Giao dịch hợp đồng tương lai vĩnh cửu (perpetual futures) đang dịch chuyển mạnh sang các sàn phi tập trung (DEX), khi thị phần DEX tăng rõ rệt nhờ khối lượng giao dịch và độ đa dạng thị trường ngày càng lớn.
Xu hướng này trở nên đáng chú ý từ năm 2025, khi perp DEX bắt đầu giành thị phần trực tiếp từ sàn tập trung (CEX). Đến đầu năm 2026, hoạt động trên perp DEX phục hồi lên một “mặt bằng” cao hơn, cho thấy nhu cầu không chỉ đến từ airdrop hay săn điểm.
- Perpetual futures DEX tăng thị phần, phản ánh sự dịch chuyển thanh khoản khỏi CEX từ năm 2025.
- Hyperliquid dẫn đầu về khối lượng, niêm yết tài sản mới linh hoạt và phát triển thị trường on-chain cho cổ phiếu, hàng hóa.
- Token hóa có thể mở rộng thông qua các DEX bên thứ ba trên HIP-3, dù hiện mới một số nền tảng có token.
Perpetual futures đang chuyển dịch sang DEX và tăng thị phần
Giao dịch perpetual futures trên DEX đã tăng lên khoảng 10,22% theo CoinGecko và từng đạt 13,66% vào tháng 1, cho thấy tốc độ tăng trưởng đang gia tốc.
Trong vài năm qua, perp DEX liên tục xây dựng thanh khoản, nhưng chỉ đến năm 2025 mới bắt đầu “lấy” thị phần từ CEX. Trước đó, các perp DEX chủ yếu là thị trường ngách và bị lu mờ bởi các xu hướng crypto khác.
Dữ liệu theo CoinGecko cho thấy giao dịch perpetual futures phi tập trung chiếm 10,22% toàn thị trường, phần còn lại vẫn diễn ra trên các thị trường tập trung. Tuy vậy, các tháng gần đây ghi nhận nhịp tăng nhanh hơn.
Riêng trong tháng 1, thị phần perp DEX tăng lên 13,66% so với hoạt động trên thị trường tập trung, phản ánh mức độ chấp nhận của người dùng đối với trải nghiệm giao dịch on-chain và khả năng tiếp cận tài sản mới.
Dữ liệu on-chain tổng hợp cũng cho thấy hoạt động perp DEX đã mở rộng lên mặt bằng cao hơn trong năm qua, sau giai đoạn chạm đáy đầu năm 2026. Tham khảo bảng điều khiển perps từ DeFiLlama.
Perpetual futures DEX tạo áp lực cạnh tranh lên sàn tập trung
Perp DEX đã chứng minh có thể duy trì khối lượng cao mà không chỉ dựa vào airdrop hay chương trình “farm” điểm, từ đó tạo cạnh tranh trực tiếp với CEX.
Điểm đáng chú ý là chuỗi khối lượng không còn chỉ bùng lên theo sự kiện khuyến khích ngắn hạn. Việc duy trì hoạt động ổn định ngụ ý thanh khoản và nhu cầu giao dịch đang mang tính cấu trúc hơn, thay vì chỉ là dòng vốn cơ hội.
Dù vậy, trong tương quan quy mô, Hyperliquid vẫn đứng sau Binance. Tuy nhiên, nền tảng này đã vượt lên nhiều thị trường ngách khác và trở thành một kênh quan trọng để niêm yết token mới, nhất là khi một số sàn tập trung chưa thể theo kịp tốc độ ra mắt tài sản.
Khác với mô hình niêm yết truyền thống, Hyperliquid cho phép bên thứ ba tạo thị trường và xây dựng thanh khoản. Cơ chế này giúp mở rộng danh mục sản phẩm nhanh hơn, đồng thời phân tán vai trò tạo lập thị trường ra cộng đồng và các nhóm vận hành thị trường chuyên biệt.
Hyperliquid mở rộng thị trường on-chain sang cổ phiếu và hàng hóa
Thông qua HIP-3, Hyperliquid thúc đẩy việc tạo thị trường on-chain cho cổ phiếu và hàng hóa, cho phép ra mắt hợp đồng mới nhanh theo biến động thị trường.
Hyperliquid được mô tả là nền tảng dẫn đầu về việc tạo các thị trường on-chain cho sản phẩm truyền thống như cổ phiếu và hàng hóa. Trên giao thức HIP-3, trader có thể tiếp cận hợp đồng tương lai dầu mới chỉ trong vài ngày sau khi giá dầu vượt mốc 90 USD.
HIP-3 cũng khai thác mạng lưới nhà phát triển và bên tạo thị trường từ các nền tảng bên thứ ba. Cách tiếp cận này nhằm thu hút thêm thanh khoản cho các loại hợp đồng mới, đồng thời mở rộng “độ phủ” sản phẩm vượt ra khỏi các cặp crypto phổ biến.
Mô hình không KYC là khác biệt cốt lõi của perp DEX
Perp DEX như Hyperliquid nổi bật nhờ giao dịch không KYC, hạn chế quyền kiểm soát của nền tảng lên tiền người dùng và không thể chặn rút tiền theo cách sàn tập trung thường làm.
