Dự thảo cập nhật CLARITY Act tại Mỹ đang nhắm tới việc cấm trả lãi thụ động cho người chỉ nắm giữ stablecoin, khiến mô hình chia sẻ doanh thu gắn với USDC bị đặt dấu hỏi và thị trường lập tức định giá lại rủi ro.
Diễn biến này không chỉ tác động đến Circle và Coinbase, mà còn làm thay đổi tương quan cạnh tranh giữa các stablecoin, đồng thời đẩy câu hỏi “lợi suất stablecoin sẽ chảy về đâu” sang các kênh hoạt động hoặc DeFi khi phần thưởng thụ động bị siết.
- Dự thảo CLARITY Act cập nhật nêu rõ lệnh cấm trả lợi suất thụ động cho việc chỉ nắm giữ stablecoin.
- Cổ phiếu Circle giảm hơn 20% trong một ngày; Coinbase giảm hơn 9% do mô hình doanh thu liên quan USDC bị ảnh hưởng.
- Tether hầu như không bị tác động; phần “vùng xám” lớn nhất nằm ở DeFi và cách các cơ quan Mỹ sẽ định nghĩa phần thưởng hợp lệ.
CLARITY Act nhắm vào lợi suất thụ động của stablecoin
Dự thảo cập nhật công bố ngày 23/03 nêu hướng cấm trả lãi/tiền thưởng cho người dùng chỉ vì nắm giữ stablecoin, trong khi các phần thưởng gắn với hoạt động (như thanh toán, chuyển khoản, hoạt động nền tảng) vẫn có thể được chấp nhận.
Theo phân tích của CoinDesk, dự thảo cập nhật thể hiện lập trường rõ ràng: mọi hình thức “lợi suất thụ động” từ việc chỉ giữ stablecoin sẽ bị cấm. Điều này trực tiếp đụng đến các chương trình thưởng kiểu “giữ stablecoin là có lợi suất”.
Ở chiều ngược lại, phân tích của Disruption Banking cho biết dự thảo vẫn để cửa cho các phần thưởng gắn với hành vi sử dụng, như thanh toán, chuyển tiền hoặc hoạt động trên nền tảng. Cách tiếp cận này thiên về “khuyến khích hành vi” thay vì “trả lãi như tiền gửi”.
Thỏa hiệp nói trên được cho là do Thượng nghị sĩ Thom Tillis và Angela Alsobrooks đàm phán, với sự ủng hộ của Nhà Trắng được xác nhận vào ngày 20/03. Tuy nhiên, ranh giới giữa “phần thưởng hợp lệ” và “lách luật” vẫn là điểm then chốt cần quy định chi tiết.
Dự luật còn nhiều cửa ải trước khi thành luật
CLARITY Act vẫn phải qua các bước như thông qua ủy ban, bỏ phiếu sàn Thượng viện và thống nhất phiên bản giữa các ủy ban/Viện trước khi có chữ ký tổng thống, nên nội dung cuối cùng vẫn có thể thay đổi.
Việc kết luận phần thưởng nào được phép, đồng thời soạn quy tắc chống né tránh, sẽ nằm trong tay SEC, CFTC và Bộ Tài chính Mỹ. Dù dự thảo tác động mạnh tới kỳ vọng thị trường, đây vẫn là tiến trình lập pháp nhiều tầng, có khả năng điều chỉnh ngôn từ theo phản hồi chính trị và ngành.
Mốc gần nhất là phiên “markup” tại Ủy ban Ngân hàng, hiện được lên lịch vào nửa cuối tháng 4, sau khi kỳ nghỉ lễ Phục Sinh kết thúc ngày 13/04. Kể từ đó, dự luật phải vượt qua nhiều chốt: phê chuẩn tại ủy ban, bỏ phiếu toàn thể Thượng viện (yêu cầu 60 phiếu), quy trình dung hòa với Ủy ban Nông nghiệp và các phiên bản từ Hạ viện, rồi mới tới chữ ký tổng thống.
