Chính phủ Nga vừa phê duyệt bộ quy tắc cho phép các sàn crypto trong nước chỉ được niêm yết một danh sách tiền điện tử “được Nhà nước chấp thuận”, với tiêu chí vốn hóa, thanh khoản và lịch sử giao dịch rất cao—thực tế ưu tiên các đồng lớn như Bitcoin và Ethereum.
Khung pháp lý mới hướng tới hợp pháp hóa giao dịch tiền điện tử, nhưng đồng thời siết chặt điều kiện để hạn chế rủi ro và loại bỏ các tài sản khó giám sát. Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) sẽ đóng vai trò chọn lọc tài sản được phép lưu hành, còn một số loại coin có thể bị cấm nắm giữ.
- Nga dự kiến chỉ cho phép giao dịch các tiền điện tử đáp ứng tiêu chí vốn hóa, khối lượng và lịch sử giá dài hạn.
- CBR được trao quyền lập danh sách tài sản được phép, Rosfinmonitoring có thể đưa một số coin vào “danh sách đen”.
- Dự luật bổ sung cơ chế cấp phép nền tảng và tăng chế tài phạt với sàn crypto, khai thác (mining) trái luật.
Nga chỉ mở cửa cho tiền điện tử vốn hóa lớn và đã được phê duyệt
Nga đang tiến tới hợp pháp hóa crypto, nhưng người dùng sẽ chủ yếu được tiếp cận các đồng lớn đáp ứng tiêu chuẩn chặt chẽ về vốn hóa, thanh khoản và lịch sử giao dịch, thay vì toàn bộ thị trường.
Phiên bản mới nhất của dự luật “On Digital Currency and Digital Rights” được Chính phủ Nga bật đèn xanh, theo đó trao quyền cho Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) lập danh sách các tài sản số được phép lưu hành trong nước.
Dự luật đặt ra bộ tiêu chí cho mọi tiền điện tử phi tập trung hoặc do tổ chức nước ngoài phát hành nếu muốn được chấp thuận giao dịch tại thị trường Nga. Trọng tâm là khả năng “đủ lớn, đủ thanh khoản, đủ lâu đời” để CBR có thể giám sát dựa trên dữ liệu tham chiếu.
Điều kiện vốn hóa thị trường: trung bình vượt 5 nghìn tỷ ruble trong 2 năm
Để được niêm yết hợp pháp, một đồng tiền điện tử phải có vốn hóa thị trường trung bình vượt 5 nghìn tỷ ruble trong 2 năm trước thời điểm được xem xét.
Dự thảo nêu rõ điều kiện cốt lõi: vốn hóa thị trường trung bình của đồng coin phải lớn hơn 5 nghìn tỷ ruble trong vòng 2 năm trước khi được phép gia nhập thị trường Nga có quản lý. Ngưỡng này tương đương “hơn 60 tỷ USD” theo mô tả trong văn bản.
Cách tiếp cận này khiến phạm vi coin đủ điều kiện bị thu hẹp đáng kể, vì phần lớn tài sản ngoài top đầu thường biến động mạnh về vốn hóa và không duy trì quy mô lớn trong thời gian dài.
Điều kiện thanh khoản: khối lượng giao dịch ngày trung bình từ 1 nghìn tỷ ruble
Ngoài vốn hóa, coin phải đạt khối lượng giao dịch ngày trung bình tối thiểu 1 nghìn tỷ ruble trong 2 năm, nhằm đảm bảo tính thanh khoản và khả năng định giá minh bạch.
Dự luật yêu cầu khối lượng giao dịch hàng ngày trung bình của tài sản trong cùng giai đoạn 2 năm phải đạt ít nhất 1 nghìn tỷ ruble, được mô tả là “hơn 12 tỷ USD” theo tỷ giá tại thời điểm đề cập.
Tiêu chí về thanh khoản thường loại bỏ các token có giao dịch mỏng hoặc chủ yếu tập trung trên ít sàn nhỏ, vì những tài sản này dễ bị thao túng giá và khó kiểm chứng dữ liệu.
