Hạ viện Mỹ đang tranh luận việc cấm nghị sĩ giao dịch chứng khoán, và câu hỏi gây chia rẽ nhất là liệu lệnh cấm đó có nên áp dụng với tiền điện tử hay không.
Tranh luận này gắn trực tiếp với xung đột lợi ích của nhà lập pháp, vì nhiều người trong Quốc hội đang nắm giữ tài sản crypto trong khi chính họ tham gia xây dựng khung pháp lý cho lĩnh vực này.
- Quốc hội Mỹ đang xem xét siết giao dịch tài sản của nghị sĩ, nhưng tiền điện tử là điểm gây tranh cãi lớn nhất.
- Nhiều nghị sĩ cho rằng crypto khác cổ phiếu vì có thể được nắm giữ như công cụ phòng ngừa lạm phát.
- Các quy định hiện tại như STOCK Act vẫn bị đánh giá là chưa đủ mạnh để xử lý xung đột lợi ích.
Vì sao tiền điện tử trở thành tâm điểm của cuộc tranh luận
Tiền điện tử là điểm vướng chính vì một số nghị sĩ vừa có thể nắm giữ crypto vừa tham gia làm luật cho lĩnh vực này. Với những người ủng hộ siết chặt, điều đó làm dấy lên câu hỏi về xung đột lợi ích.
Abigail Spanberger, nghị sĩ Dân chủ ở Virginia, cho rằng crypto nên được đối xử như các tài sản tài chính khác vì chính sách có thể ảnh hưởng đến giá của chúng. Ngược lại, Chip Roy, nghị sĩ Cộng hòa ở Texas, lập luận rằng crypto “khác một chút” và các nhà lập pháp vẫn nên được phép nắm giữ để phòng ngừa lạm phát.
Dòng tiền chính trị từ ngành crypto làm cuộc thảo luận nhạy cảm hơn
Ngành crypto đã trở thành một nguồn đóng góp chính trị lớn, khiến mọi đề xuất siết giao dịch của nghị sĩ đều có sức nặng hơn với giới vận động hành lang và cử tri.
Campaign Legal Center ước tính có 10 thành viên Quốc hội đương nhiệm đang nắm từ 750.000 USD đến 2 triệu USD tài sản crypto. Trong cuộc bầu cử năm 2024, crypto được nêu là một trong những nguồn đóng góp chính trị lớn, ở mức khoảng 119 triệu USD, trong khi Politico cho rằng con số có thể vượt 160 triệu USD.
Thượng nghị sĩ Jon Ossoff nói rằng các thành viên Quốc hội không nên mua bán crypto trong lúc đang soạn luật về crypto. Quan điểm này phản ánh lập luận phổ biến nhất trong nhóm ủng hộ lệnh cấm: người làm luật không nên giao dịch chính tài sản mà họ có khả năng tác động đến.
STOCK Act không giải quyết triệt để vấn đề giao dịch của nghị sĩ
STOCK Act, được thông qua năm 2012, yêu cầu thành viên Quốc hội báo cáo giao dịch trong vòng 45 ngày và cấm giao dịch nội gián, nhưng hiệu quả thực tế bị đánh giá là hạn chế.
Mức phạt cao nhất cho việc chậm báo cáo chỉ là 200 USD, và đến nay chưa có trường hợp nào thành viên Quốc hội bị truy tố theo luật này vì giao dịch nội gián. Ngoài ra, các chuyên gia pháp lý cho rằng Điều khoản Speech or Debate trong Hiến pháp cũng tạo thêm rào cản khi thực thi.
Một nghiên cứu đăng trên International Review of Economics & Finance năm 2024, phân tích hơn 181.000 giao dịch của các nghị sĩ giai đoạn 2004-2022, cho thấy việc mua cổ phiếu của chính trị gia đã giảm sau khi STOCK Act có hiệu lực. Tuy vậy, giao dịch vẫn diễn ra với tần suất cao trong thời gian Quốc hội họp và khi căng thẳng địa chính trị gia tăng.
Dự luật mới muốn siết sở hữu cổ phiếu, nhưng crypto vẫn chưa ngã ngũ
Đề xuất mới nhất xoay quanh Restore Trust in Congress Act, một dự luật tại Hạ viện nhằm ngăn nghị sĩ, vợ/chồng và con phụ thuộc của họ sở hữu hoặc mua cổ phiếu riêng lẻ.
Dự luật này có hơn 80 đồng bảo trợ, nhưng câu hỏi chưa được chốt là liệu crypto có nằm trong phạm vi cấm hay không. Đây là chi tiết quyết định vì nếu crypto được xếp chung với cổ phiếu, phạm vi áp dụng của quy định sẽ rộng hơn nhiều.
Harvard Journal on Legislation cho biết dự luật thu hút thêm chú ý sau khi có báo cáo rằng hơn 50 nghị sĩ đã thực hiện hơn 2.000 giao dịch tài chính ở các công ty bị ảnh hưởng bởi thông báo thuế quan đối ứng của Donald Trump trong vòng 55 ngày sau khi chính sách được triển khai vào tháng 2/2025.
Cuộc tranh luận về xung đột lợi ích vẫn chưa đi đến hồi kết
Tranh luận hiện nay không còn chỉ là chuyện nghị sĩ có đánh bại thị trường hay không, mà là việc họ có nên nắm giữ tài sản có thể bị ảnh hưởng bởi chính các đạo luật họ bỏ phiếu hay không.
Những người ủng hộ siết chặt cho rằng niềm tin công chúng quan trọng hơn việc chứng minh có hay không lợi nhuận bất thường từ giao dịch của nghị sĩ. Ở chiều ngược lại, một số người cho rằng áp dụng lệnh cấm quá rộng có thể tạo thêm gánh nặng cho các nghị sĩ có tài sản cá nhân hạn chế.
Tổng kết
Điểm nghẽn lớn nhất trong nỗ lực siết giao dịch của nghị sĩ Mỹ là cách xử lý tiền điện tử: coi crypto như cổ phiếu hay tách ra thành một nhóm tài sản khác. Quyết định này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến phạm vi của bất kỳ lệnh cấm nào trong tương lai.