Dù hành trình còn dài, phản ứng giá mạnh cho thấy thị trường đang “định giá trước” kịch bản lệnh cấm lợi suất thụ động được giữ nguyên, đặc biệt với các doanh nghiệp có doanh thu liên quan trực tiếp tới phần thưởng USDC.
Cổ phiếu Circle và Coinbase phản ứng mạnh vì mô hình USDC gắn lợi suất
Circle giảm hơn 20% trong một ngày và Coinbase giảm hơn 9% do nhà đầu tư đánh giá rủi ro doanh thu từ cơ chế lợi suất USDC, vốn phụ thuộc vào lợi tức tài sản dự trữ và chương trình chia sẻ doanh thu.
Circle ghi nhận phiên giảm hơn 20% trong một ngày, mức giảm mạnh nhất theo ngày kể từ IPO (05/06 năm trước), và được CNBC đưa tin, trong bối cảnh cổ phiếu giao dịch quanh 101 USD. Diễn biến này cũng xóa phần lớn mức tăng của hai tuần trước đó.
Coinbase cũng giảm hơn 9% khi thị trường liên hệ trực tiếp lệnh cấm “lợi suất thụ động” với cơ chế thưởng USDC. Mối liên kết nằm ở chỗ dự trữ USDC được Circle nắm giữ dưới dạng chứng khoán Kho bạc Mỹ, tạo ra lợi tức.
Với mô hình chia sẻ doanh thu, một phần lợi tức từ dự trữ được Circle chia cho Coinbase, và Coinbase phân phối lại cho người dùng dưới dạng phần thưởng khi nắm giữ USDC. Dự thảo cập nhật nhắm trực diện vào cấu trúc “giữ stablecoin = có lợi suất” này.
Theo công bố tài chính của doanh nghiệp, Coinbase thu về khoảng 20% tổng doanh thu từ các nguồn liên quan USDC. Vì vậy, bất kỳ thay đổi nào làm suy yếu cơ chế thưởng cũng có thể làm thay đổi kỳ vọng tăng trưởng doanh thu trong ngắn và trung hạn.
Tether hưởng lợi tương đối khi không trả lợi suất cho người nắm giữ
Vì USDT không có truyền thống chia lợi suất dự trữ cho người dùng, lệnh cấm lợi suất thụ động gần như không thay đổi cách Tether vận hành, khiến lợi thế cạnh tranh tương đối nghiêng về USDT trong ngắn hạn.
Tether vốn giữ lại thu nhập từ dự trữ USDT thay vì chuyển lợi suất cho người nắm giữ, nên lệnh cấm phần thưởng thụ động không tạo cú sốc tương tự như với các mô hình “chia lợi suất” của stablecoin được quản lý tại Mỹ. Điều này khiến USDT “miễn nhiễm” hơn trước tin tức.
Cùng thời điểm Circle biến động mạnh, Tether thông báo đã thuê một công ty kiểm toán thuộc Big Four để thực hiện cuộc kiểm toán đầy đủ dự trữ USDT, qua đó củng cố thông điệp về chuẩn mực và độ tin cậy.
Tether ký hợp đồng với một hãng Big Four để hoàn tất cuộc kiểm toán đầy đủ đầu tiên, thiết lập một tiêu chuẩn chất lượng mới cho nền kinh tế tài sản số.
– Tether, thông cáo trên X, 2026
Về quy mô thị trường, USDT có mức thống trị 58% với vốn hóa 184,84 tỷ USD, so với USDC là 78,68 tỷ USD. Nếu cơ chế lợi suất thụ động bị siết trong khi USDT không đổi, khoảng cách giữa hai stablecoin lớn nhất có thể tiếp tục nới rộng.
DeFi đối mặt “vùng xám” khi lợi suất stablecoin dịch chuyển
Khi lợi suất thụ động từ stablecoin tập trung bị siết, dòng tìm kiếm lợi suất có thể chuyển sang DeFi, nhưng dự thảo hiện vẫn để ngỏ cách áp dụng với giao thức phi tập trung, tạo ra vùng xám pháp lý đáng kể.
