Dan Moreno-Gama bị cáo buộc mưu sát Sam Altman sau khi từng nhắc đến nhiều lãnh đạo công nghệ khác, làm dấy lên lo ngại về rủi ro bạo lực liên quan đến tranh cãi AI.
Vụ việc không chỉ xoay quanh cáo buộc phóng hỏa và mưu sát, mà còn cho thấy một quá trình chuyển biến tư tưởng cực đoan của nghi phạm từ người hứng thú công nghệ thành người công kích AI. Hồ sơ này đang thu hút chú ý vì liên quan trực tiếp đến người đứng đầu OpenAI.
- Nghi phạm được cho là từng nhắc đến Elon Musk, Peter Thiel, Alex Karp và Jensen Huang như các mục tiêu khác.
- Cáo buộc trung tâm gồm ném bom xăng vào nhà Sam Altman và cố đốt trụ sở OpenAI.
- Vụ án kéo theo tranh luận về nguy cơ cực đoan hóa quanh chủ đề AI và tác động lên các lãnh đạo công nghệ.
Nghi phạm bị cáo buộc đã nhắm đến nhiều lãnh đạo công nghệ
Daniel Moreno-Gama, 20 tuổi, bị cho là không chỉ tập trung vào Sam Altman. Trước khi bị bắt, anh ta được cho là đã nêu tên Elon Musk, Peter Thiel, Alex Karp và Jensen Huang trong các cuộc trao đổi trực tuyến như những người có thể bị nhắm đến.
Trong một cuộc chat diễn ra vài tháng trước vụ tấn công bị cáo buộc, Daniel được cho là đã nói đến việc “Luigi’ing some tech CEOs”, ám chỉ Luigi Mangione, người bị cáo buộc giết giám đốc điều hành của UnitedHealthcare. Chi tiết này khiến giới điều tra chú ý hơn đến mức độ cực đoan trong lời lẽ của anh ta.
Nhà chức trách nói gì về hành vi bị cáo buộc?
Các công tố viên cho biết Daniel đã đi từ khu vực Houston đến San Francisco, ném bom xăng vào biệt thự của Sam Altman rồi đến cổng trụ sở OpenAI và cố đốt nơi này. Theo cơ quan chức năng, mục tiêu của anh ta là thiêu rụi tòa nhà.
Daniel hiện đối mặt với cả cáo buộc liên bang lẫn tiểu bang, gồm cố ý giết người và phóng hỏa. Anh ta chưa nhận tội. Luật sư bào chữa Diamond Ward nói các công tố viên đã đi quá xa và cho rằng đây “tối đa chỉ là một vụ phạm tội tài sản”.
Podcast và các phát ngôn trực tuyến cho thấy quá trình chuyển hóa quan điểm
Những chi tiết mới xuất hiện từ quá trình liên hệ với ê-kíp podcast “The Last Invention”, dự án ban đầu muốn mời Daniel tham gia một loạt nội dung về AI. Một cuộc phỏng vấn hồi tháng 1 cho thấy anh ta từng mô tả mình là người thích công nghệ mới nhưng sau đó lại bị ám ảnh bởi mối đe dọa mà AI theo anh ta có thể gây ra cho nhân loại.
Trong bản phỏng vấn được Longview công bố dưới dạng chỉnh sửa vào thứ Tư, Daniel nói thời trung học anh từng coi ChatGPT là “tuyệt vời” vì có thể “gian lận mọi thứ”. Về sau, cách nhìn của anh ta thay đổi mạnh. Trên mạng, anh ta dùng biệt danh Butlerian Jihadist, lấy từ Dune, còn với podcast thì dùng tên Discord Dan.
Sau vụ việc bị cáo buộc, ê-kíp podcast đã bỏ lớp ẩn danh. Andy Mills, tổng biên tập Longview, cho biết ban đầu họ đồng ý không nêu tên Daniel, nhưng quan điểm đó thay đổi sau vụ án ở San Francisco. Ông nói hành động và phát ngôn trực tuyến của Daniel đã cho thấy mối liên hệ rõ giữa biệt danh và danh tính thật.
Vì sao Sam Altman cũng bị chú ý trong câu chuyện này?
Sam Altman từ lâu đã nói công khai về rủi ro của AI, nên khi vụ án xảy ra, các phát biểu cũ của ông được nhắc lại nhiều hơn. Khi OpenAI được thành lập năm 2015, ông nói với CNN rằng muốn giúp định hướng công nghệ thay vì đứng ngoài và lo sợ nó có thể trở thành thứ gì.
Ông cũng từng nói: “Tôi ngủ ngon hơn khi biết mình có thể có một phần ảnh hưởng lúc này.” Câu nói này nay được nhìn lại trong bối cảnh OpenAI và người đứng đầu công ty chịu áp lực ngày càng lớn về sức mạnh của các hệ thống AI.
Trong một bài chân dung trên The New Yorker năm 2016, Sam Altman từng nói ông “chuẩn bị cho sinh tồn” và liệt kê “AI tấn công chúng ta” vào danh sách các mối đe dọa có thể xảy ra. Ông cũng nói mình có súng, vàng, potassium iodide, kháng sinh, pin, nước, mặt nạ phòng độc và một khu đất lớn ở Big Sur để có thể bay tới.
Gần đây, ông còn nói đang chờ một thủ thuật nhằm số hóa não mình, dù thủ thuật đó sẽ khiến ông chết. Theo ông, đó là cái giá chấp nhận được cho sự bất tử kỹ thuật số.
Tại sao vụ việc này đáng chú ý với lĩnh vực crypto và AI?
Vụ án cho thấy tranh luận về AI không còn dừng ở ngôn ngữ chính sách hay công nghệ, mà có thể đi kèm phản ứng cực đoan ngoài đời thực. Khi người đứng đầu một công ty AI lớn bị nhắm đến, câu chuyện lập tức vượt ra khỏi phạm vi cá nhân để chạm vào rủi ro an ninh đối với các lãnh đạo công nghệ.
Với nhà đầu tư và người theo dõi thị trường, điều cần lưu ý là tâm lý quanh AI có thể bị ảnh hưởng bởi các sự kiện kiểu này, đặc biệt khi chúng làm nổi bật lo ngại về kiểm soát, an toàn và mức độ tác động của AI lên xã hội. Điểm đáng theo dõi tiếp theo là tiến trình pháp lý của vụ án và phản ứng của cộng đồng công nghệ.
Tổng kết
Vụ việc liên quan Daniel Moreno-Gama và Sam Altman đang gây chú ý vì kết hợp giữa cáo buộc bạo lực, tranh cãi về AI và các phát ngôn cũ về rủi ro công nghệ. Diễn biến pháp lý sắp tới sẽ tiếp tục là yếu tố chính cần theo dõi.
