Cảnh sát Áo và Albania đã bắt 10 người và đóng các trung tâm cuộc gọi lừa đảo tại Tirana, sau khi phát hiện mạng lưới này bị cáo buộc chiếm đoạt khoảng 50 triệu euro từ các nạn nhân qua mô hình đầu tư giả và lừa đảo “thu hồi” crypto.
Cuộc điều tra kéo dài hai năm, có sự phối hợp của Europol và Eurojust, nhắm vào một mạng lưới tội phạm hoạt động từ thủ đô của Albania. Lực lượng chức năng cũng thu giữ khoảng 900.000 euro tiền mặt cùng số lượng lớn thiết bị công nghệ thông tin.
Mô hình hoạt động giống một doanh nghiệp có tổ chức
Theo thông tin từ cơ quan điều tra, các trung tâm cuộc gọi này vận hành như một công ty chuyên nghiệp, với các bộ phận như công nghệ thông tin và nhân sự. Mạng lưới có thể sử dụng tới 450 người, còn nhân viên được trả khoảng 938 USD mỗi tháng, cộng thêm hoa hồng.
Những người tham gia được chia theo ngôn ngữ để nhắm vào các thị trường cụ thể. Họ trước hết xây dựng niềm tin với nạn nhân, sau đó giới thiệu các cơ hội đầu tư bịa đặt và thuyết phục nạn nhân chuyển tiền.
“Các trung tâm cuộc gọi trực tuyến do mạng lưới tội phạm vận hành cho thấy mức độ tổ chức và tính chuyên nghiệp rất cao.”
– Eurojust
Nạn nhân có thể bị lừa hai lần bằng chiêu “thu hồi tiền”
Europol cho biết một số nạn nhân không chỉ mất tiền ở lần lừa đầu tiên mà còn bị liên hệ lại sau đó. Kẻ gian hứa giúp lấy lại tiền đã mất, nhưng dịch vụ “thu hồi” này yêu cầu nạn nhân mở tài khoản crypto và nạp trước 500 euro.
Eurojust mô tả đây là cách thức nhắm vào những người đã chịu thiệt hại từ các nền tảng lừa đảo trước đó. Đây là một dạng lừa đảo lặp lại khá phổ biến, khi cùng một nạn nhân tiếp tục bị khai thác hoặc dữ liệu của họ được chuyển cho nhóm khác.
FTC của Mỹ cũng từng cảnh báo về kiểu lừa đảo này. Cơ quan này lưu ý rằng người đã mất tiền trong crypto có thể bị dụ tin rằng có thể lấy lại tiền, dù thực tế điều đó không xảy ra theo cách mà kẻ gian hứa hẹn.
Việc triệt phá một điểm nóng không đồng nghĩa với chấm dứt toàn bộ mạng lưới
Dù quy mô đợt truy quét khá lớn, các chuyên gia chống gian lận vẫn thận trọng về tác động dài hạn. Việc đóng một số trung tâm cuộc gọi thường chỉ làm gián đoạn một phần hoạt động, chưa đủ để xóa bỏ vấn đề rộng hơn.
Theo các nguồn tin địa phương, Tây Balkan và một số khu vực ở Đông Âu trở thành môi trường thuận lợi cho kiểu vận hành này. Lý do được nhắc đến là nguồn lao động trẻ, có học, nhưng cơ hội việc làm còn hạn chế, trong khi các trung tâm lừa đảo lại có thể ngụy trang như doanh nghiệp hợp pháp.
Europol chỉ mô tả mạng lưới này là đã bị “làm gián đoạn”, chưa phải bị xóa sổ hoàn toàn. Hiện cũng chưa rõ liệu cảnh sát có xác định và truy tố được những người đứng sau việc tổ chức các cơ sở vật lý này hay không.
Tổng kết
Vụ việc tại Tirana cho thấy các đường dây lừa đảo tài chính có thể hoạt động theo mô hình tổ chức chặt chẽ, dùng trung tâm cuộc gọi, nhân sự chia theo ngôn ngữ và kịch bản lừa đảo nhiều tầng. Điểm đáng chú ý là nạn nhân có thể bị nhắm lại lần hai thông qua chiêu “thu hồi tiền”, trong đó crypto được dùng như một công cụ mở rộng hành vi gian lận. Tuy vậy, dữ liệu hiện có mới cho thấy một mạng lưới bị gián đoạn, chưa đủ để kết luận mức độ ảnh hưởng cuối cùng đối với toàn bộ hệ thống.
