Chính quyền Mỹ công bố kế hoạch bán 172 triệu thùng từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược để hạ giá nhiên liệu, trong bối cảnh tranh cãi nổ ra sau phát biểu của Tổng thống Donald Trump rằng giá dầu tăng là “tốt” vì “chúng ta kiếm được nhiều tiền”.
Giá xăng tại Mỹ tăng mạnh sau xung đột quân sự lan rộng ở Trung Đông, tạo áp lực lên người tiêu dùng và thị trường năng lượng. Dù có biện pháp xả kho dự trữ khẩn cấp quy mô kỷ lục, giá dầu thô vẫn biến động và rủi ro nguồn cung tiếp tục là tâm điểm.
- Mỹ sẽ bán 172 triệu thùng dầu từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược; G7 thống nhất xả tổng cộng 400 triệu thùng.
- Giới lập pháp và các nhà phân tích phản bác phát biểu của ông Trump, cho rằng người dân là bên chịu chi phí xăng dầu tăng.
- Xả kho có thể đưa mức dự trữ về ngưỡng thấp nhất từ năm 1982, trong khi giá dầu Brent vẫn tiến gần 100 USD/thùng.
Phát biểu “giá dầu tăng là tốt” của ông Trump làm dấy lên phản ứng dữ dội
Ông Donald Trump nói giá dầu tăng là tích cực vì Mỹ “kiếm được nhiều tiền”, nhưng các nghị sĩ và giới quan sát cho rằng chi phí tăng chủ yếu đè lên người tiêu dùng, đặc biệt là tầng lớp trung lưu và các gia đình lao động.
Ông Trump đăng bình luận trên TRUTH Social, lập luận rằng Mỹ là quốc gia sản xuất dầu lớn nhất thế giới nên hưởng lợi khi giá tăng. Tuy nhiên, các nhà lập pháp phản bác rằng lợi ích không phân bổ đều, trong khi hóa đơn nhiên liệu tại trạm xăng tăng ngay lập tức.
Theo AAA, giá xăng bình quân toàn quốc khoảng 3,60 USD/gallon, tăng từ khoảng 2,90 USD/gallon trước khi xung đột bắt đầu, tương đương tăng khoảng 65 cent mỗi gallon. Mức tăng này trở thành yếu tố chính khiến tranh luận nổ ra về “ai được lợi” và “ai phải trả”.
Xung đột được mô tả khởi phát sau một cuộc tấn công phối hợp Mỹ-Israel nhằm vào Iran do lo ngại về tên lửa của Iran. Iran đáp trả, giao tranh lan rộng, làm thị trường dầu mỏ chao đảo. Các diễn biến gồm eo biển Hormuz bị đóng, hạ tầng năng lượng trong khu vực bị tấn công, và Iraq đóng các bến cảng dầu sau khi hai tàu chở dầu gần bờ bị đánh trúng.
Các nghị sĩ và nhà phê bình nói người dân Mỹ đang gánh chi phí tại trạm xăng
Nhiều tiếng nói chỉ trích cho rằng khi giá nhiên liệu tăng, dòng tiền dịch chuyển lên các doanh nghiệp và nhà đầu tư giàu có, trong khi phần lớn người dân phải trả nhiều hơn cho vận tải và sinh hoạt hàng ngày.
Dân biểu Don Beyer (Virginia) đăng trên mạng xã hội, kêu gọi ông Trump “kết thúc cuộc chiến ngu ngốc này” để giảm giá xăng, đồng thời cáo buộc tổng thống không bận tâm “nỗi đau tại trạm bơm” vì “các nhà tài trợ dầu mỏ lớn” đang kiếm tiền. Dân biểu Bonnie Watson Coleman (New Jersey) cho rằng cụm “chúng ta kiếm được nhiều tiền” ám chỉ các giám đốc ngành dầu và nhà đầu tư giàu có, không phải các gia đình lao động.
Nhà báo Zaid Jilani nhận định bạn bè trong ngành của ông Trump hưởng lợi, còn người tiêu dùng phải trả tiền. Nhà kinh tế Jim Stanford cũng cho rằng chủ sở hữu dầu mỏ hưởng lợi trong khi phần lớn người Mỹ bị thiệt.
Khi giá xăng tăng, tiền sẽ chảy lên từ các gia đình trung lưu vào túi các giám đốc dầu mỏ và nhà đầu tư giàu có… Đó là “chúng ta” mà ông Trump muốn nói tới, vì đó là những người ông ấy quan tâm.
– Rep. Bonnie Watson Coleman, đăng trên X (12/03/2026)
Mỹ bán 172 triệu thùng dầu dự trữ chiến lược để kéo giá xuống
Bộ Năng lượng Mỹ cho biết sẽ bán 172 triệu thùng từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược, trong khi các nước G7 thống nhất xả tổng cộng 400 triệu thùng, được Cơ quan Năng lượng Quốc tế mô tả là đợt xả lớn nhất từng ghi nhận.
Kho dự trữ này do chính phủ liên bang vận hành từ năm 1975, lưu trữ dầu trong hơn 60 hang muối ngầm dọc Bờ Vịnh. Mỗi hang rộng khoảng 200 feet và cao hơn 2.500 feet, đủ lớn để chứa gần hai tòa Empire State xếp chồng. Công suất tối đa có thể vượt 700 triệu thùng, nhưng hiện ở khoảng 413 triệu thùng sau các đợt rút lớn trong giai đoạn chiến sự Nga-Ukraine năm 2022.
