Pentagon đang thúc đẩy các nhà sản xuất ô tô và công nghiệp Mỹ chuyển một phần năng lực sang sản xuất vũ khí, đạn dược và thiết bị quân sự trong bối cảnh chuỗi cung ứng quốc phòng cần được mở rộng nhanh hơn.
Động thái này liên quan trực tiếp tới các tập đoàn lớn như GM, Ford, GE Aerospace và Oshkosh. Nó cũng diễn ra đúng lúc thị trường xe điện Mỹ chậm lại, khiến năng lực nhà máy chưa sử dụng hết trở thành một yếu tố đáng chú ý.
- Pentagon đã trao đổi với một số lãnh đạo doanh nghiệp lớn về khả năng dùng nhà máy và lao động hiện có để tăng sản xuất quốc phòng.
- Thị trường xe điện Mỹ đang giảm tỷ trọng trong tổng doanh số ô tô, làm dấy lên câu hỏi về việc tận dụng công suất dư thừa.
- Ford vẫn theo đuổi các hợp tác với doanh nghiệp Trung Quốc, dù lãnh đạo hãng có những phát biểu cứng rắn về việc hạn chế đối thủ vào Mỹ.
Pentagon muốn tận dụng công suất công nghiệp dân sự như thế nào?
Pentagon đang hỏi các nhà sản xuất Mỹ liệu họ có thể dùng dây chuyền, nhà xưởng và lực lượng lao động sẵn có để hỗ trợ sản xuất đạn dược và thiết bị quân sự hay không. Các cuộc trao đổi ban đầu đã diễn ra với lãnh đạo GM, Ford, GE Aerospace và Oshkosh.
Mục tiêu là mở rộng nền công nghiệp quốc phòng bằng cách khai thác các giải pháp và công nghệ thương mại hiện có. Cách tiếp cận này cho thấy Bộ Quốc phòng muốn bổ sung nhanh năng lực sản xuất thay vì chỉ dựa vào hệ thống nhà thầu quốc phòng truyền thống.
Trong bối cảnh đó, việc các nhà máy ô tô hoặc cơ sở công nghiệp khác có thể chuyển đổi một phần công năng sang sản xuất phục vụ quốc phòng đang trở thành chủ đề được theo dõi sát. Đây là tín hiệu cho thấy Washington đang tìm cách tăng độ linh hoạt của chuỗi cung ứng an ninh.
Vì sao thị trường xe điện chậm lại lại liên quan đến kế hoạch này?
Thị trường xe điện Mỹ đã giảm tỷ trọng trong quý I/2026, còn 5,9% doanh số ô tô, so với 7,6% cùng kỳ năm 2025 và 7,2% cùng kỳ năm 2024. Mức cao nhất gần đây là 10,6% trong quý III/2025.
Sự chậm lại này khiến câu hỏi về công suất dư thừa trong ngành ô tô trở nên rõ hơn. Khi nhu cầu EV yếu đi so với giai đoạn trước, một số nhà máy hoặc chuỗi sản xuất có thể không hoạt động hết công suất, và đây là lý do Pentagon muốn kiểm tra khả năng chuyển hướng sang sản xuất quốc phòng.
Thị trường vẫn cao hơn mặt bằng quý I của năm 2022 và mạnh hơn nhiều so với 2021, nhưng đà giảm gần đây là điểm đáng chú ý. Tesla Model Y và Model 3 vẫn dẫn đầu, trong khi Toyota bZ, Hyundai IONIQ 5 và Chevrolet Equinox EV nằm phía sau.
Ford đang cân bằng giữa cứng rắn với Trung Quốc và duy trì hợp tác
Ford đang ở giữa một tranh luận phức tạp về Trung Quốc. Jim Farley từng nói các hãng xe Trung Quốc nên bị giữ ngoài thị trường Mỹ, nhưng sau đó ông lại nhấn mạnh rằng Ford vẫn muốn hợp tác sâu hơn với các hãng này vì họ đang định hình ngành bằng sản phẩm rẻ hơn và tiên tiến hơn.
Farley cho biết Ford coi trọng các đối tác Trung Quốc vì điều đó giúp hãng duy trì khả năng cạnh tranh trên nhiều thị trường. Ông cũng nói Ford sẽ tiếp tục mở rộng các quan hệ hợp tác hiện có.
Các mối liên hệ đó không chỉ là phát biểu. Ford đã trao đổi với Zhejiang Geely Holding Group về khả năng chia sẻ năng lực sản xuất ở châu Âu, thảo luận với BYD về việc cung cấp pin cho xe hybrid, và đang hợp tác tại Trung Quốc với Chongqing Changan Automobile cùng Jiangling Motors.
Ông Farley cũng từng nói với giới chức chính quyền Trump rằng nếu các hãng xe Trung Quốc muốn xây nhà máy tại Mỹ thì nên làm qua liên doanh do hãng Mỹ kiểm soát. Điều này phản ánh một chiến lược vừa bảo vệ thị trường nội địa, vừa giữ cơ hội học hỏi và hợp tác ở nơi khác.
Nhà đầu tư và thị trường cần theo dõi điều gì tiếp theo?
Điểm cần theo dõi là liệu các cuộc trao đổi giữa Pentagon và doanh nghiệp có chuyển thành kế hoạch sản xuất thực tế hay không. Nếu có, đây có thể là dấu hiệu cho thấy ngành công nghiệp Mỹ đang dịch chuyển một phần năng lực từ xe cộ sang quốc phòng.
Với ngành ô tô, yếu tố quan trọng là công suất nhà máy và nhu cầu EV có tiếp tục yếu đi hay không. Với các công ty liên quan, câu chuyện không chỉ nằm ở sản xuất xe mà còn ở khả năng tận dụng hạ tầng công nghiệp cho nhiều mục đích khác nhau.
Tổng kết
Pentagon đang tìm cách huy động năng lực sản xuất của khu vực tư nhân để tăng nguồn cung quốc phòng, trong khi ngành ô tô Mỹ lại đối mặt với nhu cầu EV chậm lại. Diễn biến này khiến công suất nhà máy, hợp tác công nghiệp và các ràng buộc địa chính trị trở thành những yếu tố cần tiếp tục theo dõi.
