Donald Trump cho biết Mỹ và Iran đã hoàn tất một thỏa thuận hòa bình và dự kiến ký vào thứ Sáu, 19/6, tại Thụy Sĩ.
Tuyên bố này xuất hiện trong lúc khu vực Trung Đông vẫn căng thẳng sau một cuộc không kích tại Beirut, đồng thời làm nổi lên các chi tiết liên quan đến ngừng bắn, tuyến hàng hải Hormuz và vòng đàm phán tiếp theo.
- Trump nói thỏa thuận Mỹ – Iran đã hoàn tất, còn lễ ký dự kiến diễn ra ở Thụy Sĩ vào ngày 19/6.
- Pakistan, Qatar, Saudi Arabia và Türkiye được nhắc đến trong vai trò trung gian cho tiến trình đàm phán.
- Vụ không kích ở Beirut làm gia tăng áp lực lên tiến trình này và kéo theo các cảnh báo trả đũa từ Iran.
Trump nói thỏa thuận với Iran đã hoàn tất
Donald Trump cho biết thỏa thuận giữa Mỹ và Iran đã hoàn tất và sẽ được ký vào thứ Sáu, 19/6, tại Thụy Sĩ. Ông cũng nói về việc mở lại eo biển Hormuz và dỡ bỏ phong tỏa hải quân của Mỹ.
Trên Truth Social, Trump viết rằng “thỏa thuận với Cộng hòa Hồi giáo Iran hiện đã hoàn tất” và kêu gọi “cho dòng dầu chảy”. Nội dung này cho thấy phạm vi thỏa thuận được ông mô tả không chỉ dừng ở ngừng bắn.
Pakistan và các bên trung gian chuẩn bị cho lễ ký
Pakistan là bên công bố đầu tiên về lịch ký trước khi Trump lên tiếng vài phút. Thủ tướng Shehbaz Sharif nói hai nước đã đạt đồng thuận về việc chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, bao gồm Lebanon.
Shehbaz cho biết các bên trung gian sẽ họp trong tuần để chuẩn bị cho nghi thức ký kết và thảo luận các điều khoản kỹ thuật. Ông cũng nói lễ ký chính thức sẽ diễn ra tại Thụy Sĩ vào thứ Sáu.
Trong phát biểu của mình, Shehbaz cảm ơn Qatar, Saudi Arabia và Türkiye vì vai trò hỗ trợ trong quá trình hòa giải. Phía Iran cũng cho biết các vấn đề như dỡ trừng phạt và chương trình hạt nhân sẽ được để sang giai đoạn sau.
Eo biển Hormuz, tài sản bị phong tỏa và hồ sơ hạt nhân vẫn còn để ngỏ
Eo biển Hormuz, tài sản Iran bị phong tỏa và chương trình hạt nhân là những phần được nhắc đến như một gói đàm phán, nhưng chưa phải toàn bộ nội dung cuối cùng. Một số chi tiết vẫn được để cho giai đoạn thương lượng sau.
Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi nói Iran và Oman đang chuẩn bị một cơ chế mới cho tàu thuyền đi qua tuyến đường chiến lược này. Ông cho biết các quy tắc pháp lý và cấu trúc quản lý tương lai sẽ được quyết định trong một cửa sổ đàm phán 60 ngày.
Một quan chức Iran cấp cao được Reuters dẫn lại nói Washington có thể giải ngân 25 tỷ USD tài sản bị đóng băng của Iran trong dự thảo, đổi lại Tehran không phát triển hoặc sở hữu vũ khí hạt nhân. Cùng lúc, Iran được cho là sẽ giữ nguyên trạng thái hạt nhân hiện tại trong thời gian đàm phán.
Cuộc không kích ở Beirut làm tiến trình đàm phán thêm căng thẳng
Cuộc không kích của Israel tại Dahieh, ngoại ô phía nam Beirut, đã khiến tiến trình này thêm căng thẳng. Truyền thông nhà nước Lebanon cho biết có 3 người chết và 15 người bị thương.
Quân đội Israel nói họ đánh vào một cơ sở chỉ huy của Hezbollah sau khi lực lượng này bắn về miền bắc Israel trước đó trong ngày. Iran sau đó quy trách nhiệm cho Mỹ và cảnh báo sẽ đáp trả mạnh.
Trước khi công bố về thỏa thuận cuối cùng, Trump nói vụ tấn công ở Beirut “không nên xảy ra” và diễn ra đúng lúc Mỹ và Iran đang tiến gần tới một thỏa thuận hòa bình.
Tổng kết
Diễn biến hiện tại cho thấy một thỏa thuận Mỹ – Iran đang được mô tả là đã hoàn tất, nhưng nhiều chi tiết quan trọng vẫn chưa được chốt dứt điểm, đặc biệt là vấn đề hạt nhân và cơ chế thực thi.
