UNODC cho biết các mạng lừa đảo ở Đông Nam Á đã gây thiệt hại từ 88,3 tỷ đến 114,1 tỷ USD cho nạn nhân tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương trong năm 2025.
Ước tính này cho thấy quy mô của một nền kinh tế tội phạm ngày càng gắn chặt với tiền điện tử, trong khi năng lực truy vết và xử lý của cơ quan thực thi pháp luật vẫn bị bỏ lại phía sau.
- Thiệt hại năm 2025 được ước tính cao hơn ít nhất gấp ba lần mức 18 tỷ đến 37 tỷ USD của năm 2023.
- Các nhóm lừa đảo ở khu vực đã liên kết thành mạng xuyên biên giới, dùng chung hạ tầng cho nhiều hoạt động tội phạm.
- Tiền điện tử vẫn là kênh quan trọng để rửa tiền, trong khi các vụ truy quét đơn lẻ chưa làm tê liệt được hệ thống.
Mạng lừa đảo Đông Nam Á đã phình lên thành một hệ sinh thái xuyên biên giới
UNODC mô tả các đường dây trong khu vực không còn hoạt động như những nhóm rời rạc mà đã kết nối thành một mạng tội phạm liên quốc gia. Các nhóm này bán dịch vụ cho nhau trên cùng hạ tầng, với rửa tiền, lừa đảo, buôn người và khai thác dữ liệu cùng vận hành trong một hệ thống.
Delphine Schantz, đại diện khu vực của UNODC tại Đông Nam Á và Thái Bình Dương, đã so sánh mô hình này với “nhượng quyền thương mại” trong một tuyên bố đi kèm báo cáo. Báo cáo cũng nhấn mạnh mức thiệt hại này đã vượt GDP của một số quốc gia trong khu vực.
Tiền điện tử đứng ở đâu trong chuỗi rửa tiền?
Tiền điện tử là một trong những kênh giúp các đường dây này chuyển và che giấu dòng tiền bất hợp pháp. UNODC cho biết số tiền bị chiếm đoạt được rửa trên blockchain, đồng thời bị lồng vào các hoạt động khác như buôn methamphetamine, khai thác tình dục trẻ em và đầu tư bất động sản.
Báo cáo cho rằng các hoạt động này không vận hành tách biệt mà đi qua những tuyến thương mại đã hình thành sẵn và ẩn sau tiền điện tử. Đây là lý do cơ quan này coi yếu tố crypto chỉ là một phần của một chuỗi tội phạm rộng hơn.
Vì sao biện pháp truy quét hiện nay chưa đủ
UNODC cho rằng việc đột kích và bắt giữ riêng lẻ chưa làm gián đoạn được các trung tâm lừa đảo. Một số ông trùm đã bị bắt hoặc dẫn độ, nhưng hoạt động tại nhiều cơ sở vẫn tiếp diễn.
Cơ quan này cũng cảnh báo ranh giới giữa nạn nhân bị mua bán người và người rời khỏi các khu compound rồi mang theo kỹ năng phạm tội mới là rất mỏng. Một bộ phận trong số đó có thể quay về và tham gia vào các mạng lưới sẵn có ở châu Phi và vùng Balkan.
Những số liệu cần chú ý trong báo cáo
UNODC nêu ra một số mốc cho thấy quy mô của vấn đề đã tăng nhanh trong hai năm gần đây. Bảng dưới đây tổng hợp các số liệu chính được nhắc đến trong báo cáo và các nội dung liên quan.
| Hạng mục | Số liệu | Ghi chú |
|---|---|---|
| Thiệt hại ước tính năm 2025 | 88,3 tỷ đến 114,1 tỷ USD | Thiệt hại từ các mạng lừa đảo ở Đông Nam Á đối với nạn nhân tại châu Á – Thái Bình Dương |
| Ước tính năm 2023 | 18 tỷ đến 37 tỷ USD | Mức mà UN ước tính trước đó |
| Số quốc gia và vùng lãnh thổ liên quan | Ít nhất 80 | Có người xuất hiện trong các compound ở vùng Mekong |
| Chiến dịch INTERPOL First Light 2026 | 97 quốc gia | Diễn ra từ tháng 1 đến tháng 4 |
| Số người bị bắt trong chiến dịch | 5.811 | Số liệu được dẫn lại trong báo cáo liên quan |
| Số tiền bị phong tỏa | 293 triệu USD | Số tiền bị đóng băng trong chiến dịch |
| Ví liên quan đến nghi phạm tại Thái Lan | 122,5 triệu USD | Một nghi phạm 20 tuổi đã chuyển số tiền này trong 10 tháng |
Nhà đầu tư crypto nên theo dõi điều gì
Rủi ro lớn nhất nằm ở việc tiền điện tử tiếp tục bị sử dụng như công cụ rửa tiền trong các mô hình lừa đảo xuyên biên giới, đặc biệt là “pig butchering” và các vụ romance scam. Khi dòng tiền được tách qua nhiều blockchain bằng các giao dịch hoán đổi xuyên chuỗi, việc truy vết sẽ khó hơn đáng kể.
UNODC kêu gọi lực lượng chức năng khu vực được đào tạo chuyên sâu hơn về crypto để có thể theo dõi và tịch thu tài sản trên chuỗi. Đây là tín hiệu cho thấy cuộc đối đầu giữa cơ quan thực thi pháp luật và các mạng lưới lừa đảo vẫn đang nghiêng về phía tội phạm ở nhiều điểm.
Tổng kết
Báo cáo của UNODC cho thấy các mạng lừa đảo ở Đông Nam Á đã trở thành một hệ sinh thái tội phạm quy mô lớn, trong đó tiền điện tử đóng vai trò quan trọng ở khâu rửa tiền và che giấu dòng tiền.
