Kinh tế Mỹ phục hồi đầu năm 2026, nhưng xung đột tại Iran đang phủ bóng lên triển vọng phía trước.
Bộ Thương mại Mỹ cho biết tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng với tốc độ hằng năm 2% trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 3/2026, cao hơn mức tăng 0,5% của quý cuối năm 2025. Đà phục hồi này diễn ra trong lúc thị trường vẫn theo dõi tác động từ chiến sự ở Iran, nhất là với giá năng lượng và lạm phát.
Chi tiêu chính phủ và đầu tư doanh nghiệp kéo tăng trưởng trở lại
Động lực lớn của quý đầu năm đến từ khu vực công. Chi tiêu và đầu tư của chính phủ tăng với tốc độ hằng năm 9,3%, đóng góp hơn 0,5 điểm phần trăm vào tăng trưởng chung. Một phần nguyên nhân là chính phủ liên bang có thể chi tiêu trở lại sau đợt đóng cửa kéo dài 43 ngày vào cuối năm trước.
Ở khu vực tư nhân, tiêu dùng hộ gia đình tăng 1,6%, thấp hơn mức 1,9% của năm ngoái nhưng vẫn là nền tảng quan trọng vì khoản chi này chiếm khoảng 70% hoạt động kinh tế của Mỹ. Đáng chú ý hơn là đầu tư doanh nghiệp tăng 8,7%, chủ yếu nhờ làn sóng chi cho trí tuệ nhân tạo và xây dựng trung tâm dữ liệu.
Ngược lại, đầu tư nhà ở tiếp tục yếu khi giảm 8% trong quý thứ năm liên tiếp. Nhập khẩu tăng mạnh 21,4% và làm giảm hơn 2,6 điểm phần trăm khỏi tăng trưởng GDP quý I.
Giá năng lượng tăng vì chiến sự Iran làm tăng áp lực lên người tiêu dùng
Bản báo cáo GDP bao trùm khoảng một tháng giao tranh tại Iran. Việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu và khí đốt của thế giới, đã đẩy giá năng lượng lên cao. Diễn biến này có thể làm lạm phát khó hạ nhiệt hơn và khiến chi phí sinh hoạt của hộ gia đình chịu sức ép lớn hơn.
Đây mới là ước tính đầu tiên trong ba lần Bộ Thương mại Mỹ sẽ công bố cho quý này, nên bức tranh tăng trưởng vẫn có thể được điều chỉnh sau khi có thêm dữ liệu.
Fed giữ lãi suất, Powell vẫn nhìn thấy sức bền của nền kinh tế
Một ngày trước khi báo cáo GDP được công bố, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell nói nền kinh tế đã “khá bền bỉ” trước cú sốc năng lượng và nhiều khả năng vẫn tăng trưởng trên 2% trong năm nay. Đây cũng là cuộc họp báo cuối cùng của ông trên cương vị Chủ tịch Fed.
Ông Powell cho biết tiêu dùng ổn định và hoạt động xây dựng trung tâm dữ liệu đang là hai lực đỡ chính. Ông cũng nói lạm phát có thể hạ dần trong năm khi tác động của đợt tăng giá do thuế quan từ năm ngoái mờ đi.
Tuy vậy, Fed vẫn giữ lãi suất tham chiếu ở mức 3,50% đến 3,75%, với lý do còn “mức độ bất định cao” từ xung đột ở Trung Đông. Sau các đợt cắt giảm lãi suất cuối năm 2025 nhằm hỗ trợ thị trường lao động, dư địa nới lỏng thêm trong ngắn hạn có vẻ không lớn.
IMF thận trọng với khả năng giảm lãi suất và rủi ro nợ công
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), sau khi hoàn tất rà soát thường niên kinh tế Mỹ trong tháng 4, dự báo GDP Mỹ tăng 2,4% trong năm 2026. Dù vậy, tổ chức này cho rằng Fed còn rất ít không gian để hạ lãi suất trong năm nay.
IMF lưu ý rằng giá năng lượng tăng, chi phí thuế quan tiếp tục ngấm vào lạm phát lõi và rủi ro hàng hóa nói chung đều không ủng hộ một đợt cắt giảm lãi suất. Theo IMF, việc nới lỏng chỉ hợp lý nếu thị trường lao động xấu đi rõ rệt trong khi lạm phát cũng giảm cùng lúc.
Tổ chức này cũng cảnh báo về quỹ đạo tài khóa của Mỹ. Thâm hụt ngân sách chính phủ dự kiến duy trì trong vùng 7% đến 7,5% GDP, còn nợ công có thể vượt 140% GDP vào năm 2031. IMF cho rằng rủi ro này không chỉ ảnh hưởng đến Mỹ mà còn tác động tới hệ thống tài chính toàn cầu, vì thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ giữ vai trò trung tâm.
Về thương mại, IMF nhận định bất định liên quan đến thuế quan sẽ tiếp tục kìm hãm hoạt động kinh tế Mỹ và lan sang các đối tác thương mại. Cơ quan này kêu gọi Washington phối hợp với các nước khác để giảm rào cản thương mại và xử lý các méo mó đang đẩy mất cân bằng toàn cầu.
Tổng kết
Số liệu quý I/2026 cho thấy kinh tế Mỹ đã lấy lại tốc độ tăng trưởng sau cú chững cuối năm 2025, nhưng bức tranh phía trước chưa ổn định. Chi tiêu chính phủ, đầu tư doanh nghiệp và nhu cầu với trung tâm dữ liệu đang hỗ trợ tăng trưởng, trong khi nhà ở yếu, nhập khẩu tăng mạnh và giá năng lượng đi lên lại tạo sức ép ngược. Dữ liệu hiện có chưa đủ để kết luận xung đột Iran sẽ tác động sâu đến mức nào, nhưng cả Fed và IMF đều đang xem đây là biến số đáng theo dõi trong các quyết định chính sách tới đây.
