Chính phủ Anh đang chuẩn bị quy định buộc YouTube, Meta và các nền tảng khác ưu tiên nội dung từ BBC, ITV, Channel 4 cùng các đài phát thanh – truyền hình công ích khác.
Động thái này phản ánh nỗ lực của Anh trong việc kéo nội dung tin tức được kiểm chứng trở lại các nền tảng số, nơi YouTube và mạng xã hội đang chiếm thời lượng xem rất lớn của công chúng.
- Anh muốn các nền tảng số hiển thị nổi bật hơn nội dung từ BBC, ITV, Channel 4 và các broadcaster công ích.
- Cơ quan quản lý Ofcom ủng hộ hướng đi này, trong khi các nền tảng có thể phải điều chỉnh cách xếp hạng nội dung.
- Chính phủ Anh cũng đang cân nhắc mở rộng quy tắc sang quyền phát sóng theo yêu cầu với các sự kiện lớn như World Cup, Olympics và Wimbledon.
Vì sao Anh muốn ưu tiên nội dung từ broadcaster công ích?
Chính phủ Anh muốn nội dung từ các broadcaster công ích được nhìn thấy rõ hơn trên các nền tảng số. Lý do chính là lo ngại tin tức đáng tin cậy đang bị lấn át trong môi trường mà phần lớn khán giả dành thời gian trên YouTube và mạng xã hội.
YouTube hiện là dịch vụ được xem nhiều thứ hai tại Anh, chỉ sau BBC và xếp trên ITV. Người dùng dành trung bình 39 phút mỗi ngày trên YouTube trong năm 2024, trong khi cứ 5 khán giả nhỏ tuổi từ 4 đến 15 thì có 1 người mở YouTube ngay như điểm đến truyền hình đầu tiên.
Ofcom đã cảnh báo rằng “thời gian không còn nhiều” để cứu mô hình phát thanh – truyền hình công ích. Cơ quan này ủng hộ các quy định mới nhằm đảm bảo nội dung PSB xuất hiện nổi bật hơn.
Quy định mới có thể ảnh hưởng đến cách nền tảng xếp hạng nội dung
Quy định này có thể buộc YouTube, Meta và các nền tảng khác phải điều chỉnh thuật toán để đưa nội dung của các broadcaster công ích lên vị trí cao hơn. Điều đó đồng nghĩa cách phân phối nội dung sẽ không còn chỉ dựa hoàn toàn vào mức độ tương tác.
BBC và các broadcaster công ích cho rằng nội dung của họ cần nổi bật hơn trong một môi trường trực tuyến quá đông đúc. Họ cũng lập luận rằng nhiều nội dung trên nền tảng số không chịu các chuẩn an toàn và giám sát giống như PSB.
Tuy vậy, việc ưu tiên một nhóm nhà xuất bản cụ thể có thể tạo ra xung đột với những creator và đơn vị tạo tương tác vốn là nguồn lợi nhuận chính của các nền tảng. Đây là điểm có thể làm thay đổi cân bằng giữa phân phối nội dung và mô hình kiếm tiền hiện tại.
Tranh cãi về doanh thu và quyền phát sóng vẫn chưa được giải quyết
Chính phủ Anh không chỉ bàn về mức độ hiển thị nội dung mà còn cân nhắc cả quyền phát sóng theo yêu cầu cho các sự kiện như World Cup, Olympics và Wimbledon. Mục tiêu là tránh việc các quyền này bị bán tách rời cho những dịch vụ streaming khác.
Cuộc tranh luận còn liên quan đến chi phí phân phối và doanh thu quảng cáo. Theo điều khoản tiêu chuẩn, YouTube giữ khoảng 45% doanh thu quảng cáo tạo ra từ nội dung trên nền tảng, và lãnh đạo ITV cho rằng broadcaster sẽ khó có lãi nếu phí tham gia quá cao.
Channel 4 cho biết họ sẵn sàng làm việc với YouTube nếu không bị ép buộc bởi luật, nhưng cũng thừa nhận cần có một số quy định vì broadcaster lớn khác với các creator cá nhân. Điểm này cho thấy chính sách mới không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà còn là bài toán phân chia lợi ích giữa nền tảng và nhà sản xuất nội dung truyền thống.
Chính phủ Anh gần đây còn đối đầu với các hãng công nghệ ở những vấn đề nào?
Không chỉ trong câu chuyện phân phối nội dung, chính phủ Anh còn liên tiếp đối đầu với các hãng công nghệ lớn về an toàn trực tuyến và mã hóa dữ liệu. Các xung đột này cho thấy London đang muốn mở rộng quyền quản lý đối với hạ tầng số.
Ngày 15/6, Thủ tướng Keir Starmer công bố lệnh cấm 10 nền tảng mạng xã hội đối với người dưới 16 tuổi, gồm YouTube, Instagram, TikTok, Snapchat và X. Các hạn chế này dự kiến có hiệu lực từ mùa xuân năm 2027.
Phản ứng từ các công ty công nghệ gần như đồng loạt phản đối. YouTube gọi chính sách này là “phản tác dụng”, trong khi Meta cho rằng nó có thể cô lập thanh thiếu niên khỏi các cộng đồng trực tuyến và đẩy họ sang các lựa chọn không được quản lý.
Trước đó, Anh từng dùng quyền bí mật theo Investigatory Powers Act để yêu cầu Apple mở quyền truy cập vào dữ liệu iCloud được mã hóa. Apple đã rút tính năng Advanced Data Protection khỏi Anh vào tháng 2 và bắt đầu thủ tục pháp lý vào tháng 3.
“Các biện pháp này rất nguy hiểm vì giống như giám sát hàng loạt.”
– Meredith Whittaker, Chủ tịch Signal
Ở Mỹ, Chủ tịch Ủy ban Tư pháp Hạ viện Jim Jordan đã gửi thư tới Bộ trưởng Nội vụ Anh Shabana Mahmood, cảnh báo rằng việc thiếu phối hợp có thể làm xói mòn niềm tin và quan hệ hợp tác hiệu quả giữa hai nước.
Tổng kết
Đề xuất mới của Anh cho thấy cuộc tranh luận về quyền kiểm soát nội dung, thuật toán và phân phối tin tức trên nền tảng số đang ngày càng mở rộng. Tác động cụ thể sẽ phụ thuộc vào cách các quy định được soạn thảo và thực thi.
