OpenAI cho rằng AI cần được quản lý chặt như năng lượng hạt nhân và kêu gọi Mỹ khởi xướng một cơ quan điều phối toàn cầu về vấn đề này.
Đề xuất này xuất hiện đúng lúc AI trở thành một chủ đề trong các trao đổi cấp cao giữa Mỹ và Trung Quốc, khi hai bên đều tìm cách xây dựng khung quản lý cho các mô hình mạnh hơn.
- OpenAI muốn có một cơ chế điều phối AI ở cấp toàn cầu, lấy IAEA làm ví dụ so sánh.
- Đề xuất này gắn với lo ngại về an toàn, kiểm thử mô hình và khả năng bị lạm dụng.
- Các cuộc thảo luận Mỹ – Trung về AI cũng đề cập đến đường dây nóng và nguyên tắc quản trị rủi ro.
OpenAI muốn Mỹ đứng ra thúc đẩy khung quản lý AI toàn cầu
OpenAI đề xuất Mỹ dẫn dắt việc hình thành một cơ quan điều phối toàn cầu cho AI, theo cách các quốc gia từng phối hợp quản lý năng lượng hạt nhân. Chris Lehane, phó chủ tịch phụ trách đối ngoại toàn cầu của công ty, cho rằng AI đã vượt ra ngoài các tranh chấp thương mại thông thường.
Ông nói đây là thời điểm hiếm để Mỹ và Trung Quốc có thể cùng xây dựng một cấu trúc lâu dài cho quản trị AI. Trong cách tiếp cận đó, các quốc gia khác, bao gồm cả Trung Quốc, có thể tham gia nếu đạt được một khuôn khổ chung.
Cách OpenAI hình dung mô hình quản trị mới
Lehane muốn kết nối Center for AI Standards and Innovation của Bộ Thương mại Mỹ với các viện an toàn AI đang hình thành ở nhiều nước để tạo thành một mạng lưới chung. Ông dùng Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) làm ví dụ về cách các cơ quan hạt nhân quốc gia được liên kết thành một cấu trúc lớn hơn.
Hiện Mỹ đã có một cơ quan đặt ra tiêu chuẩn kỹ thuật cho hệ thống AI, còn Anh, EU và một số chính phủ châu Á cũng đang xây dựng các mô hình tương tự. Lehane cho rằng một cơ chế thống nhất sẽ giúp hệ thống an toàn hơn, khó bị tấn công hơn, đồng thời muốn việc kiểm thử các mô hình AI mạnh nhất trước khi triển khai trở thành yêu cầu bắt buộc.
Mythos khiến lo ngại về khoảng cách an ninh AI
Mythos là một mô hình AI mới có khả năng phát hiện “hàng nghìn” lỗ hổng nghiêm trọng trong hệ điều hành và các phần mềm khác. Mô hình này do Anthropic phát triển, và quy mô năng lực của nó đã làm dấy lên lo ngại về an ninh ở cả Washington lẫn Bắc Kinh.
Việc Trung Quốc không được tiếp cận sớm bản xem trước của Mythos làm nảy sinh câu hỏi về khả năng phòng thủ trước các cuộc tấn công sử dụng AI. Một số ý kiến còn cảnh báo rằng việc bị loại khỏi tiếp cận công nghệ kiểu này có thể tạo ra khoảng cách lớn giữa Trung Quốc và phương Tây trong năng lực phòng vệ AI.
Các nhà nghiên cứu cũng từng cảnh báo AI tiên tiến có thể bị dùng để thiết kế vũ khí sinh học, gây sốc tài chính hoặc hoạt động tự động ngoài kiểm soát của con người. Vì vậy, rủi ro cốt lõi không chỉ nằm ở sức mạnh của mô hình mà còn ở cách nó bị sử dụng.
Trọng tâm của cuộc trao đổi Mỹ – Trung là an toàn và kiểm soát rủi ro
Trong chuyến thăm Bắc Kinh, phía Mỹ có sự tham gia của CEO Nvidia Jensen Huang và cố vấn chính sách công nghệ Michael Kratsios. Hai bên được cho là đã thảo luận trực tiếp về AI, trong đó có khả năng lập một đường dây nóng không quy trách nhiệm để báo cáo các sự cố nghi do AI gây ra.
Trung Quốc đề xuất một kênh đối thoại chính thức về AI do Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Thứ trưởng Tài chính Trung Quốc Liao Min phụ trách, dù kỳ vọng cho kênh này vẫn khá thấp vì hai cơ quan không chuyên sâu về AI. Phía Mỹ cũng dự định nêu lo ngại việc các nhà phát triển Trung Quốc dùng đầu ra từ mô hình tiên tiến để xây dựng hệ thống với chi phí thấp hơn nhưng ít rào chắn an toàn hơn.
Cuộc trao đổi còn có thể liên quan đến MATCH Act, dự luật của Mỹ nhằm hạn chế Trung Quốc tiếp cận chuỗi cung ứng bán dẫn. Sun Chenghao, thuộc Đại học Thanh Hoa, nói Mỹ nên tách bạch giữa quản trị rủi ro AI và việc kiềm chế phát triển công nghệ của Trung Quốc.
Tổng kết
Đề xuất của OpenAI phản ánh xu hướng AI đang được nhìn nhận như một vấn đề an ninh và quản trị toàn cầu, không chỉ là câu chuyện công nghệ. Trong ngắn hạn, trọng tâm vẫn là cách Mỹ và Trung Quốc định hình các cơ chế đối thoại, kiểm thử và ứng phó rủi ro cho các mô hình AI mạnh hơn.
