Liên minh châu Âu vừa mở rộng loạt biện pháp trừng phạt mới nhắm vào các dòng tiền liên quan đến Nga, với trọng tâm là các nền tảng crypto, stablecoin neo theo ruble và các thực thể hỗ trợ giao dịch xuyên biên giới.
Gói trừng phạt lần này tập trung vào việc siết các bên xử lý giao dịch, thay vì chỉ nhắm vào các ngân hàng hay tổ chức tài chính truyền thống. Điều đó khiến những công cụ thanh toán bằng tài sản số gắn với đồng ruble như A7A5 và RUBx trở thành mục tiêu trực tiếp.
- EU cấm các nhà cung cấp và nền tảng đặt tại Nga hỗ trợ chuyển và giao dịch tài sản số.
- A7A5 và RUBx, hai stablecoin neo theo ruble, nằm trong phạm vi bị nhắm tới.
- Khối này cũng siết Belarus, đồng thời kéo dài chế độ trừng phạt với nước này đến ngày 28/2/2027.
EU siết mạnh các nền tảng crypto có liên hệ với Nga
Trong vòng trừng phạt mới, EU cấm toàn bộ nhà cung cấp dịch vụ và nền tảng đặt tại Nga cho phép chuyển hoặc giao dịch crypto. Biện pháp này cũng áp dụng với một số thực thể hoạt động từ các khu vực pháp lý khác nhưng bị xem là tham gia vào việc lách trừng phạt hoặc kết nối với hệ thống chuyển thông điệp tài chính SPFS của Nga, một lựa chọn thay thế SWIFT.
Khối 27 nước thành viên cho biết gói này là một trong những gói lớn và toàn diện nhất được thông qua trong hai năm gần đây. Ngoài mảng crypto, danh sách trừng phạt còn nhắm tới 20 ngân hàng Nga và bốn tổ chức tài chính ở các nước thứ ba.
A7A5 và RUBx bị đưa vào tầm ngắm
A7A5 là stablecoin neo theo đồng ruble, được bảo chứng bằng tiền gửi ruble trong một ngân hàng đang bị trừng phạt. Token này được báo cáo là do công ty A7 của Nga tạo ra, sau đó được phát hành bởi Old Vector, một doanh nghiệp đăng ký tại Kyrgyzstan.
EU cho biết họ đang nhắm tới một thực thể ở Kyrgyzstan vận hành sàn nơi lượng lớn A7A5 được giao dịch. A7A5 được triển khai trên Tron và Ethereum từ đầu năm 2025, và theo một báo cáo của Elliptic công bố vào tháng 1/2026, token này đã xử lý hơn 100 tỷ USD giao dịch trong chưa đầy một năm.
RUBx cũng bị cấm giao dịch trong gói biện pháp mới. Đây là một tài sản số khác gắn với đồng ruble, được phát triển và ra mắt bởi Rostec, tập đoàn quốc phòng và công nghệ nhà nước Nga, vào mùa hè năm ngoái. RUBx hoạt động trên mạng Tron.
EU đồng thời cấm mọi hỗ trợ từ phía khối này đối với việc phát triển đồng ruble số, tức CBDC do Ngân hàng Trung ương Nga phát hành. Ngoài ra, các giao dịch netting với đại diện Nga cũng bị cấm nhằm hạn chế việc lách trừng phạt.
Nga chuyển hướng sang tài sản số khi kênh tài chính truyền thống bị bóp chặt
Brussels thừa nhận rằng khi các rào cản trong hệ thống tài chính truyền thống ngày càng cao, Nga có xu hướng dựa nhiều hơn vào crypto cho giao dịch quốc tế. Đây là lý do các nhà làm chính sách của EU không chỉ siết ngân hàng mà còn nhắm vào hạ tầng xử lý và các công cụ thanh toán số có tính thay thế cao hơn.
Với thị trường crypto, điểm đáng chú ý không nằm ở biến động giá ngắn hạn mà ở việc các stablecoin neo theo ruble và hạ tầng giao dịch liên quan đến Nga đang bị đưa vào danh sách trừng phạt ở cấp độ hệ thống. Điều này có thể làm giảm khả năng luân chuyển vốn qua các kênh bị coi là phục vụ lách hạn chế tài chính.
Belarus cũng bị mở rộng phạm vi trừng phạt
Gói biện pháp mới không chỉ tác động đến Nga mà còn nhắm vào Belarus, quốc gia mà EU cho rằng đang hỗ trợ cuộc chiến của Moscow. Các biện pháp với Minsk được thiết kế để phản ánh những gì đang áp lên Nga, trong đó có các hạn chế liên quan đến crypto và dịch vụ an ninh mạng.
Đầu năm nay, Tổng thống Alexander Lukashenko đã ký sắc lệnh cho phép thành lập “crypto bank” tại Belarus. Tuần này, một lãnh đạo cấp cao của ngân hàng trung ương nước này cho biết các tổ chức đó sẽ có thể làm việc với 26 loại crypto, gồm Bitcoin, Ethereum, Toncoin và Solana, đồng thời thực hiện 11 nhóm nghiệp vụ như nhận tiền gửi crypto, cho vay, thế chấp bằng coin, staking, chuyển tiền, phát hành token riêng và cung cấp dịch vụ trao đổi, lưu ký.
EU cũng kéo dài chế độ trừng phạt Belarus đến ngày 28/2/2027, cùng thời điểm khối này hoàn tất việc phê duyệt khoản vay hỗ trợ 90 tỷ euro cho Ukraine.
Tổng kết
Gói trừng phạt mới của EU cho thấy crypto đang bị đưa thẳng vào khung kiểm soát tài chính đối với Nga và các bên liên quan. Thay vì chỉ chặn dòng tiền qua ngân hàng, Brussels đang nhắm vào stablecoin neo ruble, nền tảng giao dịch, đơn vị xử lý và cả các cấu phần hỗ trợ hạ tầng thanh toán số. Tác động thực tế sẽ phụ thuộc vào mức độ thực thi ở từng khu vực pháp lý, nhưng xu hướng chung là không gian cho các kênh giao dịch liên quan đến Nga ngày càng hẹp hơn.
