Crypto giảm tốc thu hút tại các thị trường phát triển trong Q1

Hoạt động dùng tiền điện tử toàn cầu giảm tốc trong quý 1/2026, trong bối cảnh mức độ tăng trưởng giữa các thị trường phát triển và thị trường mới nổi ngày càng tách biệt.

Báo cáo quý 1/2026 của TRM Labs cho thấy tổng khối lượng giao dịch bán lẻ crypto toàn cầu đạt 979 tỷ USD, giảm 11% so với cùng kỳ 2025. Đây cũng là quý thứ hai liên tiếp thị trường ghi nhận xu hướng co lại, dù cấu trúc sử dụng ở nhiều quốc gia lớn vẫn gần như không thay đổi.

Thị trường lớn vẫn dẫn đầu, nhưng mức sử dụng đã chững lại

Trong nhóm 5 quốc gia có hoạt động crypto lớn nhất, thứ tự không thay đổi nhiều. Mỹ đứng đầu với 212 tỷ USD, sau đó là Hàn Quốc với 69 tỷ USD, Nga với 48 tỷ USD, Ấn Độ với 46 tỷ USD và Thổ Nhĩ Kỳ với 40 tỷ USD.

Điểm đáng chú ý không nằm ở thứ hạng, mà ở tốc độ tăng trưởng. Ấn Độ là thị trường giữ nhịp tốt nhất trong nhóm lớn, chỉ giảm 6%. Thổ Nhĩ Kỳ thậm chí đã quay lại top 5 với mức tăng 7% so với cùng kỳ.

Stablecoin tiếp tục là lớp hạ tầng giao dịch thực dụng

Một phần đà tăng trong quý 1 gắn với việc stablecoin được sử dụng nhiều hơn. Dù tốc độ mở rộng không quá mạnh, nhóm tài sản này vẫn giữ xu hướng tăng và tiếp tục đóng vai trò trong thanh toán ngang hàng cũng như chuyển tiền xuyên biên giới.

Venezuela là ví dụ rõ nhất cho cách dùng này. Nước này vươn lên vị trí thứ 17 toàn cầu với 17,9 tỷ USD hoạt động, trong đó phần lớn nhu cầu tập trung ở stablecoin hơn là giao dịch đầu cơ. Stablecoin, đặc biệt trong các cơ chế P2P, đang là một trong những cách thanh toán phổ biến với người dùng crypto ở đây.

Euro stablecoin cũng ghi nhận thay đổi đáng kể. Khối lượng sử dụng tăng gấp 12 lần từ tháng 1/2025 đến tháng 3/2026, đạt 777 triệu USD mỗi tháng. Diễn biến này cho thấy một xu hướng đa dạng hóa thanh khoản crypto vốn trước đây phụ thuộc nhiều vào USD.

Chênh lệch giữa thị trường phát triển và thị trường mới nổi ngày càng rõ

TRM Labs cho thấy mức độ giảm tốc không diễn ra đồng đều. Ở các thị trường đã phát triển và được quản lý chặt hơn, sức hấp dẫn của crypto giảm bớt khi người dùng chuyển sự chú ý sang chứng khoán và các đợt tăng giá mạnh của kim loại quý.

Hàn Quốc giảm 28% về khối lượng, còn Đức giảm 25%, là hai mức co lại mạnh nhất trong nhóm được nêu. Điều này phản ánh việc crypto đang cạnh tranh trực tiếp với các thị trường tài sản trong nước đã đủ sâu và đủ thanh khoản.

Ngược lại, tại nhiều nền kinh tế mới nổi, crypto vẫn được dùng như một lớp thanh toán thay thế. Khi chính sách tiền tệ trong nước bị hạn chế hoặc chưa đáp ứng tốt nhu cầu lưu trữ giá trị, stablecoin thường trở thành công cụ phụ để thanh toán bằng đơn vị gắn với USD.

Geopolitics và rủi ro hệ thống đang tác động rõ hơn đến hành vi người dùng

Iran là trường hợp ngoại lệ được nhắc tới trong quý 1 khi mức sử dụng crypto chậm lại vì các lệnh trừng phạt leo thang và chiến sự đang diễn ra. Việc Nobitex bị tấn công cùng với Zedcex và Zedxion bị trừng phạt cũng làm thu hẹp số lượng sàn giao dịch khả dụng tại nước này.

Diễn biến này cho thấy hoạt động crypto ngày càng chịu ảnh hưởng từ các yếu tố địa chính trị và hạ tầng thanh toán bản địa, thay vì vận động tách biệt như một lớp tài sản tự thân. Trong bối cảnh đó, dữ liệu quý 1/2026 phản ánh một thị trường mà stablecoin, dòng vốn khu vực và các cú sốc bên ngoài đang định hình hành vi sử dụng rõ hơn trước.

Tổng kết

Quý 1/2026 cho thấy crypto vẫn được dùng rộng rãi trên toàn cầu, nhưng tốc độ mở rộng đã chậm lại và phân hóa mạnh hơn giữa các khu vực. Tại thị trường phát triển, nhu cầu suy yếu khi người dùng có thêm lựa chọn đầu tư khác; còn ở nhiều nền kinh tế mới nổi, stablecoin tiếp tục giữ vai trò như một công cụ thanh toán và lưu trữ giá trị thực tế.

Nếu xu hướng này kéo dài, chênh lệch giữa “sử dụng để đầu cơ” và “sử dụng để thanh toán” có thể trở thành điểm phân tách quan trọng nhất của thị trường crypto trong các quý tiếp theo.