Chỉ số PMI sản xuất của Trung Quốc tăng lên 50,4 trong tháng 3, đánh dấu mức hoạt động nhà máy mạnh nhất trong một năm và củng cố quan điểm rằng thị trường Trung Quốc có tính “phòng thủ” tốt hơn trước biến động địa chính trị.
Dữ liệu vĩ mô tích cực, xuất khẩu tăng và khả năng giảm thiểu cú sốc giá năng lượng đang khiến nhiều ngân hàng đầu tư quốc tế đánh giá Trung Quốc hấp dẫn hơn so với các thị trường châu Á khác trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông.
- PMI sản xuất tháng 3 đạt 50,4, vượt dự báo và quay lại vùng tăng trưởng sau 2 tháng suy giảm.
- Xuất khẩu 2 tháng đầu năm 2026 tăng 21,8%, nhưng chi phí đầu vào và vận chuyển tăng do xung đột Trung Đông.
- Cổ phiếu Trung Quốc giảm ít hơn các thị trường khu vực; Bắc Kinh cũng củng cố nguồn cung dầu bằng thỏa thuận trực tiếp với Iran và dự trữ lớn.
PMI sản xuất Trung Quốc quay lại vùng tăng trưởng trong tháng 3
PMI sản xuất của Trung Quốc đạt 50,4 trong tháng 3, cao hơn dự báo 50,1 và vượt ngưỡng 50, cho thấy hoạt động nhà máy tăng trưởng trở lại.
Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc cho biết PMI sản xuất tháng 3 đạt 50,4, đảo chiều so với 49,3 trong tháng 1 và 49,0 trong tháng 2. Theo quy ước, chỉ số trên 50 phản ánh mở rộng sản xuất, dưới 50 phản ánh thu hẹp.
Theo ông Huo Lihui, chuyên gia thống kê trưởng của cơ quan thống kê, hoạt động nhà máy tăng tốc sau kỳ nghỉ lễ dài giữa tháng 2. Ông cho rằng điều này là động lực chính cho đà phục hồi trong tháng 3.
Dữ liệu theo dõi sản lượng và đơn hàng mới đều tăng trong tháng. Tuy vậy, các thước đo liên quan đến tồn kho nguyên vật liệu, việc làm và thời gian giao hàng vẫn ở trạng thái tiêu cực, cho thấy phục hồi chưa đồng đều trên toàn chuỗi cung ứng.
Khu vực dịch vụ cải thiện nhưng vẫn ở quanh ngưỡng 50
Chỉ số PMI phi sản xuất tăng lên 50,1 từ 49,5, cho thấy dịch vụ chuyển sang tăng trưởng nhẹ.
Chỉ số phi sản xuất bao gồm các lĩnh vực như du lịch đã nhích lên 50,1 trong tháng 3 so với 49,5 của tháng 2. Mức tăng này cho thấy hoạt động dịch vụ cải thiện, nhưng biên độ hẹp cũng hàm ý nhu cầu vẫn thận trọng ở một số ngành.
Xuất khẩu tăng mạnh đầu năm 2026 dù chi phí leo thang
Xuất khẩu 2 tháng đầu năm 2026 tăng 21,8% so với cùng kỳ, vượt dự báo, nhưng doanh nghiệp chịu áp lực từ chi phí nguyên liệu và vận chuyển tăng.
Số liệu xuất khẩu hai tháng đầu năm 2026 được ghi nhận tăng 21,8% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn đáng kể so với kỳ vọng. Nhu cầu từ Đông Nam Á và châu Âu được cho là đã bù đắp cho mức suy yếu trong các lô hàng sang Mỹ.
Tuy nhiên, xung đột tại Trung Đông bắt đầu tác động tới cấu trúc chi phí. Các chỉ số giá liên quan đến nguyên liệu thô và giá xuất xưởng lần lượt tăng 63,9% và 55,4%. Ông Huo cho biết cước vận tải tăng và giá hàng nhập khẩu đắt hơn, như dầu thô và hóa chất, đang tạo áp lực lên các doanh nghiệp được khảo sát.
Một khảo sát khác của RatingDog và S&P Global dự kiến công bố vào thứ Tư được kỳ vọng cho thấy chỉ số giảm về 51,6 trong tháng 3 từ mức đỉnh 5 năm là 52,1 của tháng 2, theo thăm dò của Reuters.
Cổ phiếu Trung Quốc trụ vững hơn nhiều thị trường châu Á
Trong tháng 3, Shanghai Composite giảm 6%, thấp hơn mức giảm của Hàn Quốc (18%) và Nhật Bản (khoảng 13%) amid biến động toàn cầu do chiến sự liên quan Iran.
Dù sản xuất khởi sắc, diễn biến thị trường tài chính còn chịu ảnh hưởng lớn từ địa chính trị. Cuộc chiến kéo dài một tháng liên quan Iran đã làm rung lắc thị trường toàn cầu, trong bối cảnh eo biển Hormuz bị đóng. Tuyến đường này chiếm khoảng 1/5 dòng chảy dầu khí toàn cầu, khiến giá dầu thô bật tăng và kéo theo tâm lý né rủi ro.
