Các nền tảng dự đoán thị trường đang gặp một vấn đề cốt lõi: ngăn người trong cuộc và người tham gia tận dụng chính sự kiện họ đang đặt cược.
Kalshi, một trong những nền tảng dự đoán lớn nhất tại Mỹ, đã phạt và đình chỉ ba ứng viên tranh cử sau khi họ đặt cược vào chính cuộc bầu cử của mình. Cùng lúc, các nhà quản lý và cả NFL cũng bắt đầu siết chặt hơn với kiểu thị trường này, cho thấy rủi ro thao túng không chỉ nằm ở crypto hay tài chính truyền thống mà còn lan sang chính trị và thể thao.
- Kalshi đã phạt và cấm ba ứng viên tranh cử trong 5 năm vì đặt cược vào chính cuộc bầu cử của họ.
- New York và California đã có động thái hạn chế việc dùng thông tin nội bộ để giao dịch trên các nền tảng dự đoán.
- NFL đã yêu cầu Kalshi và Polymarket tránh các kèo bị cho là “đáng phản đối”, đặc biệt là các hợp đồng liên quan đến lượt chọn ở draft.
Ba ứng viên bị phạt vì cược vào chính cuộc đua của mình
Kalshi cho biết ba người bị xử lý gồm Matt Klein, một thượng nghị sĩ bang Minnesota thuộc đảng Dân chủ đang tìm đề cử vào Hạ viện Mỹ; Ezekiel Enriquez, ứng viên Cộng hòa tại bầu cử sơ bộ khu vực 21 của bang Texas; và Mark Moran, ứng viên độc lập tranh ghế Thượng viện ở Virginia.
Mức phạt dao động từ 539 USD đến hơn 6.200 USD, và cả ba đều bị cấm sử dụng nền tảng trong 5 năm. Klein đã xin lỗi vì mức cược 50 USD, gọi đó là một sai lầm. Trong khi đó, Moran nói ông cố ý đặt cược 100 USD vào chính mình để bị phát hiện, nhằm chứng minh rằng một ứng viên có đủ tiền có thể tác động đến thị trường này.
Kalshi cho biết Klein và Enriquez đã dàn xếp vụ việc, còn Moran nhiều lần từ chối hợp tác nên mức phạt của ông được nâng lên 6.229,30 USD.
Điểm yếu của thị trường dự đoán nằm ở dữ liệu và quyền truy cập
Vấn đề của các nền tảng dự đoán là chúng phụ thuộc rất mạnh vào khả năng xác minh thông tin và kiểm soát xung đột lợi ích. Khi người trong cuộc có thể biết trước kết quả, hoặc chính họ là một phần của sự kiện được cược, thị trường dễ bị méo mó hơn so với các loại giao dịch thông thường.
Kalshi nói các vụ việc này bị phát hiện nhờ những biện pháp bảo vệ mới được đưa vào để ngăn ứng viên chính trị giao dịch trên các cuộc đua của họ. Dù vậy, việc phải liên tục bổ sung hàng rào kiểm soát cho thấy bài toán chống lạm dụng vẫn chưa được giải quyết triệt để.
Chính quyền bang bắt đầu siết, CFTC vẫn đối mặt tranh cãi pháp lý
Ở cấp bang, California gần đây đã chặn quan chức bang sử dụng kiến thức nội bộ để đặt cược trên các nền tảng như Kalshi và Polymarket. Tại New York, Thống đốc Kathy Hochul cũng ký sắc lệnh cấm nhân viên bang làm điều tương tự.
Ở cấp liên bang, Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) cho rằng mình có thẩm quyền rộng với các thị trường này. Tuy nhiên, nhiều bang đã đệ đơn kiện dân sự riêng, lập luận rằng các nền tảng này vi phạm luật cờ bạc của bang.
Không chỉ chính trị, thể thao cũng trở thành điểm nóng
Nguy cơ thao túng không dừng ở các cuộc bầu cử. Trước ngày diễn ra NFL Draft 2026 một ngày, tức 22/4, NFL đã gửi thông báo chính thức tới cả Kalshi và Polymarket, yêu cầu họ không đưa ra các kèo mà giải đấu cho là “đáng phản đối”.
Liên đoàn đặc biệt cảnh báo các hợp đồng dự đoán theo từng lượt chọn, vì thông tin về các pick thường lan ra trên mạng xã hội trước khi đội bóng công bố chính thức. Dù có cảnh báo, Kalshi vẫn đang chạy 127 thị trường liên quan đến draft, làm dấy lên lo ngại rằng người trong hệ thống có thể biết kết quả trước công chúng.
Polymarket và Kalshi đang cạnh tranh trong lúc niềm tin bị thử thách
Không chỉ cùng đối mặt với rắc rối pháp lý và giám sát chặt hơn, hai nền tảng này còn đang đổi vị thế trên thị trường. Sau thời gian dài dẫn đầu, Polymarket hiện đã bị Kalshi vượt về khối lượng giao dịch theo dữ liệu của Dune Analytics.
Sự dịch chuyển này diễn ra sau một loạt vấn đề nội bộ của Polymarket, gồm lỗi kỹ thuật, thay đổi phí gây tranh cãi và một lần gián đoạn trên toàn nền tảng. Trong khi đó, Kalshi được cho là đã hưởng lợi từ tình hình này và gần đây đạt mức định giá 22 tỷ USD sau vòng gọi vốn mới. Khối lượng giao dịch trong tháng 3 của Polymarket chỉ bằng một phần hai mươi so với Kalshi.
Một vụ việc ở Pháp cho thấy rủi ro có thể đến từ thế giới thật
Trường hợp bị xem là kỳ lạ nhất đến từ Pháp, khi truyền thông địa phương cho rằng một nhà giao dịch trên Polymarket đã can thiệp vào cảm biến thời tiết tại sân bay Paris-Charles de Gaulle để thắng một kèo liên quan đến thời tiết. Các báo cáo nói người này đã dùng máy sấy tay tác động lên cảm biến của Météo France để đẩy nhiệt độ lên trên 21°C và thu về khoảng 34.000 USD.
Đồng sáng lập Ethereum Vitalik Buterin cũng bình luận rằng các thị trường dự đoán cần tránh phụ thuộc vào một nguồn dữ liệu duy nhất, nhất là khi nguồn đó có thể bị can thiệp vật lý. Đây là điểm yếu khác với những thị trường chỉ dựa vào dữ liệu tài chính thuần túy: nếu đầu vào của kết quả có thể bị tác động ngoài đời thực, hợp đồng dự đoán sẽ khó giữ được tính công bằng.
Tổng kết
Những vụ việc mới nhất cho thấy vấn đề lớn nhất của thị trường dự đoán không nằm ở việc người dùng muốn đặt cược, mà ở chỗ kết quả của các hợp đồng này có thể bị ảnh hưởng bởi người trong cuộc, dữ liệu đầu vào hoặc chính sự kiện ngoài đời thực. Khi các bang, cơ quan liên bang và cả NFL cùng lên tiếng, áp lực pháp lý đối với Kalshi và Polymarket có thể còn tăng thêm trong thời gian tới.