CBR xác minh dữ liệu qua nền tảng toàn cầu có giấy phép
CBR sẽ đối chiếu chỉ số vốn hóa và khối lượng bằng dữ liệu từ các nền tảng toàn cầu đã được cấp phép ở nơi họ hoạt động, đồng thời đáp ứng ngưỡng khối lượng giao dịch trung bình.
Hai chỉ số (vốn hóa và khối lượng) sẽ được cơ quan tiền tệ kiểm tra dựa trên dữ liệu từ các nền tảng quốc tế có giấy phép tại khu vực pháp lý của họ. Các nền tảng này còn phải có khối lượng giao dịch crypto trung bình tối thiểu 100 tỷ ruble, tương đương khoảng 1,2 triệu USD theo mô tả.
Cơ chế này nhằm chuẩn hóa nguồn dữ liệu tham chiếu, giảm phụ thuộc vào các thị trường “đóng” hoặc sàn không rõ khuôn khổ pháp lý.
Yêu cầu lịch sử giao dịch: tối thiểu 5 năm và có giá đóng cửa công bố chính thức
Mọi coin muốn được giao dịch tại Nga phải có lịch sử giao dịch ít nhất 5 năm, kèm chuỗi giá đóng cửa được công bố chính thức, trước khi được đưa vào danh sách xem xét.
Dự luật yêu cầu tài sản phải có “lịch sử giao dịch đã được chứng minh”, bao gồm giá đóng cửa được công bố chính thức, kéo dài tối thiểu 5 năm. Đây là hàng rào đáng kể đối với các dự án mới hoặc token vừa xuất hiện trong vài năm gần đây.
Theo logic quản lý rủi ro, chuỗi dữ liệu dài giúp cơ quan quản lý đánh giá biến động, khả năng sống sót qua chu kỳ thị trường và mức độ trưởng thành của hệ sinh thái.
Bitcoin, Ethereum và một số coin phổ biến có khả năng đáp ứng tiêu chí
Các tiêu chí thiên về quy mô và độ “lâu đời” khiến Bitcoin và Ethereum gần như chắc chắn nằm trong nhóm đủ điều kiện, trong khi các coin mới hơn sẽ khó đạt yêu cầu 5 năm.
Báo cáo dẫn nhận định rằng những đồng phổ biến như Bitcoin, Ethereum và Solana đáp ứng các điều kiện, với số liệu tham chiếu từ Coinmarketcap. Tuy nhiên, chính sách tập trung vào việc chỉ cho phép các tài sản đạt chuẩn tối thiểu, thay vì mở rộng cho toàn bộ altcoin.
Ví dụ được nêu: SOL giao dịch từ năm 2020, vốn hóa “gần 50 tỷ USD” và khối lượng giao dịch ngày “khoảng 2,8 tỷ USD”. Dù vậy, mốc “ít nhất 5 năm” có thể là trở ngại nếu áp dụng cứng theo thời điểm xét duyệt.
Rosfinmonitoring có thể đưa tiền điện tử vào “danh sách đen” và cấm nắm giữ
Cơ quan tình báo tài chính Rosfinmonitoring có quyền cấm giao dịch và thậm chí cấm cá nhân, tổ chức nắm giữ các coin bị đưa vào danh sách đen, trong đó có nhóm coin tập trung vào quyền riêng tư.
Theo dự luật được hậu thuẫn bởi Chính phủ, Rosfinmonitoring có thể “blacklist” một số loại tiền điện tử. Khi đó, việc giao dịch các tài sản này sẽ bị cấm, đồng thời doanh nghiệp và cá nhân cũng không được phép nắm giữ.
Nhóm coin hướng tới ẩn danh/quyền riêng tư được nêu là nằm trong danh mục có thể bị hạn chế. Điều này phản ánh ưu tiên của cơ quan quản lý trong việc chống rửa tiền và tăng khả năng truy vết giao dịch.
Nga bổ sung cơ chế cấp phép và dựa trên hạ tầng tài chính hiện có để xử lý giao dịch crypto
Dự luật hướng đến việc cấp phép các nền tảng crypto, đồng thời tận dụng ngân hàng, công ty môi giới và sở giao dịch truyền thống để xử lý giao dịch, thay vì xây dựng hoàn toàn một hệ thống tách biệt.
