Jane Street đang tìm cách bác bỏ vụ kiện của Terraform Labs, trong đó đổ lỗi cho hãng giao dịch định lượng này vì bán khống và giao dịch “thông tin nội bộ” trước khi hệ sinh thái Terra sụp đổ. Ở chiều ngược lại, Jane Street cho rằng Terraform đang cố chuyển trách nhiệm cho bên thứ ba để bù đắp hậu quả của chính vụ gian lận mà Do Kwon đã thừa nhận và bị kết tội.
Vụ việc tập trung vào câu hỏi liệu Jane Street có thực sự dùng thông tin chưa công khai để giao dịch trước khi UST và LUNA lao dốc vào tháng 5/2022 hay không. Song song với tranh chấp pháp lý này, trên mạng xã hội cũng xuất hiện một loạt cáo buộc khác nhắm vào Jane Street, nhưng hiện chưa có bằng chứng công khai nào đủ để khẳng định những suy đoán đó.
Jane Street đang phản bác điều gì trong vụ kiện của Terraform Labs?
Trong hồ sơ xin bác đơn, Jane Street gọi vụ kiện của Terraform là một nỗ lực “kiếm tiền” từ khối tài sản phá sản và nói rằng hãng không nên bị quy trách nhiệm cho một vụ lừa đảo mà mình không tạo ra. Lập luận trung tâm của Jane Street là Terraform và người sáng lập Do Kwon mới là bên gây ra khủng hoảng, nên không thể chuyển gánh nặng pháp lý sang đối tác giao dịch.
Jane Street cũng nói rằng phần “thông tin nội bộ” mà Terraform nêu ra thực chất đã được công bố từ trước, bao gồm việc Terraform thông báo chuyển sang một liquidity pool mới vài tuần trước khi hệ sinh thái đổ vỡ. Ngoài ra, hãng còn nêu hai hướng bào chữa: một là Terraform không thể buộc đối tác chịu trách nhiệm cho gian lận do chính mình gây ra; hai là Terraform chưa chứng minh được các giao dịch diễn ra trong phạm vi đủ để tòa án Mỹ có thẩm quyền xử lý.
Jane Street đang đề nghị tòa bác toàn bộ vụ án với tình trạng “with prejudice”, tức là không cho khởi kiện lại cùng nội dung đó.
Terraform Labs nhắm vào giao dịch nào trước cú sập Terra?
Phía quản lý phá sản của Terraform cáo buộc Jane Street đã sử dụng thông tin riêng tư khi còn là đối tác giao dịch để kiếm lợi trong giai đoạn Terra lao dốc. Theo lập luận của phía nguyên đơn, Jane Street đã đặt cược vào kịch bản giá giảm từ ngày 8/5/2022 và bán ra các tài sản khác vào ngày 7/5, ngay trước khi hệ sinh thái sụp đổ chỉ vài giờ sau đó.
Cốt lõi của tranh chấp là thời điểm và mức độ công khai của thông tin liên quan. Nếu những dữ kiện mà Jane Street dựa vào đã được công bố rộng rãi trước đó, cáo buộc giao dịch nội gián sẽ yếu đi đáng kể. Ngược lại, nếu Terraform chứng minh được hãng này khai thác dữ liệu chưa công khai từ mối quan hệ giao dịch, vụ kiện có thể chuyển thành một tranh chấp pháp lý phức tạp hơn về nghĩa vụ và thẩm quyền.
Vì sao Terra sụp đổ vẫn là nền tảng của toàn bộ vụ kiện?
Hệ sinh thái Terra sụp đổ vào tháng 5/2022 sau khi UST mất mốc 1 USD. Cơ chế của hệ thống khi đó dựa vào việc phát hành thêm LUNA để cố kéo UST quay lại mốc neo, nhưng cách này lại khiến nguồn cung LUNA phình ra và giá càng giảm mạnh. Hai token rơi về gần như bằng 0 trong vài ngày, xóa sổ hơn 40 tỷ USD giá trị.
Điểm yếu cốt lõi là UST không được bảo chứng bằng dự trữ USD thực. Khi áp lực bán xuất hiện đồng loạt, mô hình này không có lớp đệm đủ chắc để hấp thụ cú sốc. Vì thế, bất kỳ tranh chấp pháp lý nào liên quan đến Terra đều phải quay lại câu hỏi ai là bên tạo ra rủi ro gốc và ai chỉ là người giao dịch trong lúc hệ thống đổ vỡ.
Vụ việc còn bị phủ bóng bởi các cáo buộc trước đây cho rằng Terraform đã trình bày sai về ứng dụng thanh toán Hàn Quốc Chai, bao gồm việc nói quá về việc ứng dụng này xử lý giao dịch thật trên blockchain của Terraform. Do Kwon hiện đang thụ án 15 năm tù sau khi nhận tội âm mưu và gian lận chuyển tiền vào tháng 12/2024.
Các cáo buộc trên mạng xã hội về việc bán Bitcoin lúc 10 giờ sáng có đáng tin không?
Bên cạnh vụ kiện Terraform, một số bài đăng trên mạng xã hội còn cáo buộc Jane Street cố tình bán Bitcoin vào đúng 10 giờ sáng theo giờ miền Đông Mỹ trong nhiều tháng. Một số tài khoản cho rằng hãng đã tận dụng vị thế liên quan tới quỹ iShares Bitcoin Trust (IBIT) của BlackRock để tạo ra chênh lệch giá giữa Bitcoin giao ngay và chứng chỉ quỹ.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia đã bác bỏ cách diễn giải này. Một số nhận định cho rằng việc mua Bitcoin giao ngay đồng thời bán hợp đồng tương lai hay công cụ phòng hộ liên quan là hoạt động bình thường trong giới giao dịch định lượng. Những cáo buộc kiểu “âm mưu” vì vậy hiện chưa đủ cơ sở công khai để kết luận rằng Jane Street thao túng giá theo mô tả lan truyền trên mạng.
Tổng kết
Trọng tâm của vụ việc không nằm ở các đồn đoán trên mạng xã hội, mà ở câu hỏi pháp lý liệu Jane Street có dùng thông tin chưa công khai để giao dịch trước khi Terra sụp đổ hay không. Với Jane Street, đây là một vụ kiện nhằm đẩy trách nhiệm từ phía Terraform sang một đối tác giao dịch; còn với Terraform, đây là nỗ lực truy tìm lợi nhuận mà họ cho rằng đã được tạo ra từ cuộc khủng hoảng mình gánh chịu.
Hiện chưa có phán quyết nào được nêu ra trong nội dung này. Diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào việc tòa án có chấp nhận lập luận bác đơn của Jane Street hay cho phép vụ kiện tiếp tục đi sâu vào các giao dịch và thẩm quyền pháp lý liên quan.
