Giám đốc Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc (FSS), Lee Chan-jin, tiếp tục cảnh báo nhà đầu tư cá nhân về rủi ro của việc vay tiền để mua cổ phiếu hoặc dùng đòn bẩy quá mức. Ông cho rằng khi tiền tiết kiệm bị dồn vào vài khoản đầu tư hoặc khi giao dịch dựa trên nợ vay, nguy cơ thua lỗ nặng sẽ tăng mạnh.
Cảnh báo này xuất hiện trong lúc thị trường chứng khoán Hàn Quốc tăng nóng, kéo theo nhu cầu lớn đối với các quỹ ETF đòn bẩy và ETF nghịch đảo gắn với một số cổ phiếu vốn hóa lớn. Cùng lúc, số dư margin và quy mô thanh lý bắt buộc cũng tăng, phản ánh mức độ rủi ro ngày càng cao.
- FSS lo ngại nhà đầu tư cá nhân đang vay nợ quá nhiều để theo đuổi giao dịch rủi ro.
- Dòng tiền vào ETF đòn bẩy gắn với Samsung Electronics và SK Hynix tăng mạnh trong tháng 5 và tháng 6.
- Số dư tín dụng tại các công ty chứng khoán và giá trị thanh lý bắt buộc đều đi lên, làm rủi ro thua lỗ lớn hơn.
FSS cảnh báo rủi ro từ giao dịch dùng vốn vay
Lee Chan-jin nói rằng việc vay tiền để đặt cược vào cổ phiếu tăng giá có thể dẫn đến thua lỗ nặng, đặc biệt khi nhà đầu tư dồn toàn bộ tiền tiết kiệm vào một nhóm tài sản hẹp. Ông cũng yêu cầu các ngân hàng và công ty chứng khoán quản trị rủi ro chặt hơn và phản ứng sớm khi tín hiệu xấu xuất hiện.
Ông đồng thời đề nghị các công ty tài chính phải làm rõ rủi ro của giao dịch đòn bẩy và xử lý những bên khuyến khích khách hàng đầu cơ bằng tiền vay. Cách tiếp cận này cho thấy FSS đang tập trung nhiều hơn vào mức độ an toàn của nhà đầu tư cá nhân trong giai đoạn thị trường biến động mạnh.
ETF đòn bẩy gắn với Samsung và SK Hynix hút mạnh dòng tiền
16 ETF đòn bẩy và ETF nghịch đảo theo dõi Samsung Electronics và SK Hynix đã trở thành tâm điểm của đợt tăng nóng gần đây. Trong đó, 14 quỹ được thiết kế để nhân đôi biến động giá hằng ngày của hai cổ phiếu chip này.
Đến ngày 22/6, số tiền đầu tư vào nhóm ETF đòn bẩy liên quan đến Samsung Electronics và SK Hynix đã lên tới 14 nghìn tỷ won, trong đó nhà đầu tư cá nhân nắm gần 92%. Một số quỹ đã giảm tới 24% so với đỉnh gần nhất.
Số dư margin tăng và thanh lý bắt buộc cũng đi lên
Dữ liệu hiện có cho thấy giao dịch “빚투”, tức đầu tư bằng nợ vay, đang tăng rõ rệt. Tại các công ty chứng khoán, số dư tín dụng trong tháng 6 tăng lên 37,3 nghìn tỷ won từ 32,9 nghìn tỷ won vào cuối tháng 3.
Cùng giai đoạn đó, giá trị thanh lý bắt buộc do margin call đã tăng lên 52,7 tỷ won trong tháng 6 từ 26,2 tỷ won trong tháng 3. Khi khoản lỗ vượt ngưỡng an toàn, công ty chứng khoán có thể tự động đóng vị thế, biến lỗ trên giấy thành lỗ thực tế.
ETF đòn bẩy hoạt động như thế nào?
ETF đòn bẩy dùng phái sinh và cơ chế vay để khuếch đại biến động hằng ngày của tài sản cơ sở. Một quỹ 2x nhằm mang lại mức biến động gấp hai lần chỉ số hoặc cổ phiếu mà nó theo dõi trong từng ngày giao dịch.
Vấn đề là các quỹ này được tái cân bằng hằng ngày nên có thể lệch đáng kể khỏi mức nhân đôi nếu nắm giữ trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng, nhất là khi thị trường biến động mạnh. Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) cũng cảnh báo rằng hiệu quả thực tế có thể khác xa kỳ vọng nếu giữ lâu.
Tranh luận quanh hiệu quả và tác động của sản phẩm
Lee Chan-jin cho rằng lợi ích từ các sản phẩm này là rất hạn chế, trong khi tác dụng phụ đã trở nên quá lớn. Ông cũng bày tỏ nghi ngờ về việc liệu chúng có phù hợp với nhà đầu tư cá nhân hay không.
Ở chiều ngược lại, có ý kiến phản đối cách đánh giá này và cho rằng doanh thu từ vòng quay giao dịch không lớn như con số 10 nghìn tỷ won được đề cập. Một quan chức FSS sau đó nói đây là phép tính quy đổi theo năm dựa trên mức thanh khoản hiện tại.
Tổng kết
Cảnh báo của FSS phản ánh lo ngại về việc nhà đầu tư cá nhân Hàn Quốc đang tăng mức sử dụng đòn bẩy trong bối cảnh thị trường cổ phiếu nóng lên. Các số liệu về margin, thanh lý bắt buộc và dòng tiền vào ETF đòn bẩy đều cho thấy rủi ro đang tích tụ nhanh hơn.
