị trường tiền tệ biến động sâu hơn. Trong bối cảnh đó, Mỹ và Nga có thể trở thành hai nhà sản xuất lớn còn đủ sức xoay trục về nguồn cung năng lượng.

Với Bitcoin, Hayes cho rằng một đợt tăng do in tiền có thể chỉ tồn tại trong thời gian ngắn nếu tình hình leo thang thành xung đột nghiêm trọng hơn. Nói cách khác, ông xem thanh khoản là động lực tăng giá quan trọng, nhưng các rủi ro địa chính trị cực đoan cũng có thể làm thay đổi toàn bộ phản ứng của thị trường.

Những câu hỏi thường gặp

Arthur Hayes đang lo ngại điều gì nhất?
Ông lo ngại sự kết hợp giữa chiến sự, gián đoạn năng lượng, AI làm tăng thất nghiệp và áp lực buộc Fed phải phản ứng bằng thanh khoản.

Vì sao Hayes nhắc nhiều đến Fed?
Vì ông cho rằng Bitcoin có thể chỉ tăng mạnh hơn khi có bơm thanh khoản thực sự từ Fed.

Vì sao vàng và nhân dân tệ được nhắc đến trong lập luận này?
Hayes cho rằng nếu thương mại năng lượng bị tách khỏi đồng USD, vàng và nhân dân tệ có thể được dùng nhiều hơn trong thanh toán quốc gia.

Bitcoin nằm ở đâu trong các kịch bản này?
Bitcoin được xem là tài sản phản ứng với thanh khoản và bất ổn vĩ mô, nhưng mức tăng còn tùy vào việc thị trường nhận được bao nhiêu hỗ trợ tiền tệ.

Tổng kết

Hayes đang đặt Bitcoin vào bức tranh lớn hơn của chiến sự, AI, dầu mỏ, vàng và chính sách tiền tệ. Tác động thực sự với thị trường crypto, theo cách nhìn này, sẽ phụ thuộc nhiều nhất vào việc Fed có phải nới lỏng thanh khoản hay không.