Chính phủ Mỹ đã ước tính chi phí cho cuộc chiến Iran ở mức 25 tỷ USD, trong khi căng thẳng quanh eo biển Hormuz tiếp tục gây sức ép lên dầu, khí đốt và vận chuyển.
Con số này lần đầu được Jules Hurst, người đang đảm nhiệm vai trò quyền kiểm toán trưởng của Lầu Năm Góc, nêu ra trước Ủy ban Quân vụ Hạ viện vào thứ Tư. Ông cho biết phần lớn khoản chi đã đi vào đạn dược, cho thấy mức tiêu hao vũ khí diễn ra rất nhanh kể từ khi các đợt tấn công của Mỹ bắt đầu vào ngày 28/2.
- Lầu Năm Góc đưa ra mức ước tính 25 tỷ USD cho chi phí của cuộc chiến Iran.
- Phần lớn khoản tiền này được cho là đã dùng cho đạn dược, nhưng chưa có bảng tách chi tiết đầy đủ.
- Căng thẳng ở eo biển Hormuz đang lan sang giá năng lượng, giá xăng và chi phí đầu vào nông nghiệp.
Lầu Năm Góc mới công bố con số ban đầu, nhưng phần chi tiết vẫn còn thiếu
Hurst không giải thích hết từng hạng mục trong mức 25 tỷ USD. Ông cũng không nói rõ con số này đã bao gồm các chi phí tương lai để sửa chữa hoặc xây lại cơ sở hạ tầng của quân đội Mỹ bị hư hại ở Trung Đông hay chưa. Khoảng trống đó quan trọng vì các căn cứ vẫn cần sửa chữa, binh sĩ cần hỗ trợ và thiết bị cần được thay thế.
Adam Smith, nghị sĩ Dân chủ cao nhất trong ủy ban, bày tỏ sự bức xúc trước việc Quốc hội phải chờ quá lâu mới có con số chính thức. Ông nói rằng họ đã yêu cầu thông tin này trong một thời gian dài nhưng chưa nhận được.
Mức 25 tỷ USD cũng được đặt trong tương quan với quy mô ngân sách năm nay của NASA. Tuy vậy, bức tranh tổng thể vẫn chưa rõ vì một nguồn tin của Reuters hồi tháng trước cho biết riêng sáu ngày đầu tiên đã tốn ít nhất 11,3 tỷ USD. Hiện Washington đã có con số lớn hơn, nhưng chưa có bảng phân bổ đầy đủ.
“Tôi mừng vì ông đã trả lời câu hỏi đó. Vì chúng tôi đã hỏi trong một thời gian rất dài, nhưng chẳng ai đưa ra con số cả.”
– Adam Smith, nghị sĩ Dân chủ cao nhất trong Ủy ban Quân vụ Hạ viện
Giá năng lượng và vận chuyển trở thành kênh truyền tác động ra nền kinh tế
Căng thẳng quanh Hormuz đang đi vào đời sống kinh tế theo cách rất trực tiếp. Việc gián đoạn dầu và khí đốt đã đẩy giá xăng tại Mỹ tăng lên và gia tăng áp lực lên các đầu vào nông nghiệp như phân bón. Hiệp hội Ô tô Mỹ cho biết giá xăng trung bình ở Mỹ hôm thứ Ba đã lên mức cao nhất trong gần bốn năm.
Dữ liệu thị trường cũng phản ánh áp lực này. Giá xăng trung bình tại Mỹ được nêu ở mức 4,23 USD mỗi gallon, trong khi giá dầu Brent tăng lên 115 USD mỗi thùng vào sáng thứ Tư. Đồng rial của Iran đồng thời rơi xuống mức thấp nhất lịch sử so với đồng USD khi kinh tế Tehran suy yếu.
Biến động này đặc biệt nhạy cảm vì cử tri cảm nhận giá cả nhanh hơn nhiều so với các báo cáo ngân sách của Lầu Năm Góc. Cuộc chiến đang diễn ra trong lúc giá nhiên liệu và chi phí đầu vào tăng, nên vấn đề không chỉ nằm ở chi tiêu quân sự mà còn ở tác động lan sang hộ gia đình và doanh nghiệp.
Áp lực chính trị tăng lên khi cuộc bầu cử giữa kỳ còn sáu tháng
Thời điểm công bố chi phí khiến Tổng thống Donald Trump và đảng Cộng hòa chịu sức ép lớn hơn. Cuộc bầu cử giữa kỳ còn sáu tháng nữa, còn phe Dân chủ đang cố gắng gắn cuộc chiến Iran, vốn không được ưa thích, với câu chuyện chi phí sinh hoạt. Giá xăng tăng và giá phân bón bị ép lên là những điểm họ có thể khai thác trong tranh luận chính trị.
Khảo sát của Reuters/Ipsos cho thấy chỉ 34% người Mỹ ủng hộ cuộc xung đột của Mỹ với Iran, giảm từ 36% vào giữa tháng 4 và 38% vào giữa tháng 3. Mức ủng hộ của Trump cũng giảm kể từ khi Mỹ và Israel phát động cuộc chiến.
Trong khi đó, các đợt gián đoạn năng lượng và vận chuyển đang tiếp tục gây khó cho thị trường. Nhà đầu tư có thể theo dõi các tác động trực tiếp lên giá dầu, giá khí, giá xăng và chi phí logistics, nhưng vẫn còn thiếu dữ liệu để kết luận đầy đủ về mức độ thiệt hại kinh tế cuối cùng.
Trump vẫn để ngỏ phương án quân sự khi đàm phán bế tắc
Ông Trump đã cảnh báo Iran vào thứ Tư khi đàm phán hòa bình rơi vào bế tắc quanh eo biển Hormuz. Ông nói Iran “nên sớm tỉnh ra” trong lúc cân nhắc các phương án quân sự.
Cuộc gặp giữa ông Trump và các quan chức cấp cao với giới điều hành năng lượng diễn ra vào thứ Ba nhằm bàn cách giữ cho các cảng của Iran bị phong tỏa “trong nhiều tháng nếu cần”, đồng thời hạn chế thiệt hại cho người tiêu dùng Mỹ. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã tiếp các đại diện từ Chevron, Trafi, Vitol và Mercuria.
Washington hiện cũng tỏ ra ít quan tâm tới đề xuất mới của Iran, theo đó Tehran muốn chấm dứt chiến tranh và mở lại eo biển mà không giải quyết tranh chấp hạt nhân. Trên Truth Social, ông Trump cho biết Iran “không thể tự dàn xếp mọi chuyện” và phải “sớm tỉnh ra”.
Tổng kết
Con số 25 tỷ USD cho thấy cuộc chiến Iran đã tạo ra chi phí ngân sách lớn ngay từ giai đoạn đầu, nhưng phần giải trình vẫn chưa đầy đủ. Song song với đó, căng thẳng ở eo biển Hormuz đang tác động trực tiếp đến giá năng lượng, chi phí vận chuyển và tâm lý cử tri ở Mỹ. Dữ liệu hiện có cho thấy áp lực kinh tế và chính trị đang tăng, nhưng vẫn cần thêm bảng phân bổ chi tiết từ Lầu Năm Góc và diễn biến tiếp theo ở Hormuz để đánh giá đầy đủ hơn.
