Kevin Warsh muốn thay đổi cách Fed đo lạm phát, nhưng đề xuất này đang làm dấy lên lo ngại rằng nó có thể tạo ra rủi ro mới thay vì giải quyết vấn đề hiện tại.
Điểm gây chú ý là ông muốn chuyển trọng tâm từ chỉ số core PCE sang các thước đo “trimmed” để nhìn vào lạm phát cơ bản. Tuy nhiên, giới kinh tế cho rằng cách làm này có thể kéo một số biến động giá vào quá trình ra quyết định và khiến Fed khó nhất quán hơn.
- Warsh muốn Fed đánh giá lạm phát theo cách loại bớt các cú sốc giá nhất thời.
- Bank of America cảnh báo phương pháp này có thể cho ra mức lạm phát nóng hơn core PCE.
- Tranh luận phản ánh áp lực lên Fed trong việc giữ độc lập chính sách và không bị chi phối bởi chính trị.
Warsh muốn Fed xem lại chỉ số lạm phát ưu tiên
Kevin Warsh nói ông quan tâm nhất đến mức lạm phát nền, thay vì các đợt tăng giá chỉ xảy ra một lần do địa chính trị hay biến động ở một mặt hàng cụ thể như thịt bò. Ông cho rằng Fed nên dùng các phương pháp “trimmed averages”, tức loại bỏ những mức giá cực đoan khỏi phép tính.
Hiện tại, Fed chủ yếu dựa vào core PCE, tức chỉ số giá tiêu dùng cá nhân lõi. Đây là thước đo đã loại trừ một số nhóm biến động mạnh để phản ánh xu hướng giá ổn định hơn. Warsh muốn thay đổi cách nhìn này để tập trung nhiều hơn vào phần “nền” của lạm phát.
Vì sao Bank of America cho rằng cách này có thể phản tác dụng?
Bank of America cho rằng khi loại bỏ các sốc giá lớn, Fed vẫn có thể nhận được một mức lạm phát không hề thấp hơn core PCE, thậm chí còn cao hơn. Nghĩa là dù những cú tăng mạnh đã bị cắt ra, nhiều mức tăng nhỏ hơn vẫn có thể nằm lại trong rổ tính toán và đẩy chỉ số cuối cùng lên.
Theo ước tính của Aditya Bhave, một thước đo 12 tháng theo cách “trimmed” vào tháng 2 sẽ cho mức trung bình 2,3% và trung vị 2,8%, trong khi core PCE là 3%. Ông cũng lưu ý rằng trong một số giai đoạn như 2019 và 2020, chỉ số trimmed-median từng cao hơn core PCE, khiến Fed có xu hướng cứng rắn hơn.
Bhave lập luận rằng nếu chỉ số mới thường xuyên cao hơn thước đo hiện tại, Warsh sẽ khó tránh khỏi việc phải bám vào chính công cụ do ông chọn. Khi đó, lo ngại về “cherry picking” trong cách chọn chỉ số có thể làm tổn hại uy tín của Fed.
Tranh luận này ảnh hưởng gì đến chính sách tiền tệ?
Tranh luận không chỉ là chuyện kỹ thuật đo lạm phát. Nếu Fed dùng một thước đo nhạy hơn với nhiều nhóm giá, các quyết định lãi suất có thể trở nên diều hâu hơn, vì ngân hàng trung ương sẽ nhìn thấy lạm phát nóng hơn so với core PCE. Điều đó tác động trực tiếp đến chi phí vay trong nền kinh tế.
Lãi suất điều hành của Fed thường truyền rất nhanh sang các khoản vay ngắn hạn như thẻ tín dụng. Trong khi đó, lãi suất thế chấp và chi phí vay dài hạn còn phụ thuộc thêm vào kỳ vọng lạm phát và điều kiện kinh tế. Vì vậy, thay đổi cách đo lạm phát có thể ảnh hưởng tới cả người tiêu dùng lẫn doanh nghiệp.
Warsh cũng nói trong phiên điều trần rằng Fed cần giữ độc lập với chính trị. Sen. Elizabeth Warren và một số nhà lập pháp đã chất vấn liệu ông có chống lại được sức ép từ Tổng thống Donald Trump trong việc hạ lãi suất hay không. Ông đáp rằng chính sách tiền tệ phải đặt lợi ích quốc gia lên trên hết.
Nhà đầu tư và thị trường cần theo dõi điều gì?
Điều cần theo dõi là Fed có thực sự thay đổi cách đọc lạm phát hay không, và nếu có thì chỉ số mới sẽ làm thay đổi ngôn ngữ điều hành ra sao. Bất kỳ dịch chuyển nào sang thước đo “trimmed” đều có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng lãi suất, từ đó tác động tới tài sản rủi ro, chi phí vốn và tâm lý thị trường.
Trong ngắn hạn, trọng tâm vẫn là mức độ độc lập của Fed và việc Warsh có giữ được lập trường nhất quán nếu thước đo ông ưa thích cho ra con số cao hơn core PCE hay không. Đây là điểm quyết định việc đề xuất của ông được xem là cải tiến kỹ thuật hay chỉ tạo thêm một lớp phức tạp cho chính sách tiền tệ.
Tổng kết
Đề xuất của Kevin Warsh nhằm làm mới cách Fed đo lạm phát đang gặp phản biện đáng kể từ giới kinh tế. Vấn đề cốt lõi là phương pháp mới có thể không làm chính sách rõ ràng hơn, mà còn khiến Fed đối mặt với rủi ro về tính nhất quán, uy tín và định hướng lãi suất.
Những câu hỏi thường gặp
Warsh muốn Fed thay đổi điều gì?
Ông muốn Fed xem trọng hơn các thước đo lạm phát đã loại bỏ các biến động giá cực đoan, thay vì chỉ dựa chủ yếu vào core PCE.
Core PCE là gì?
Đó là chỉ số giá tiêu dùng cá nhân lõi mà Fed hiện dùng để theo dõi xu hướng lạm phát cơ bản, đã loại trừ một số nhóm giá biến động mạnh.
Vì sao Bank of America lo ngại?
Ngân hàng này cho rằng cách đo mới có thể cho ra mức lạm phát cao hơn core PCE và khiến Fed dễ nghiêng sang lập trường cứng rắn hơn.
Việc này ảnh hưởng đến thị trường ra sao?
Nếu Fed nhìn thấy lạm phát nóng hơn, kỳ vọng lãi suất có thể tăng, kéo theo chi phí vay cao hơn và ảnh hưởng đến tâm lý thị trường.
