Iran nói đã bắt giữ hai tàu container ở eo biển Hormuz, trong khi dầu Brent và WTI tăng sau khi nguồn cung năng lượng qua khu vực này lại bị đặt dưới áp lực mới.
Diễn biến trên làm thị trường năng lượng chú ý đến rủi ro gián đoạn vận tải biển, đồng thời cho thấy căng thẳng địa chính trị vẫn có thể tác động ngay đến giá dầu và tâm lý rủi ro toàn cầu.
- Iran nói đã tịch thu hai tàu container và chuyển chúng về phía bờ biển Iran.
- UKMTO ghi nhận các cảnh báo về hoạt động quân sự và một vụ tấn công gần eo biển Hormuz.
- Giá dầu Brent và WTI cùng tăng khi thị trường phản ứng với rủi ro nguồn cung.
Điều gì đã xảy ra ở eo biển Hormuz?
Iran cho biết lực lượng của nước này đã bắt giữ hai tàu container trong khu vực eo biển Hormuz, nơi vẫn đang bị đóng. Cùng thời điểm, Cơ quan Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) phát đi cảnh báo về hoạt động quân sự cao và một vụ tàu bị tấn công gần bờ biển Iran.
UKMTO nói một tàu báo cáo đã bị bắn vào khoảng 8 hải lý ngoài khơi Iran lúc 8:38 UTC. Cơ quan này cho biết thủy thủ đoàn an toàn, toàn bộ người trên tàu đều được kiểm đếm và con tàu không chịu thiệt hại. Một cảnh báo khác ghi nhận một tàu container bị tàu vũ trang của Lực lượng Vệ binh Cách mạng áp sát, nổ súng và gây hư hại nặng cho buồng lái.
Truyền thông Iran gọi hai tàu này là MSC-FRANCESCA và EPAMINODES. Các báo cáo tại Iran nói cả hai hoạt động không được phép, nhiều lần vi phạm quy định và can thiệp vào hệ thống hỗ trợ dẫn đường, làm tăng rủi ro cho an toàn hàng hải.
Thị trường dầu phản ứng ra sao?
Giá dầu tăng nhẹ sau tin về căng thẳng mới ở eo biển Hormuz. Brent giao tháng 6 tăng 0,5% lên 99,03 USD mỗi thùng sau khi có lúc vượt 100 USD, còn WTI cùng kỳ hạn tăng 0,5% lên 90,13 USD.
Đây là phản ứng dễ hiểu vì eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển quan trọng của dầu thô và hàng hóa năng lượng. Khi khu vực này xuất hiện nguy cơ gián đoạn, thị trường thường định giá thêm phần rủi ro cho nguồn cung toàn cầu.
Giám đốc nghiên cứu hàng hóa toàn cầu đồng phụ trách tại Goldman Sachs, Daan Struyven, cho rằng việc gia hạn lệnh ngừng bắn làm giảm khả năng giao tranh gây thiệt hại lớn cho hạ tầng năng lượng toàn cầu. Tuy vậy, ông nhấn mạnh cú sốc hàng hóa vẫn rất rộng và mạnh, còn nhà hoạch định chính sách không kiểm soát hoàn toàn được thời gian kéo dài của nó.
Thông điệp chính trị từ Iran có gì thay đổi?
Iran đồng thời phát đi tín hiệu cứng rắn hơn trên mặt trận ngoại giao. Truyền thông Tasnim cho biết Tehran “không có kế hoạch” đàm phán với Mỹ vào thứ Sáu, trong lúc Ngoại trưởng Abbas Aragchi điện đàm với Ngoại trưởng Italy Antonio Tajani.
Trong cuộc trao đổi, ông Aragchi nói về các diễn biến khu vực và hậu quả an ninh, pháp lý, kinh tế từ điều Iran gọi là cuộc chiến xâm lược của Mỹ và Israel. Ông chỉ trích các nước châu Âu vì im lặng trước các cuộc tấn công quân sự mà Iran xem là trái luật, đồng thời cho rằng sự im lặng đó làm tổn hại luật pháp quốc tế và chế độ không phổ biến vũ khí hạt nhân.
Ông cũng nói việc tấn công các cơ sở hạt nhân hòa bình của Iran là không thể chấp nhận. Theo ông, cuộc khủng hoảng ở eo biển Hormuz bắt nguồn trực tiếp từ hành động quân sự đơn phương và bất hợp pháp của Mỹ nhằm vào một nước thành viên Liên Hợp Quốc có chủ quyền.
Nhà đầu tư và thị trường cần theo dõi gì tiếp theo?
Điểm cần theo dõi nhất là mức độ kéo dài của rủi ro tại eo biển Hormuz, vì đây là biến số có thể tác động ngay đến giá dầu và chi phí vận chuyển. Nếu các vụ chặn bắt hoặc tấn công tiếp diễn, thị trường năng lượng có thể còn biến động mạnh hơn.
Ngoài ra, cần chú ý phản ứng ngoại giao của Iran, Mỹ và châu Âu, bởi các phát biểu về đàm phán hay không đàm phán có thể làm thay đổi kỳ vọng của thị trường. Với nhà đầu tư, đây là giai đoạn mà tin tức địa chính trị có thể chi phối mạnh tâm lý trên nhiều tài sản rủi ro.
Tổng kết
Vụ Iran nói đã bắt giữ hai tàu ở eo biển Hormuz cho thấy rủi ro hàng hải và địa chính trị vẫn đang đè lên thị trường năng lượng. Diễn biến tiếp theo ở khu vực này sẽ tiếp tục là yếu tố quyết định đối với giá dầu và tâm lý thị trường toàn cầu.
