Iran lại tuyên bố đóng cửa Eo biển Hormuz trong lúc tranh cãi về việc lệnh ngừng bắn ở Lebanon có bị vi phạm hay không.
Diễn biến này làm dấy lên lo ngại về tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng, trong khi Washington nói chưa thấy dấu hiệu phong tỏa thực sự. Căng thẳng còn được kéo sang vòng đàm phán ở Thụy Sĩ, nơi hai bên dự kiến gặp nhau.
- Iran nói việc đóng cửa Hormuz là phản ứng trước các cuộc tấn công ở Lebanon.
- Phía Mỹ cho biết luồng tàu qua eo biển vẫn đang mở và hoạt động vận chuyển dầu chưa bị chặn.
- Tranh cãi về ngừng bắn và các cuộc tấn công ở Lebanon đang phủ bóng lên đàm phán tại Thụy Sĩ.
Iran và Mỹ đang nói gì về Eo biển Hormuz
Iran tuyên bố đóng cửa Eo biển Hormuz, nhưng phía Mỹ nói chưa có dấu hiệu cho thấy việc phong tỏa đang được triển khai. Đây là một điểm nóng vì eo biển này là tuyến trung chuyển dầu chiến lược của khu vực.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance nói trên Fox News rằng không có chỉ dấu về một lệnh phong tỏa đang hoạt động từ phía các quan chức Iran. Ông ước tính gần 16 triệu thùng dầu đã đi qua eo biển trong ngày trước đó.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (Centcom) cũng cho biết 55 tàu thương mại đã đi qua eo biển vào ngày 20/6, mang theo hơn 17 triệu thùng dầu cho thị trường quốc tế. Centcom nói lối đi qua eo biển vẫn mở và quân đội Mỹ sẽ tiếp tục theo dõi khu vực.
Vì sao Iran đưa ra cảnh báo này?
Iran nói quyết định đóng cửa là để phản ứng trước các cuộc tấn công tiếp diễn ở Lebanon. Lực lượng Hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Iran đã cảnh báo tàu thuyền không nên tiến gần Eo biển Hormuz vì an toàn có thể bị đe dọa.
Tuyên bố của Tehran gắn trực tiếp với cáo buộc rằng Mỹ và Israel không tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn được ký chỉ vài ngày trước đó. Iran cho rằng các cuộc tấn công mới ở Lebanon đã phá vỡ điều khoản này.
Cuộc ngừng bắn ở Lebanon đang bị tranh cãi ra sao?
Ngừng bắn giữa Israel và Hezbollah vẫn là điểm bất đồng lớn. Các báo cáo từ miền nam Lebanon cho biết ít nhất 20 người đã thiệt mạng sau các đòn tấn công của Israel chưa đầy một ngày sau khi lệnh ngừng bắn được công bố.
Quân đội Israel xác nhận ngừng bắn đã bắt đầu nhưng nói vẫn sẽ hành động trước các mối đe dọa mà họ đánh giá là tức thời. Phía Hezbollah lại bác bỏ cách diễn giải này và nói không chấp nhận việc Israel có quyền vào Lebanon và hoạt động không giới hạn.
IDF cho biết họ đã tấn công hàng chục mục tiêu của Hezbollah sau khi nhóm này phóng hơn 50 vật thể về phía binh sĩ Israel. Hai bên sau đó tiếp tục cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận trong cùng một ngày.
Đàm phán ở Thụy Sĩ chịu sức ép từ căng thẳng mới
Cuộc tranh cãi diễn ra ngay trước vòng gặp tại Bürgenstock, Thụy Sĩ, nơi Pakistan đóng vai trò trung gian và cho biết đại diện Mỹ cùng Iran sẽ tham dự vào ngày hôm sau. Đây là thời điểm nhạy cảm vì các bên đang cố xử lý những điều khoản chưa được thực thi.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmail Baghaei, nói Tehran sẽ dùng cuộc họp để yêu cầu hành động đối với các cam kết đã được ghi trong thỏa thuận. Ông cho biết Iran chưa bắt đầu làm việc cho một thỏa thuận cuối cùng vì các điều khoản 1, 4, 5, 10 và 11 chưa được thực hiện và vẫn chưa có hiệu lực đầy đủ.
Tranh chấp chưa dừng ở mặt trận Lebanon
Iran còn đang đối mặt với một bất đồng khác liên quan đến đội tuyển World Cup. Liên đoàn bóng đá Iran dự định nộp đơn lên FIFA về các quy định đi lại do chính quyền Mỹ áp đặt.
Đội tuyển Iran hiện phải ở căn cứ thi đấu tại Mexico nhưng sẽ phải sang Mỹ cho cả ba trận vòng bảng, đều diễn ra trên đất Mỹ. Liên đoàn nói các giới hạn visa và quy định di chuyển khiến họ không có điều kiện chuẩn bị như những đội khác.
Tổng kết
Eo biển Hormuz tiếp tục là điểm nhạy cảm khi Iran, Mỹ và Israel cùng bị cuốn vào tranh cãi về ngừng bắn, an ninh hàng hải và các cuộc đàm phán sắp tới. Hiện chưa có xác nhận cho thấy tuyến vận tải dầu qua eo biển đã bị phong tỏa thực sự.
