EU cảnh báo cuộc khủng hoảng năng lượng có thể kéo dài, khiến giá nhiên liệu duy trì ở mức cao trong thời gian dài và buộc châu Âu phải chuẩn bị các kịch bản xấu như phân bổ nhiên liệu.
Căng thẳng leo thang tại Trung Đông làm gián đoạn dòng chảy dầu khí toàn cầu, đẩy châu Âu vào trạng thái phải rà soát mọi phương án ứng phó, nhưng EU vẫn khẳng định không thay đổi lộ trình chấm dứt nhập khí đốt từ Nga.
- EU dự báo khủng hoảng năng lượng kéo dài, giá nhiên liệu khó giảm trong ngắn hạn.
- Brussels xem xét các kịch bản như phân bổ dầu diesel và nhiên liệu bay, cùng khả năng xả dự trữ khẩn cấp.
- EU giữ nguyên kế hoạch cấm LNG và khí đường ống từ Nga theo các mốc thời gian đã phê duyệt.
EU dự báo giá nhiên liệu sẽ cao trong thời gian dài
Ủy viên Năng lượng EU Dan Jørgensen cho rằng khủng hoảng do xung đột ở Trung Đông sẽ kéo dài, khiến giá năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian rất lâu.
Theo mô tả, căng thẳng trong khu vực leo thang sau các đợt không kích chung của Mỹ và Israel nhằm vào Iran vào cuối tháng 2, và Iran đáp trả bằng việc tấn công các mục tiêu quanh Vịnh Ba Tư.
Việc eo biển Hormuz bị “đóng cửa trên thực tế”, tuyến được nêu là chiếm hơn 20% lượng dầu và khí vận chuyển toàn cầu, đã khiến giá dầu tăng vọt lên trên 100 USD/thùng.
Thiệt hại diện rộng với hạ tầng năng lượng trong khu vực làm dấy lên lo ngại về nguồn cung trong tương lai. Châu Âu được mô tả là một trong những khu vực chịu tác động mạnh nhất, buộc EU cân nhắc các lựa chọn để xử lý cú sốc năng lượng.
“Đây sẽ là một cuộc khủng hoảng dài… giá năng lượng sẽ cao trong một thời gian rất dài.”
– Dan Jørgensen, Ủy viên Năng lượng EU, Financial Times
Ông Jørgensen cho biết Brussels dự báo một số mặt hàng “then chốt” còn có thể xấu hơn trong những tuần tới. Đồng thời, ông nhấn mạnh EU “chưa rơi vào khủng hoảng an ninh nguồn cung”, nhưng đã phải lập kế hoạch ứng phó các tác động “có tính cấu trúc và kéo dài”.
EU chuẩn bị kịch bản phân bổ nhiên liệu và xả dự trữ khẩn cấp
EU đang chuẩn bị cho các kịch bản xấu như phân bổ một số sản phẩm dầu mỏ, đồng thời sẵn sàng xả thêm dầu từ kho dự trữ khẩn cấp nếu cần.
Ủy viên Năng lượng EU nói mức độ nghiêm trọng trong thông điệp hiện nay “cao hơn trước”, vì đánh giá của EU là tình hình có thể kéo dài và các quốc gia cần đảm bảo có đủ những gì họ cần.
“Chắc chắn phân tích của chúng tôi là đây sẽ là một tình huống kéo dài, và các quốc gia cần chắc chắn rằng họ… có những gì họ cần.”
– Dan Jørgensen, Ủy viên Năng lượng EU, Financial Times
EU nêu rõ đang tính đến kịch bản phân bổ các sản phẩm như dầu diesel và nhiên liệu bay. Khối này cũng sẵn sàng xả thêm dầu từ dự trữ khẩn cấp, dù “chưa cần làm vào thời điểm hiện tại”.
Trong bối cảnh giá thị trường tăng mạnh, các nước EU đã thực hiện một đợt xả dự trữ dầu quy mô lớn “tháng trước”. Ông Jørgensen không loại trừ khả năng có thêm một đợt nữa nếu cần, nhưng không cho biết thời điểm.
Châu Âu chưa thay đổi quy chuẩn nhiên liệu, nhưng vẫn rà soát các công cụ pháp lý
EU hiện chưa sửa quy định để cho phép nhập nhiên liệu bay chất lượng thấp hơn hoặc xăng có hàm lượng ethanol cao hơn, nhưng đang đánh giá mọi khả năng.
