8 ngân hàng lớn của Mỹ cho rằng quy định vốn Basel mới có thể làm tăng yêu cầu vốn cho bộ phận giao dịch thêm 30% đến 89%.
Tranh luận này không chỉ liên quan đến ngân hàng mà còn ảnh hưởng đến thanh khoản thị trường Kho bạc Mỹ, chi phí vay và mức độ chấp nhận rủi ro trên các tài sản như crypto.
- Ngân hàng Mỹ muốn nới cách tính rủi ro đối với trái phiếu Kho bạc trong khung Basel.
- Nếu vốn bị siết, khả năng cho vay và thanh khoản thị trường có thể bị ảnh hưởng.
- Crypto có thể chịu tác động gián tiếp qua điều kiện thanh khoản toàn cầu và khẩu vị rủi ro.
Vì sao các ngân hàng Mỹ phản đối Basel mới
8 ngân hàng lớn của Mỹ cho rằng yêu cầu vốn mới có thể khiến vốn dành cho bộ phận giao dịch tăng mạnh, từ 30% đến 89%. Trọng tâm phản đối nằm ở cách Basel xử lý rủi ro của thị trường Kho bạc Mỹ.
Giới ngân hàng lập luận rằng nếu thị trường Kho bạc vận hành kém, chi phí vay sẽ tăng, tài sản thế chấp khó sử dụng hơn và biến động có thể lan sang cổ phiếu, hàng hóa và tài sản số. Các biến động ở thị trường Kho bạc năm 2020 và khủng hoảng ngân hàng khu vực năm 2023 thường được nhắc lại như ví dụ.
Cuộc tranh luận này nối dài những nỗ lực điều chỉnh khuôn khổ giám sát vốn được xây dựng sau khủng hoảng tài chính 2008. Dưới sự dẫn dắt của Michelle Bowman, các cơ quan quản lý Mỹ đã đưa ra đề xuất liên quan đến enhanced supplementary leverage ratio, còn gọi là eSLR, và bộ quy tắc Basel III Endgame.
Các cơ quan quản lý Mỹ đang xem xét thay đổi gì
Fed Chair Jerome Powell đã thừa nhận trong một tuyên bố tháng 6, 2025 rằng tỷ lệ đòn bẩy đã trở nên “ràng buộc hơn” khi ngân hàng tích lũy thêm trái phiếu Kho bạc và dự trữ. Bowman cũng cho rằng cách tính hiện tại làm méo mó phân bổ vốn và cần được điều chỉnh.
Federal Reserve, Office of the Comptroller of the Currency và FDIC đã phát hành yêu cầu lấy ý kiến chung vào tháng 3, 2026 để hiện đại hóa khung vốn. Dù vậy, kết quả cuối cùng vẫn chưa rõ vì giai đoạn góp ý vẫn đang diễn ra.
Morgan Stanley ước tính các thay đổi kết hợp có thể tạo thêm khoảng 1 nghìn tỷ USD năng lực cho vay cho ngân hàng Mỹ. Tuy nhiên, dòng vốn đó không nhất thiết sẽ đi thẳng vào tín dụng; một phần có thể được dùng cho mua lại cổ phiếu, cổ tức hoặc mua bán sáp nhập.
Ảnh hưởng lan sang châu Âu và châu Á
Áp lực điều chỉnh quy định vốn không chỉ diễn ra ở Mỹ. Ủy ban châu Âu và Ngân hàng Anh đã hoãn triển khai Basel III của riêng họ, trong khi ECB cuối năm 2025 cũng công bố kế hoạch đơn giản hóa yêu cầu giám sát mà không hạ mức vốn.
Nhật Bản cũng tỏ ra thận trọng. Một số nhà quản lý ở nhiều thị trường đang cho thấy xu hướng nới hoặc tái cân chỉnh quy tắc vốn sau nhiều năm siết chặt hậu khủng hoảng.
Nếu các ngân hàng Mỹ được vận hành với bộ đệm vốn thấp hơn đáng kể, các cơ quan quản lý ở nơi khác có thể chịu áp lực phải điều chỉnh để tránh hệ thống tài chính nội địa mất sức cạnh tranh. Rủi ro lớn hơn là một cuộc chạy đua nới lỏng quy định giữa các thị trường.
Crypto có thể bị tác động như thế nào
Crypto có thể chịu ảnh hưởng gián tiếp thông qua điều kiện thanh khoản và khẩu vị rủi ro toàn cầu. Khi ngân hàng có nhiều dư địa cho vay hơn và thị trường Kho bạc vận hành trơn hơn, môi trường tài chính thường thuận lợi hơn cho các tài sản rủi ro.
Một nghiên cứu của Federal Reserve Bank of Chicago cho thấy các cú sốc nới lỏng tiền tệ có thể làm tăng giá và khối lượng giao dịch Bitcoin. Một nghiên cứu của Bank for International Settlements năm 2024 cũng xác định các cú sốc thanh khoản toàn cầu là yếu tố lớn với lợi nhuận và dòng vốn vào crypto, nhất là khi USD dồi dào.
Giai đoạn từ tháng 3, 2020 đến tháng 11, 2021 là ví dụ thường được nhắc lại: bảng cân đối của Fed tăng từ khoảng 4,2 nghìn tỷ USD lên gần 8,7 nghìn tỷ USD, trong khi giá Bitcoin đi từ dưới 5.000 USD lên mức đỉnh khoảng 69.000 USD vào tháng 11, 2021. Tương quan không đồng nghĩa với quan hệ nhân quả, nhưng thanh khoản USD vẫn là biến số đáng theo dõi.
Stablecoin cũng nằm trong vùng ảnh hưởng
Thị trường Kho bạc Mỹ vận hành tốt hơn còn có ý nghĩa với các nhà phát hành stablecoin như Tether và Circle, vì dự trữ của họ nắm giữ nhiều trái phiếu chính phủ ngắn hạn. Khi thanh khoản của thị trường này cải thiện, rủi ro đuôi đối với các quỹ tài sản bảo chứng stablecoin có thể giảm bớt.
Điều đó không có nghĩa là rủi ro biến mất, nhưng nó cho thấy thay đổi ở khung vốn ngân hàng có thể lan sang cả hạ tầng thanh khoản của thị trường crypto. Với nhà đầu tư, điểm cần theo dõi là mức độ nới lỏng thực tế của quy định Mỹ và phản ứng của các cơ quan quản lý ở các khu vực khác.
Tổng kết
Tranh cãi quanh Basel mới phản ánh xung đột giữa mục tiêu an toàn vốn và nhu cầu duy trì thanh khoản thị trường Kho bạc Mỹ. Với crypto, tác động chủ yếu vẫn là gián tiếp, thông qua điều kiện thanh khoản và mức độ chấp nhận rủi ro của thị trường rộng hơn.
