Hàn Quốc triển khai thử nghiệm thanh toán blockchain để ngăn lạm dụng quỹ công

Hàn Quốc đang thử nghiệm hệ thống thanh toán bằng token blockchain để chi tiêu công, với mục tiêu giảm gian lận và thay thế cách dùng thẻ mua sắm của chính phủ.

Đây là bước đi tiếp theo trong chiến lược số hóa tài chính của Seoul, sau thử nghiệm dùng deposit token để chi trả trợ cấp sạc xe điện. Nếu triển khai rộng, mô hình này có thể ảnh hưởng đến cách chính phủ kiểm soát chi tiêu và cách các ngân hàng thương mại tham gia hạ tầng thanh toán số.

Hàn Quốc đang thử nghiệm cách nào để chi tiêu công bằng blockchain?

Chính phủ Hàn Quốc sẽ dùng token blockchain do ngân hàng thương mại phát hành để thanh toán chi phí công vụ cho các bộ ngành. Cách này thay thế dần thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ do nhà nước cấp vốn đang được dùng cho công tác phí và chi phí vận hành.

Kế hoạch này được phê duyệt trong khuôn khổ chương trình regulatory sandbox năm 2026. Thử nghiệm dự kiến bắt đầu vào quý 4 năm nay tại Sejong City, trung tâm hành chính của Hàn Quốc, trước khi xem xét mở rộng trên toàn quốc nếu kết quả khả quan.

Trước đó, Bộ Tài chính đã từng chạy một thử nghiệm khác để chi trả trợ cấp cho trạm sạc xe điện bằng deposit token. Việc tiếp tục mở rộng sang chi tiêu công cho thấy chính phủ đang kiểm tra khả năng ứng dụng thực tế của công nghệ này trong nhiều nghiệp vụ khác nhau.

Vì sao token này được xem là khác thẻ thanh toán thông thường?

Điểm khác biệt chính là token có thể được lập trình theo điều kiện sử dụng. Chính phủ có thể giới hạn chúng chỉ hoạt động trong một khung giờ nhất định, chẳng hạn từ 9 giờ sáng đến 6 giờ chiều, hoặc chỉ dùng cho một số lĩnh vực như vận tải.

Cơ chế này nhằm ngăn việc dùng sai ngân sách công và giảm nhu cầu kiểm toán đối với các khoản chi vào ban đêm hoặc cuối tuần. Với thẻ thanh toán truyền thống, các khoản chi kiểu này thường phải được rà soát nhiều hơn để kiểm tra tính hợp lệ.

Hệ thống mới cũng loại bỏ một số trung gian tài chính như Visa hoặc Mastercard. Theo cách vận hành được mô tả, điều đó có thể giảm phí giao dịch mà chủ cửa hàng phải trả, thường ở mức 1% đến 3% khi chấp nhận thanh toán bằng thẻ tín dụng.

Động thái này có liên quan gì đến chiến lược tiền tệ số của Hàn Quốc?

Có. Kế hoạch thử nghiệm này phù hợp với định hướng mà ứng viên Thống đốc Ngân hàng Hàn Quốc Shin Hyun-song nêu ra, trong đó CBDC và deposit token của ngân hàng thương mại được xem là lõi của hệ sinh thái tiền số.

Ông cho rằng stablecoin có vai trò nhất định, nhưng deposit token và CBDC vẫn là ưu tiên cao hơn. Quan điểm này đặt trọng tâm vào niềm tin vào đồng tiền, đồng thời cho thấy chính sách của Hàn Quốc vẫn thận trọng với các tài sản số do khu vực tư nhân phát hành.

Trong khi đó, một số định chế tài chính lớn như KB Financial Group và Shinhan Financial Group đang đẩy nhanh xây dựng hạ tầng token. KB Financial gần đây hợp tác với Circle để tìm hiểu phát hành stablecoin won Hàn Quốc, còn Shinhan và Hana Financial được cho là đang trao đổi với Samsung Electronics để tích hợp thanh toán stablecoin vào Samsung Pay.

Nhà đầu tư và thị trường nên theo dõi điều gì?

Điều cần theo dõi là mức độ thành công của thử nghiệm tại Sejong, cách ngân hàng thương mại định giá phí xử lý token, và việc mô hình này có được mở rộng ra toàn quốc hay không. Đây sẽ là chỉ dấu quan trọng cho khả năng ứng dụng blockchain trong thanh toán công ở cấp quốc gia.

Nếu chương trình vận hành trơn tru, nó có thể củng cố vai trò của deposit token trong hệ sinh thái tài chính số của Hàn Quốc. Ngược lại, nếu phí xử lý, hạ tầng hoặc khả năng tích hợp không đạt kỳ vọng, quá trình mở rộng có thể chậm hơn dự kiến.

Tổng kết

Hàn Quốc đang thử nghiệm một mô hình thanh toán công mới dựa trên deposit token để kiểm soát chi tiêu tốt hơn và giảm phụ thuộc vào hệ thống thẻ truyền thống. Diễn biến này cho thấy tiền tệ số do ngân hàng phát hành vẫn là hướng ưu tiên trong chiến lược tài chính số của nước này.