Trong bối cảnh đó, chỉ số Shanghai Composite giảm 6% tính đến hết tháng 3. So sánh trong khu vực, cổ phiếu Hàn Quốc giảm 18%, còn Nikkei của Nhật Bản giảm khoảng 13%, cho thấy mức độ chống chịu tương đối tốt của thị trường Trung Quốc.
Một số ngân hàng đầu tư lớn đã điều chỉnh quan điểm. J.P. Morgan chọn Trung Quốc là ưu tiên hàng đầu trong khu vực trong tháng, nhấn mạnh mức phụ thuộc hạn chế vào năng lượng vùng Vịnh và khả năng hỗ trợ từ chính phủ. HSBC duy trì khuyến nghị “tăng tỷ trọng” với lập luận thị trường có tính phòng thủ nhờ nhà đầu tư nội địa chiếm tỷ trọng lớn và đồng tiền tương đối ổn định.
“Từ góc nhìn này, chúng tôi tin rằng thị trường cổ phiếu Trung Quốc sẽ ngày càng trở nên hấp dẫn.”
– William Bratton, Trưởng bộ phận nghiên cứu cổ phiếu tiền mặt châu Á – Thái Bình Dương, BNP Paribas
Các chiến lược gia của BNP cho rằng hiệu suất tốt hơn của Trung Quốc so với phần còn lại của châu Á có thể càng rõ rệt nếu xung đột kéo dài. Goldman Sachs cũng nhận định nền kinh tế Trung Quốc có vẻ được chuẩn bị tốt hơn một số đối thủ toàn cầu để ứng phó cú sốc nguồn cung dầu, nhờ đa dạng hóa năng lượng nhiều năm, tăng dự trữ dầu chiến lược và tiếp cận nguồn cung ngoài Trung Đông.
Trung Quốc tìm cách đảm bảo nguồn cung dầu bằng thỏa thuận trực tiếp với Iran
Trung Quốc duy trì dòng chảy dầu Iran, thanh toán bằng nhân dân tệ qua CIPS, đồng thời nâng nhập khẩu và tích trữ để phòng rủi ro nguồn cung.
Trung Quốc được cho là đã làm việc trực tiếp với Tehran nhằm đảm bảo tàu treo cờ Trung Quốc tiếp tục vận hành. Hơn 11 triệu thùng dầu thô Iran đã chảy về phía Đông trong những tuần đầu của xung đột, với thanh toán bằng nhân dân tệ thông qua hệ thống Cross-Border International Payment System (CIPS) của Trung Quốc.
Iran chiếm 13% lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc và cung cấp ở mức chiết khấu. Hai bên có thỏa thuận hợp tác 25 năm từ năm 2021, trị giá 400 tỷ USD, trong đó Iran bán dầu dưới giá thị trường, đổi lại Trung Quốc cung cấp đầu tư và hợp tác an ninh.
Để chuẩn bị cho rủi ro nguồn cung, Trung Quốc tăng nhập khẩu dầu trong tháng 1 và 2 thêm 16%. Nga cũng chuyển thêm khoảng 300.000 thùng/ngày sang Trung Quốc. Dự trữ chiến lược và thương mại được nêu ở mức 1,3–1,4 tỷ thùng, tương đương khoảng 4 tháng nhập khẩu.
Những câu hỏi thường gặp
PMI sản xuất 50,4 của Trung Quốc nói lên điều gì?
Mức 50,4 cho thấy khu vực sản xuất đang mở rộng trở lại vì PMI trên 50 phản ánh tăng trưởng. Kết quả này cũng vượt dự báo 50,1 và đảo chiều so với hai tháng trước ở dưới 50.
Vì sao xuất khẩu Trung Quốc tăng mạnh nhưng doanh nghiệp vẫn chịu áp lực?
Xuất khẩu 2 tháng đầu năm 2026 tăng 21,8% nhờ nhu cầu từ Đông Nam Á và châu Âu. Tuy nhiên, chi phí nguyên liệu, giá xuất xưởng và cước vận chuyển tăng do căng thẳng Trung Đông, làm biên lợi nhuận bị siết.
Thị trường cổ phiếu Trung Quốc vì sao được xem là “phòng thủ” hơn trong khu vực?
Mức giảm của Shanghai Composite (6% trong tháng 3) thấp hơn Hàn Quốc (18%) và Nhật Bản (khoảng 13%). Một số ngân hàng đầu tư cũng nhấn mạnh yếu tố ít phụ thuộc năng lượng vùng Vịnh, nhà đầu tư nội địa lớn và đồng tiền ổn định hơn.
Trung Quốc giảm rủi ro cú sốc dầu bằng cách nào?
Trung Quốc tăng nhập khẩu dầu đầu năm, tiếp nhận thêm nguồn từ Nga, duy trì dòng dầu từ Iran và có dự trữ chiến lược lẫn thương mại 1,3–1,4 tỷ thùng, được mô tả là đủ khoảng 4 tháng nhập khẩu.