Văn bản thừa nhận tiền điện tử và stablecoin là “tài sản tiền tệ”, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận cho cả nhà đầu tư chuyên nghiệp lẫn người dân. Tuy vậy, mức đầu tư hằng năm của nhà đầu tư phổ thông sẽ bị giới hạn dưới 4.000 USD.
Trong triển khai, Nga muốn sử dụng hạ tầng tài chính đang có như ngân hàng, брокer và các sở giao dịch chứng khoán truyền thống để xử lý giao dịch crypto. Một số đơn vị trong nhóm này đã cung cấp sản phẩm phái sinh crypto.
Chế tài: phạt sàn crypto đến 1 triệu ruble, phạt vi phạm mining đến 2,5 triệu ruble
Khung pháp lý mới tăng hình phạt với sàn crypto vi phạm và với hoạt động mining trái luật, bao gồm cả khả năng chịu trách nhiệm hình sự trong trường hợp quy mô lớn.
Dự luật đã được Ủy ban Chính phủ về Hoạt động Lập pháp phê duyệt, theo xác nhận từ văn phòng Phó Thủ tướng Dmitry Grigorenko với Forbes bản Nga. Khung pháp lý dựa trên концепт quản lý được Ngân hàng Trung ương Nga công bố vào cuối tháng 12.
Mức phạt tài chính với sàn crypto vi phạm quy định lưu hành tài sản số có thể lên tới 1 triệu ruble (hơn 12.000 USD). Với các tổ chức và doanh nhân tham gia mining, mức phạt có thể lên tới 2,5 triệu ruble (hơn 30.000 USD) nếu khai thác ngoài khuôn khổ pháp luật.
Sửa đổi Bộ luật Hình sự do Bộ Tư pháp đề xuất—cũng đã được Chính phủ thông qua—nêu khả năng phạt tù tới 5 năm cho hành vi mining bất hợp pháp quy mô lớn.
Những câu hỏi thường gặp
Nga sẽ cho phép giao dịch những tiền điện tử nào?
Dự luật trao quyền cho CBR chọn danh sách tiền điện tử được phép lưu hành. Các tiêu chí nhắm vào coin vốn hóa rất lớn, thanh khoản cao và có lịch sử giao dịch đủ dài, nên nhóm coin hàng đầu như Bitcoin và Ethereum có khả năng nằm trong danh sách.
Điều kiện chính để một coin được niêm yết hợp pháp ở Nga là gì?
Coin phải có vốn hóa thị trường trung bình vượt 5 nghìn tỷ ruble trong 2 năm, khối lượng giao dịch ngày trung bình ít nhất 1 nghìn tỷ ruble trong 2 năm, và có lịch sử giao dịch tối thiểu 5 năm kèm giá đóng cửa được công bố chính thức.
Coin “privacy” có thể bị đối xử như thế nào theo luật mới?
Rosfinmonitoring có thể đưa một số tiền điện tử vào danh sách đen. Khi bị blacklist, tài sản đó sẽ bị cấm giao dịch và các công ty, cá nhân cũng không được phép nắm giữ; nhóm coin tập trung quyền riêng tư được nêu là thuộc diện có thể bị cấm.
Mức phạt với sàn crypto vi phạm ở Nga là bao nhiêu?
Khung pháp lý mới cho phép áp dụng phạt tài chính với sàn crypto vi phạm quy định lưu hành tài sản số, mức phạt có thể lên tới 1 triệu ruble, tương đương hơn 12.000 USD theo mô tả trong nội dung.
Mining trái luật ở Nga có thể bị xử lý ra sao?
Các tổ chức và doanh nhân tham gia mining có thể bị phạt tới 2,5 triệu ruble nếu khai thác trái luật. Trường hợp mining bất hợp pháp quy mô lớn có thể đối mặt án tù tới 5 năm theo đề xuất sửa đổi Bộ luật Hình sự đã được Chính phủ phê duyệt.
