TikTok đã đưa vụ phân loại “gatekeeper” theo Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số của EU ra Tòa án Công lý châu Âu, trong nỗ lực lật ngược quy định áp lên các nền tảng công nghệ lớn.
Phán quyết sắp tới có thể ảnh hưởng đến cách EU áp dụng các quy tắc cạnh tranh với các nền tảng có hàng chục triệu người dùng mỗi tháng, đồng thời tạo tiền lệ cho những tranh chấp tương tự của các công ty công nghệ khác.
- TikTok là công ty đầu tiên thách thức việc bị xếp vào nhóm “gatekeeper” theo DMA.
- EU cho rằng nền tảng này thuộc nhóm dịch vụ có ảnh hưởng lớn và phải chịu nghĩa vụ nghiêm ngặt hơn.
- Quyết định của tòa có thể tác động đến cách EU kiểm soát quyền lực của các nền tảng công nghệ lớn.
TikTok đang phản đối cách EU xếp hạng “gatekeeper”
TikTok muốn hủy bỏ quyết định của EU cho rằng nền tảng này là một “gatekeeper” theo Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số. Đây là lần đầu tiên một công ty chính thức kiện lại cách phân loại này trước Tòa án Công lý EU.
EU đã xếp TikTok vào nhóm này từ tháng 9/2023, cùng với các nền tảng lớn khác có hơn 45 triệu người dùng mỗi tháng. Một tòa cấp dưới trước đó cũng bác đơn khiếu nại ban đầu của TikTok và cho rằng công ty đáp ứng các tiêu chí cần thiết.
DMA áp các nghĩa vụ nghiêm ngặt lên những nền tảng có ảnh hưởng lớn
Với các công ty bị xếp vào diện này, EU yêu cầu họ tuân thủ nhiều nghĩa vụ nhằm giảm sức mạnh thị trường. Nếu vi phạm, mức phạt có thể lên tới 10% doanh thu hằng năm.
Danh sách các doanh nghiệp trong diện giám sát có Google, Meta, Apple, Amazon, Microsoft và Booking.com. Tranh chấp của TikTok vì vậy không chỉ là một vụ kiện riêng lẻ mà còn liên quan đến cách EU thực thi toàn bộ khung quản lý đối với các nền tảng lớn.
Luật sư của TikTok nói nền tảng không đáp ứng đủ tiêu chí
Đội ngũ pháp lý của TikTok lập luận rằng tòa án cấp dưới đã sai khi kết luận nền tảng này đáp ứng cả ba điều kiện để bị coi là gatekeeper. Các điều kiện đó gồm sức ảnh hưởng lớn trên thị trường, đóng vai trò kênh quan trọng để doanh nghiệp tiếp cận khách hàng và giữ vị thế khó bị thách thức.
Đại diện TikTok cho biết phần lớn giá trị vốn hóa của ByteDance đến từ hoạt động tại châu Á, trong khi thị trường châu Âu có môi trường cạnh tranh, pháp lý, ngôn ngữ và văn hóa riêng. Ông cũng nói 70% đến 80% người dùng TikTok đồng thời dùng nhiều nền tảng khác như Facebook, Instagram, Snap và X.
Phía TikTok gọi hiện tượng này là “multihoming”, tức doanh nghiệp có thể tiếp cận cùng nhóm người dùng qua nhiều nền tảng khác nhau. Theo lập luận này, người dùng không bị khóa chặt vào riêng TikTok.
Ủy ban châu Âu cho rằng vẫn có thể xảy ra tình trạng phụ thuộc
Đại diện Ủy ban châu Âu phản bác rằng mức độ dùng nhiều nền tảng cùng lúc không loại trừ khả năng phụ thuộc. Cơ quan này cho rằng vẫn có những nhóm người dùng cụ thể phụ thuộc vào TikTok.
Tòa dự kiến sẽ ra quyết định trong vài tháng tới. Meta Platforms cũng đang tranh chấp việc bị xếp vào diện gatekeeper đối với Messenger và Marketplace.
EU tiếp tục siết các tính năng bị cho là gây hại cho trẻ em
Song song với vụ kiện của TikTok, EU đang tăng áp lực lên các nền tảng mạng xã hội về những thiết kế bị cho là khiến trẻ em phụ thuộc hơn vào ứng dụng. Các cơ quan quản lý muốn xử lý các tính năng như cuộn vô tận, tự động phát và thông báo đẩy.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nói EU sẽ hành động trong năm nay đối với TikTok và Meta. Bà cũng cho biết khối này đã xây dựng ứng dụng kiểm tra độ tuổi với tiêu chuẩn bảo mật cao và các nước thành viên sẽ sớm có thể tích hợp vào ví số.
Theo kế hoạch hiện có, một đề xuất pháp lý chính thức có thể sẵn sàng vào mùa hè sau khi nhóm chuyên gia đặc biệt về an toàn trẻ em trực tuyến hoàn tất công việc.
Tổng kết
Vụ kiện của TikTok là phép thử quan trọng cho cách EU áp dụng Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số đối với các nền tảng lớn. Kết quả sắp tới có thể ảnh hưởng đến phạm vi giám sát của EU với các công ty công nghệ trong thời gian tới.
