Donald Trump cho biết một thỏa thuận liên quan đến Mỹ, Iran và một số chính phủ khu vực đã “gần như được đàm phán xong”, nhưng các chi tiết cuối vẫn chưa hoàn tất.
Tâm điểm của tuyên bố này là eo biển Hormuz, mà Trump nói sẽ được mở trong khuôn khổ thỏa thuận. Trong khi đó, phía Iran cho biết hai bên đã tiến gần hơn về lập trường, nhưng các vấn đề lớn vẫn chưa được giải quyết.
- Trump nói thỏa thuận với Iran và một số nước khu vực đã gần xong, nhưng chưa hoàn tất.
- Eo biển Hormuz được nêu là một điểm then chốt trong nội dung thỏa thuận.
- Phía Iran thừa nhận hai bên gần nhau hơn, song các vấn đề cốt lõi vẫn còn bỏ ngỏ.
Trump nói thỏa thuận đang ở giai đoạn cuối
Trump viết trên Truth Social rằng các phần cuối cùng của thỏa thuận vẫn đang được thảo luận và thông báo sẽ được đưa ra sớm. Ông cho biết bài đăng được viết sau khi gọi điện với nhiều lãnh đạo trong khu vực, gồm Saudi Arabia, UAE, Qatar, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Jordan và Bahrain.
Ông cũng nói đã trao đổi riêng với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và cuộc gọi này diễn ra tốt đẹp. Nội dung được nhắc nhiều nhất trong bài đăng là việc eo biển Hormuz sẽ được mở theo thỏa thuận.
Eo biển Hormuz trở thành điểm nhấn của đàm phán
Eo biển Hormuz là chi tiết được Trump nêu công khai như một phần của thỏa thuận. Đây là một tuyến hàng hải quan trọng nên bất kỳ thay đổi nào liên quan đến khu vực này đều có thể được thị trường theo dõi chặt chẽ.
Tuy vậy, hiện chưa rõ các điều khoản cụ thể của việc “mở” eo biển Hormuz sẽ được thực hiện như thế nào, cũng như phạm vi cam kết của các bên ra sao. Trump mới chỉ nói rằng các phần cuối của thỏa thuận đang được hoàn thiện.
Iran thừa nhận khoảng cách đã thu hẹp nhưng vẫn còn khác biệt lớn
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết lập trường của Mỹ và Iran đã gần nhau hơn trong tuần qua, nhưng điều đó không có nghĩa là những điểm khó đã được giải quyết. Ông cũng nói Washington đang đưa ra các phát biểu mâu thuẫn.
Phó ngoại trưởng Iran phụ trách pháp lý và quốc tế Kazem Gharibabadi sau đó tiếp tục chỉ trích các chính phủ phương Tây tại một phiên rà soát của Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân ở Liên Hợp Quốc. Ông cho rằng các cơ sở hạt nhân dân sự của Iran đã bị tấn công hai lần trong năm qua và lẽ ra đây mới là trọng tâm thảo luận.
Kazem nói một số nước đã cố biến tiến trình của Liên Hợp Quốc thành công cụ chính trị và “đổi vai kẻ tấn công thành nạn nhân”. Ông cũng cho biết Iran đã ngăn các nước này đưa ngôn ngữ mong muốn vào văn kiện cuối cùng.
Diễn biến khu vực vẫn chưa khép lại
Pakistani Prime Minister Shehbaz Sharif cho biết cuộc gọi với Trump là “rất hữu ích và hiệu quả”, đồng thời nói Pakistan hy vọng sẽ đăng cai vòng đàm phán tiếp theo sớm. Điều này cho thấy các trao đổi ngoại giao liên quan đến hồ sơ Iran vẫn đang tiếp diễn.
Hiện chưa rõ thời điểm công bố chính thức của thỏa thuận, cũng như liệu các bên có đạt đồng thuận về những điều khoản còn lại hay không. Với thị trường, phần cần theo dõi là nội dung cuối cùng của thỏa thuận và tác động của nó tới eo biển Hormuz.
Tổng kết
Trump nói một thỏa thuận với Iran và các nước liên quan đã tiến rất gần, nhưng cả phía Mỹ lẫn Iran đều cho thấy vẫn còn nhiều điểm chưa chốt. Eo biển Hormuz hiện là chi tiết nổi bật nhất trong các phát biểu công khai.