Điểm khó nhất là lợi suất không nhất thiết đến từ một công ty phát hành stablecoin. Các giao thức phi tập trung và thị trường cho vay tự động vận hành bằng mã nguồn, không có “công ty trung tâm”, đã cung cấp lợi suất stablecoin ở quy mô lớn trong nhiều năm.
Nội dung dự thảo tập trung vào “payment stablecoins”, trong khi các điều khoản liên quan DeFi vẫn chưa được viết rõ, tạo khoảng trống chính sách. Thách thức cốt lõi là các giao thức không có CEO để điều trần, không trụ sở để thanh tra và không cấu trúc doanh nghiệp truyền thống để áp dụng khuôn khổ giám sát.
Câu hỏi lớn là: liệu một bộ luật thiết kế để quản lý doanh nghiệp có thể điều chỉnh phần mềm chạy tự động trên mạng lưới phi tập trung hay không. Ở thời điểm này, dự thảo chưa đưa ra câu trả lời dứt khoát cho bài toán đó.
Những mốc cần theo dõi trong tháng 4 và phản ứng dòng tiền
Mốc quan trọng trước mắt là phiên markup nửa cuối tháng 4; nếu ngôn từ về “phần thưởng hợp lệ” được nới, đó có thể là chất xúc tác đảo chiều cho Circle và Coinbase, còn nếu giữ nguyên lệnh cấm, áp lực định giá có thể kéo dài.
Về xác suất thông qua, phân tích thị trường dự đoán được dẫn bởi Seeking Alpha cho thấy odds thông qua khoảng 68%. Với Circle và Coinbase, con số này tác động trực tiếp đến kỳ vọng doanh thu và mức độ rủi ro bị tái định giá.
Một tín hiệu khác là liệu dòng vốn có dịch chuyển rõ rệt từ các cơ chế lợi suất stablecoin tập trung sang DeFi hay không. Nếu hoạt động trên các nền tảng như Aave hoặc Ethena gia tăng đáng kể trong các tuần tới, thị trường có thể đang phát tín hiệu: lợi suất sẽ tìm đường sang kiến trúc “ít bị khóa” hơn về mặt pháp lý.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh macro nhạy cảm. Bitcoin được mô tả đang trong xu hướng tích cực nhờ nhịp hồi phục theo yếu tố địa chính trị, dao động quanh vùng 71.000–72.000 USD. Tuy nhiên, thay đổi cấu trúc với stablecoin là yếu tố nền tảng: stablecoin là cầu nối fiat–crypto, nên nếu “đường dẫn vào thị trường” đổi, tác động sẽ lan rộng ra toàn bộ hệ sinh thái.
Những câu hỏi thường gặp
CLARITY Act đang cấm điều gì liên quan lợi suất stablecoin?
Dự thảo cập nhật nêu lệnh cấm trả lợi suất/phần thưởng thụ động cho người dùng chỉ vì nắm giữ stablecoin. Nói cách khác, “giữ stablecoin là được lãi” có nguy cơ bị loại khỏi mô hình sản phẩm tại Mỹ.
Phần thưởng nào vẫn có thể được phép theo dự thảo?
Các phần thưởng gắn với hoạt động như thanh toán, chuyển khoản hoặc hoạt động trên nền tảng có thể vẫn được phép, tùy theo định nghĩa chi tiết và quy tắc chống né tránh do SEC, CFTC và Bộ Tài chính Mỹ hoàn thiện.
Vì sao Circle và Coinbase bị tác động mạnh hơn Tether?
USDC có cơ chế chia sẻ lợi tức dự trữ thông qua thỏa thuận với Coinbase để trả thưởng cho người nắm giữ, nên lệnh cấm lợi suất thụ động ảnh hưởng trực tiếp. Tether không trả lợi suất cho người nắm USDT nên gần như không đổi cách vận hành.
Khi lợi suất stablecoin tập trung bị siết, lợi suất có thể chảy đi đâu?
Một kịch bản là dịch chuyển sang các mô hình “phần thưởng theo hoạt động”. Kịch bản khác là dòng vốn tìm lợi suất qua DeFi, nhưng đây là vùng xám vì các điều khoản DeFi trong dự thảo còn chưa hoàn chỉnh.
