Thử nghiệm lâm sàng kéo dài 13 tuần cho thấy rapamycin không cải thiện, thậm chí có thể làm kém hiệu quả hơn ở người lớn tuổi khi kết hợp với tập luyện.
Nghiên cứu trên nhóm người cao tuổi ít vận động đặt lại câu hỏi về cách một loại thuốc nổi tiếng nhờ dữ liệu kéo dài tuổi thọ trên động vật có thể hoạt động khi chuyển sang người thật, nhất là trong bối cảnh sức khỏe cơ bắp và khả năng vận động.
- Thử nghiệm trên 40 người từ 65 đến 85 tuổi cho thấy nhóm dùng giả dược tiến bộ tốt hơn nhóm dùng rapamycin.
- Nhóm giả dược đi được xa hơn, mạnh hơn và tăng thêm khoảng 3,4 lần đứng lên từ ghế so với nhóm rapamycin.
- Giả thuyết được nêu ra là rapamycin tồn tại quá lâu trong cơ thể, làm cản trở tín hiệu tăng cơ từ tập luyện.
Thử nghiệm rapamycin trên người cho kết quả ra sao?
Trong thử nghiệm 13 tuần, 40 người ít vận động, tuổi từ 65 đến 85, đều thực hiện cùng một chương trình tập luyện. Một nửa trong số họ uống 6 mg rapamycin mỗi tuần, nửa còn lại dùng giả dược. Kết quả cho thấy nhóm giả dược cải thiện tốt hơn ở khả năng đi bộ, sức mạnh và số lần đứng lên khỏi ghế.
Cụ thể, nhóm dùng giả dược đi được quãng đường dài hơn, có sức mạnh tốt hơn và tăng thêm khoảng 3,4 lần chair-stand reps so với nhóm rapamycin. Dữ liệu này trái với kỳ vọng ban đầu rằng thuốc có thể bổ trợ cho lợi ích của tập luyện ở người lớn tuổi.
Vì sao rapamycin lại bị nghi làm giảm hiệu quả tập luyện?
Giả thuyết chính là vấn đề dược động học, tức cách thuốc lưu lại và tác động trong cơ thể. Rapamycin có thời gian bán thải khoảng 62 giờ, nên vẫn còn hoạt tính khi người tham gia bước vào các buổi tập tiếp theo. Điều này có thể làm cản trở mTOR, một tín hiệu quan trọng cho quá trình xây dựng cơ bắp.
Theo cách hiểu được nêu ra trong nghiên cứu, việc dùng rapamycin sau tập vẫn không loại bỏ được tác động của thuốc, vì nồng độ hoạt chất còn kéo dài sang buổi tập kế tiếp. Khi đó, thuốc có thể chặn phần tín hiệu mà cơ bắp cần để phục hồi và thích nghi tốt hơn.
Tác dụng phụ và rủi ro ghi nhận trong nghiên cứu là gì?
Cả hai nhóm đều có tỷ lệ người báo cáo tác dụng phụ là 85%, nhưng nhóm dùng rapamycin xuất hiện nhiều biến cố hơn, 99 so với 63. Một người trong nhóm này còn phải nhập viện vì viêm phổi sau một liều rapamycin duy nhất.
Điều này không có nghĩa rapamycin không có giá trị trong mọi bối cảnh, nhưng nó cho thấy kết quả trên động vật không thể mặc định chuyển sang người. Khi mục tiêu là duy trì chức năng vận động ở người cao tuổi, yếu tố an toàn và khả năng tương tác với tập luyện trở nên đặc biệt quan trọng.
Vì sao nghiên cứu này được cộng đồng crypto chú ý?
Nghiên cứu được đồng tài trợ bởi VitaDAO, một cộng đồng DeSci tập trung vào khoa học tuổi thọ. Đây là một ví dụ cho thấy nguồn vốn từ hệ sinh thái crypto đang được đưa vào các thử nghiệm sinh học và y học có thời gian nghiên cứu dài, thay vì chỉ dừng ở các ý tưởng trên giấy.
Bối cảnh này cũng phản ánh xu hướng nhiều nhân vật trong ngành crypto quan tâm đến nghiên cứu chống lão hóa, bao gồm các hoạt động tài trợ cho phòng thí nghiệm và dự án liên quan đến tuổi thọ. Tuy vậy, kết quả thực nghiệm vẫn là yếu tố quyết định, không phải kỳ vọng từ công nghệ hay lĩnh vực tài trợ.
Những gì nhà đầu tư và người theo dõi lĩnh vực tuổi thọ cần chú ý
Điểm đáng theo dõi là liệu rapamycin có thật sự làm giảm lợi ích của tập luyện hay chỉ gặp vấn đề về liều, thời điểm dùng và cách thiết kế thử nghiệm. Đây là khác biệt lớn, vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến cách hiểu về các can thiệp kéo dài tuổi thọ trên người.
Nếu các nghiên cứu tiếp theo xác nhận kết quả này, hướng phát triển thuốc chống lão hóa sẽ phải thận trọng hơn với khả năng tương tác giữa dược chất và vận động. Trong ngắn hạn, kết quả hiện tại củng cố thông điệp rằng tập luyện vẫn là biện pháp đáng tin cậy nhất để duy trì chức năng ở người lớn tuổi.
Tổng kết
Thử nghiệm này cho thấy rapamycin không tạo ra lợi ích rõ ràng khi kết hợp với tập luyện ở người cao tuổi, và có thể làm kết quả tệ hơn. Với lĩnh vực tuổi thọ và DeSci, điều cần theo dõi là các nghiên cứu tiếp theo về liều dùng, thời điểm sử dụng và mức độ tác động của thuốc lên cơ bắp.