Ông Jørgensen nói EU “chưa đến mức” phải thay đổi các quy định hiện có. Tuy vậy, ông lưu ý rằng khi tình hình nghiêm trọng hơn, EU sẽ phải xem xét cả các “công cụ lập pháp”.
“Nếu đúng như tôi dự báo, đây là một cuộc khủng hoảng kéo dài, thì chúng ta cũng cần các công cụ đó ở giai đoạn sau. Việc này phải được thực hiện đúng thời điểm, và phải tương xứng.”
– Dan Jørgensen, Ủy viên Năng lượng EU, Financial Times
Lập luận được đưa ra là các công cụ pháp lý cần được kích hoạt đúng lúc và theo mức độ phù hợp, nhằm cân bằng giữa mục tiêu ổn định thị trường, an ninh năng lượng và chi phí tuân thủ.
EU giữ nguyên lộ trình cấm khí đốt Nga, bao gồm LNG và khí đường ống
Brussels khẳng định không có ý định sửa luật chấm dứt nhập LNG của Nga và vẫn ưu tiên thay thế bằng nguồn từ Mỹ cùng các đối tác khác trong thị trường tự do.
Ủy viên Năng lượng EU nhấn mạnh EU không định điều chỉnh khung pháp lý chấm dứt nhập khí tự nhiên hóa lỏng (khí tự nhiên hóa lỏng – LNG) từ Nga.
Số liệu được nêu: nguồn cung LNG của Nga vào EU giảm 5,6% trong năm 2025, còn 20,3 tỷ mét khối. Với tổng nguồn cung khí 38 tỷ mét khối, Nga xếp thứ tư trong các nhà cung cấp cho châu Âu, sau Na Uy, Mỹ và Algeria.
EU đã phê duyệt lệnh cấm hoàn toàn LNG của Nga từ ngày 01/01/2027 và cấm khí đường ống từ ngày 30/09/2027. Một số hạn chế áp dụng sớm hơn, gồm cấm LNG theo hợp đồng ngắn hạn từ 25/04, và các hợp đồng ngắn hạn cho khí đường ống phải hoàn tất trước 17/06/2026.
Quyết định này là một phần nỗ lực giảm phụ thuộc năng lượng vào Nga và ngăn nguồn thu bị dùng để tài trợ chiến sự tại Ukraine. Xung đột mới liên quan Iran tiếp tục đẩy giá nhiên liệu tăng trên toàn châu Âu và khiến rủi ro gián đoạn dầu khí lớn hơn.
Thẻ crypto không giới hạn chi tiêu, hoàn 3% và thanh toán di động tức thì. Nhận thẻ Ether.fi
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao EU dự báo khủng hoảng năng lượng sẽ kéo dài?
EU cho rằng xung đột ở Trung Đông gây ra các tác động “có tính cấu trúc và kéo dài” lên chuỗi cung ứng năng lượng, đặc biệt khi gián đoạn tại các tuyến vận chuyển quan trọng có thể đẩy giá dầu và nhiên liệu tăng trong thời gian dài.
EU có thể áp dụng biện pháp nào nếu nguồn cung bị thắt chặt hơn?
Các kịch bản được nêu gồm phân bổ một số sản phẩm dầu mỏ như dầu diesel và nhiên liệu bay, cùng khả năng xả thêm dầu từ kho dự trữ khẩn cấp nếu điều kiện thị trường trở nên nghiêm trọng.
EU có định nới quy chuẩn nhiên liệu để tăng nguồn cung không?
Hiện EU chưa sửa quy định để cho phép nhập nhiên liệu bay chất lượng thấp hơn hoặc xăng có hàm lượng ethanol cao hơn, nhưng Brussels cho biết đang xem xét mọi khả năng và có thể cân nhắc công cụ lập pháp khi cần.
Lộ trình cấm khí đốt Nga của EU gồm những mốc nào?
EU đã phê duyệt lệnh cấm hoàn toàn LNG của Nga từ 01/01/2027 và cấm khí đường ống từ 30/09/2027. Ngoài ra, LNG theo hợp đồng ngắn hạn bị cấm từ 25/04, và các hợp đồng ngắn hạn cho khí đường ống phải hoàn tất trước 17/06/2026.