Cùng với động thái của Mỹ, nhóm G7 đồng thuận một kế hoạch xả kho hợp lực. Theo mô tả, đây là gói can thiệp nhằm tăng cung khẩn cấp để hạ nhiệt giá nhiên liệu, trong bối cảnh rủi ro vận chuyển và gián đoạn nguồn cung tăng cao tại các tuyến hàng hải trọng yếu.
Xả kho có thể đưa dự trữ về mức thấp nhất từ năm 1982
Nếu rút 172 triệu thùng, mức dầu trong kho dự trữ chiến lược của Mỹ sẽ về ngưỡng từng thấy lần cuối vào năm 1982; kế hoạch bắt đầu từ tuần tới và dự kiến kéo dài khoảng 120 ngày.
Thông tin cho biết việc rút quy mô này sẽ đưa dự trữ về mức thấp nhất kể từ giai đoạn đầu vận hành, khoảng 5 năm sau khi kho mở. Đây là đánh đổi giữa mục tiêu giảm giá ngắn hạn và mức “đệm an toàn” cho các cú sốc nguồn cung trong tương lai.
Dù vậy, giá dầu thô vẫn tăng sau thông báo. Dầu Brent, chuẩn tham chiếu quốc tế, quay lại tiến gần 100 USD/thùng sau khi giảm vào đầu tuần. Diễn biến này cho thấy thị trường vẫn định giá rủi ro địa chính trị và luồng vận chuyển năng lượng.
Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright nói trên Fox News vào tối thứ Tư rằng các đợt xả sẽ diễn ra trong bốn tháng, nhưng ông không nghĩ xung đột kéo dài đến vậy. Ông cũng cam kết sẽ tái nạp kho dự trữ khoảng 200 triệu thùng trong vòng một năm.
Dự báo quy mô xả kho G7 có thể thấp hơn cam kết nếu căng thẳng hạ nhiệt
Goldman Sachs cho rằng tổng xả kho thực tế có thể thấp hơn 400 triệu thùng, và có thể gần 254 triệu thùng nếu chiến sự hạ nhiệt và eo biển Hormuz mở lại; kịch bản xả toàn bộ chỉ xảy ra nếu gián đoạn kéo dài lâu hơn.
Đánh giá này hàm ý chính sách có thể linh hoạt theo diễn biến địa chính trị và dòng chảy thương mại dầu mỏ. Nếu nguồn cung và vận tải phục hồi, nhu cầu dùng đến “đạn dược dự trữ” sẽ giảm, qua đó hạn chế việc rút sâu từ các kho khẩn cấp.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế cho biết các thành viên nắm giữ tổng cộng hơn 1,2 tỷ thùng trong các kho dự trữ khẩn cấp. Theo tính toán được nêu, gói xả kho này sẽ sử dụng khoảng một phần ba lượng dự trữ khẩn cấp đó.
Kho dự trữ chiến lược của Mỹ đã suy giảm qua nhiều nhiệm kỳ tổng thống
Nhiều đời tổng thống Mỹ rời nhiệm sở với lượng dầu trong kho dự trữ thấp hơn thời điểm nhậm chức; giai đoạn rút mạnh nhất được nêu là dưới thời ông Biden, đặc biệt trong 2022–2023 sau chiến sự Ukraine.
Thông tin cho biết kho dự trữ giảm hơn 290 triệu thùng từ tháng 01/2021 đến tháng 06/2023, trước khi bắt đầu tái nạp chậm. Ông Biden rời nhiệm sở với số dầu thấp hơn khoảng 243 triệu thùng so với thời điểm bắt đầu nhiệm kỳ, phản ánh việc dùng kho dự trữ như một công cụ bình ổn trong các cú sốc năng lượng.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao Mỹ phải bán dầu từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược?
Mục tiêu là tăng nguồn cung ngắn hạn để hạ nhiệt giá xăng dầu khi thị trường chịu cú sốc từ xung đột và gián đoạn vận chuyển, qua đó giảm áp lực chi phí cho người tiêu dùng và nền kinh tế.
Bán 172 triệu thùng sẽ ảnh hưởng thế nào đến mức dự trữ của Mỹ?
Theo thông tin được nêu, rút 172 triệu thùng có thể đưa mức dầu trong kho về ngưỡng từng thấy lần cuối vào năm 1982. Kế hoạch xả dự kiến bắt đầu từ tuần tới và kéo dài khoảng 120 ngày.
Tại sao giá dầu vẫn tăng dù đã công bố xả kho?
Giá dầu có thể vẫn tăng vì thị trường tiếp tục định giá rủi ro địa chính trị và gián đoạn nguồn cung, bao gồm căng thẳng tại các tuyến hàng hải trọng yếu. Dầu Brent được ghi nhận quay lại tiến gần 100 USD/thùng sau thông báo.
Cam kết xả 400 triệu thùng của G7 có chắc chắn được thực hiện đầy đủ không?
Không nhất thiết. Goldman Sachs nhận định tổng xả kho thực tế có thể thấp hơn, gần 254 triệu thùng nếu chiến sự hạ nhiệt và eo biển Hormuz mở lại; xả toàn bộ có thể chỉ xảy ra nếu gián đoạn kéo dài lâu hơn.
