Một nghiên cứu mới từ các nhà khoa học Trung Quốc cho thấy có thể đo lường chính xác mức lão hóa của hệ miễn dịch và xác định RUNX1 là yếu tố giúp làm chậm quá trình này.
Phát hiện này đáng chú ý vì lão hóa miễn dịch được xem là một động lực quan trọng của lão hóa toàn cơ thể. Nếu hiểu rõ cơ chế này, giới nghiên cứu có thêm cơ sở để tìm mục tiêu can thiệp thay vì chỉ quan sát các dấu hiệu lão hóa riêng lẻ.
- Nhóm nghiên cứu xây dựng Human Immune Aging Clock để đo lão hóa miễn dịch bằng dữ liệu đơn bào đa omics.
- Hệ miễn dịch có dấu hiệu chuyển nhanh sang lão hóa quanh mốc 40 tuổi, với T cell là chỉ dấu then chốt.
- RUNX1 được xác định là yếu tố điều hòa trung tâm có thể giúp giữ T cell trẻ hơn và làm chậm lão hóa miễn dịch.
Human Immune Aging Clock là gì?
Human Immune Aging Clock (HIAC) là một công cụ được xây dựng để định lượng mức lão hóa của hệ miễn dịch ở người. Điểm quan trọng của công cụ này là nó không dựa vào một chỉ dấu đơn lẻ, mà tổng hợp dữ liệu lớn từ nhiều loại tế bào miễn dịch để cho ra bức tranh đầy đủ hơn.
Nhóm nghiên cứu đã tạo HIAC từ bộ dữ liệu đơn bào đa omics gồm gần 1,2 triệu tế bào đơn nhân máu ngoại vi của 230 người, với độ tuổi từ 60 tuổi trở lên. Cách tiếp cận này giúp vượt qua hạn chế của phương pháp truyền thống vốn thường chỉ nhìn vào một biomarker nên dễ bỏ sót biến động thực sự của hệ miễn dịch.
Nghiên cứu phát hiện điều gì về quá trình lão hóa miễn dịch?
Kết quả cho thấy hệ miễn dịch bắt đầu đổi trạng thái rõ rệt quanh mốc 40 tuổi, sau đó nhanh chóng tái cấu trúc và lão hóa. Một dấu hiệu nổi bật là các transcriptome của T cell được xem như chỉ báo quan trọng nhất của lão hóa miễn dịch.
Khi hệ miễn dịch già đi, tỷ lệ T cell non có xu hướng giảm. Ngược lại, những người có tốc độ lão hóa miễn dịch chậm hơn thường có tỷ lệ T cell cao hơn và biểu hiện “trẻ” hơn về mặt sinh học. Đây là chi tiết cho thấy trạng thái của T cell có thể phản ánh khá sát sức khỏe miễn dịch tổng thể.
RUNX1 có vai trò gì trong việc làm chậm lão hóa miễn dịch?
RUNX1 được xác định là một yếu tố điều hòa trung tâm có vai trò giữ cho T cell duy trì trạng thái trẻ hơn. Tuy nhiên, mức biểu hiện của RUNX1 trong T cell giảm dần theo tuổi, và sự suy giảm này có liên quan đến quá trình lão hóa miễn dịch.
Thí nghiệm cho thấy khi loại bỏ RUNX1 khỏi T cell trẻ, các tế bào này bắt đầu xuất hiện dấu hiệu lão hóa. Ngược lại, khi phục hồi RUNX1 trong T cell già, các dấu hiệu bất lợi được giảm bớt và tế bào giữ được trạng thái trẻ hơn. Thử nghiệm trên động vật cũng đã cho kết quả khả quan.
“Nghiên cứu của chúng tôi cung cấp một công cụ định lượng để đánh giá tình trạng lão hóa miễn dịch và xác định RUNX1 là mục tiêu cho việc trẻ hóa hệ miễn dịch đã già.”
– Nhóm nghiên cứu, báo cáo đăng trên Immunity
Tại sao phát hiện này quan trọng?
Ý nghĩa lớn nhất của nghiên cứu là nó đưa ra cả một thước đo lẫn một mục tiêu can thiệp cho lão hóa miễn dịch. Thay vì chỉ kết luận rằng hệ miễn dịch già đi theo tuổi, công trình này chỉ ra cách theo dõi quá trình đó và một yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ lão hóa.
Về mặt khoa học, kết quả mở thêm hướng nghiên cứu cho lĩnh vực tuổi thọ và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Về mặt thực nghiệm, phát hiện liên quan đến RUNX1 và T cell có thể trở thành nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo nhằm tìm hiểu cách làm chậm suy giảm miễn dịch theo tuổi.
Tổng kết
Nghiên cứu của các nhà khoa học Trung Quốc cho thấy lão hóa miễn dịch có thể được đo lường tốt hơn bằng HIAC, đồng thời RUNX1 nổi lên như một yếu tố quan trọng giúp duy trì trạng thái trẻ của T cell. Đây là bước tiến đáng chú ý trong hướng nghiên cứu về cơ chế lão hóa và trẻ hóa hệ miễn dịch.