Một đặc điểm trung tâm của perp DEX là không yêu cầu xác minh danh tính (KYC). Hyperliquid không yêu cầu xác thực, đồng thời có thể lọc một số khu vực dựa trên địa chỉ IP, nhưng vẫn nhấn mạnh định hướng bảo vệ quyền riêng tư và giao dịch không KYC.
Quan trọng hơn, nền tảng không có thẩm quyền lưu giữ tiền người dùng theo mô hình lưu ký tập trung, và không thể ngăn việc rút tiền theo cơ chế vận hành đã mô tả. Với nhiều trader, đây là yếu tố giảm rủi ro đối tác, dù đổi lại người dùng phải tự quản trị an toàn ví và khóa riêng.
Hyperliquid dẫn đầu hoạt động perpetual futures theo chuỗi và khối lượng
Tính đến tháng 3/2026, Hyperliquid là chuỗi dẫn đầu về giao dịch perpetual futures với khoảng 10 tỷ USD khối lượng/ngày trên tổng 28 tỷ USD toàn thị trường.
Theo dữ liệu tổng hợp, đến tháng 3/2026, Hyperliquid là chuỗi dẫn đầu về gánh khối lượng perpetual futures: 10 tỷ USD mỗi ngày, trên tổng 28 tỷ USD của tất cả thị trường.
Tỷ trọng này cho thấy thanh khoản đang tập trung đáng kể vào một số venue DEX lớn, thay vì phân tán đồng đều. Khi thanh khoản dày hơn, chênh lệch giá và độ trượt giá có xu hướng cải thiện, góp phần thu hút thêm khối lượng và tạo vòng lặp tăng trưởng cho nền tảng.
Token hóa thị trường perpetual futures có thể mở rộng qua HIP-3 và DEX bên thứ ba
Hiện chỉ một số perp DEX lớn có token (ví dụ HYPE), nhưng các DEX bên thứ ba trên HIP-3 có thể thúc đẩy làn sóng token hóa tiếp theo.
Ở thời điểm hiện tại, chỉ các perp DEX hàng đầu mới có token, trong đó HYPE là tài sản tiêu biểu phản ánh hiệu suất của hệ sinh thái Hyperliquid.
Tuy nhiên, các DEX mới do bên thứ ba xây dựng có thể triển khai phát hành token trong tương lai. Trường hợp nổi bật được nhắc đến là Trade[.]xyz, được mô tả là DEX hoạt động sôi nổi nhất trên HIP-3.
Các thị trường này tăng trưởng vừa theo nhu cầu tự nhiên, vừa thông qua các chương trình farm điểm. Dù cơ chế điểm có thể tạo lực kéo ngắn hạn, mức độ bền vững vẫn phụ thuộc vào chất lượng thị trường, thanh khoản và khả năng giữ chân trader sau giai đoạn ưu đãi.
Nhìn rộng hơn, perpetual futures có thể tiếp tục giữ vai trò “narrative” độc lập ngay cả khi các xu hướng khác suy yếu, nhờ tính linh hoạt trong việc hút hoặc rút thanh khoản nhanh. Hyperliquid cũng được nhắc đến với nhóm “cá voi” lâu năm, nơi vị thế của họ có thể trở thành tín hiệu quan sát cho thị trường.
Những câu hỏi thường gặp
Perpetual futures DEX hiện chiếm bao nhiêu thị phần?
Theo CoinGecko, giao dịch perpetual futures phi tập trung chiếm khoảng 10,22% thị trường. Trong tháng 1, thị phần này từng được ghi nhận tăng lên 13,66% so với hoạt động trên thị trường tập trung.
Vì sao perp DEX được xem là mối đe dọa cho CEX?
Perp DEX cho thấy có thể duy trì khối lượng giao dịch cao mà không chỉ dựa vào airdrop hay farm điểm, đồng thời hỗ trợ niêm yết tài sản mới linh hoạt và cho phép bên thứ ba tạo thị trường, xây thanh khoản.
Điểm khác biệt lớn của Hyperliquid so với sàn tập trung là gì?
Hyperliquid nhấn mạnh giao dịch không KYC, có thể giới hạn một số khu vực theo IP, và không vận hành theo mô hình nắm giữ tiền người dùng như sàn tập trung. Nền tảng cũng được mô tả là không thể ngăn rút tiền theo cơ chế hoạt động của nó.
Khối lượng giao dịch của Hyperliquid ở mức nào?
Tính đến tháng 3/2026, Hyperliquid được ghi nhận có khoảng 10 tỷ USD khối lượng/ngày trên tổng 28 tỷ USD khối lượng/ngày của toàn bộ các thị trường perpetual futures.
Perpetual futures có thể được token hóa rộng hơn không?
Có thể. Hiện chỉ một số perp DEX lớn có token như HYPE, nhưng các DEX do bên thứ ba xây trên HIP-3 (ví dụ Trade[.]xyz) có thể mở rộng xu hướng token hóa, tùy vào chiến lược ra mắt token và khả năng duy trì thanh khoản.
