Microsoft đang kiếm doanh thu AI tại Trung Quốc bằng cách bán quyền truy cập vào các mô hình GPT của OpenAI qua Azure, dù OpenAI và Anthropic không trực tiếp vào thị trường này.
Cách làm này đặt Microsoft vào vị trí hiếm có trong cạnh tranh công nghệ Mỹ – Trung: vừa phục vụ các tập đoàn internet lớn của Trung Quốc, vừa hưởng lợi từ nhu cầu tăng nhanh đối với hạ tầng AI và đám mây.
- ByteDance, Ant Group, Tencent và Meituan đều đang sử dụng dịch vụ AI hoặc đám mây của Microsoft.
- Doanh thu AI của Azure tại Trung Quốc tăng rất nhanh, nhưng vẫn chỉ chiếm khoảng 1,5% tổng doanh thu Microsoft năm 2024.
- OpenAI, Anthropic và cả Microsoft đều đặt ra nhiều giới hạn do lo ngại sao chép mô hình, rò rỉ dữ liệu và kiểm soát xuất khẩu.
Microsoft đang bán AI của OpenAI tại Trung Quốc như thế nào
Microsoft bán quyền truy cập vào các mô hình GPT của OpenAI cho khách hàng Trung Quốc thông qua Azure, thay vì OpenAI tự bán trực tiếp tại thị trường này. ByteDance, Ant Group, Tencent và Meituan là những doanh nghiệp đang dùng các dịch vụ liên quan.
OpenAI và Anthropic không vào Trung Quốc trực tiếp vì lo ngại bị đánh cắp sở hữu trí tuệ và bị lạm dụng mô hình. Trong khi đó, hợp đồng riêng giữa Microsoft và OpenAI cho phép Microsoft tự đặt điều kiện bán GPT ra nước ngoài.
ByteDance, công ty mẹ của TikTok và chatbot Doubao, được xem là khách hàng AI lớn nhất của Microsoft trong thời gian gần đây. Công ty này được cho là đang trên đà chi hơn 1 tỷ USD mỗi năm cho các dịch vụ AI và đám mây của Microsoft.
Doanh thu AI của Azure tại Trung Quốc tăng đến mức nào?
Doanh thu AI của Azure tại Trung Quốc đã tăng rất nhanh trong năm tài chính kết thúc vào tháng 6, 2025. Dữ liệu được nhắc đến cho thấy mảng này gần như tăng gấp ba, sau khi đã tăng 400% trong năm trước đó.
Dù vậy, Brad Smith nói với các nhà lập pháp Mỹ rằng mảng kinh doanh tại Trung Quốc chỉ chiếm khoảng 1,5% tổng doanh thu của Microsoft trong năm 2024. Nghĩa là quy mô tăng trưởng rất mạnh, nhưng đóng góp vào doanh thu tổng thể vẫn còn nhỏ.
Microsoft từng mô tả mình là cầu nối duy nhất giữa trung tâm AI ở bờ Tây Mỹ và bờ Đông Trung Quốc. Vị thế đó giúp hãng vừa hưởng lợi từ nhu cầu ở hai thị trường, vừa theo sát các tiến bộ công nghệ địa phương.
Vì sao OpenAI và Anthropic không bán trực tiếp vào Trung Quốc
OpenAI và Anthropic từ chối bán trực tiếp tại Trung Quốc vì lo ngại bị sao chép mô hình, rò rỉ công nghệ và bị dùng sai mục đích. Một rủi ro lớn là “distillation”, tức dùng đầu ra của mô hình lớn để huấn luyện mô hình nhỏ hơn.
OpenAI từng thúc giục Microsoft tăng cường bảo vệ để ngăn khách hàng Trung Quốc dùng đầu ra của GPT làm dữ liệu huấn luyện cho mô hình cạnh tranh. Microsoft cũng không đặt các mô hình OpenAI trên máy chủ vật lý ở Trung Quốc mà cho khách hàng truy cập qua internet từ các trung tâm dữ liệu ở nước gần đó như Singapore.
Microsoft cho biết họ dùng công cụ giám sát tự động và chỉ bán cho các doanh nghiệp đã thành lập, không bán cho nhà phát triển cá nhân. Tuy nhiên, việc kiểm soát hoàn toàn vẫn khó vì dữ liệu huấn luyện tổng hợp tạo ra từ mô hình rất khó theo dõi.
Người dùng Mỹ cũng đang chuyển sang mô hình AI Trung Quốc
Ở chiều ngược lại, nhiều nhà phát triển tại Mỹ đang chọn các mô hình Trung Quốc rẻ hơn như DeepSeek, Xiaomi MiMo và Minimax. Lý do chính là chi phí thấp hơn đáng kể so với các mô hình phương Tây.
Ví dụ, một giờ lập trình trên Claude của Anthropic có thể tốn khoảng 10 USD, trong khi cùng công việc đó trên DeepSeek được cho là dưới 50 cent. Microsoft thậm chí đang thử một phiên bản tinh chỉnh của DeepSeek-V4 như một động cơ rẻ hơn cho Copilot Cowork enterprise agent.
Song song với đó, Trung Quốc đã công bố 17 biện pháp mới vào tháng 1, 2026 để tích hợp AI vào sản phẩm và dịch vụ tiêu dùng trên toàn quốc. Chính sách này hướng tới việc chuyển thiết bị điện tử tiêu dùng từ chức năng sang thông minh hơn và mở rộng ứng dụng AI sang dịch vụ công và đời sống.
Microsoft được lợi gì và rủi ro nằm ở đâu?
Microsoft đang kiếm tiền từ cả nhu cầu AI của doanh nghiệp Trung Quốc lẫn làn sóng dùng mô hình AI giá rẻ từ các nhà phát triển Mỹ. Tuy nhiên, mô hình kinh doanh này nằm giữa nhiều rủi ro về sở hữu trí tuệ, kiểm soát xuất khẩu và giám sát cách sử dụng mô hình.
Anthropic cũng không hoàn toàn đứng ngoài các biện pháp hạn chế ở những thị trường khác. JPMorgan Chase đã gỡ Claude khỏi danh sách công cụ AI được phép dùng cho nhân viên ở Hong Kong, còn Goldman Sachs cũng từng có động thái tương tự vào tháng 4, 2025.
Tổng kết
Microsoft đang giữ một vị thế đặc biệt trong cuộc cạnh tranh AI Mỹ – Trung khi vừa bán được dịch vụ cho khách hàng Trung Quốc, vừa phải quản lý chặt các rủi ro liên quan đến mô hình, dữ liệu và chính sách xuất khẩu.
