Pakistan đang đối mặt với một tranh cãi mới về tiền số khi lãnh đạo cơ quan quản lý tài sản số gặp học giả Hồi giáo vừa ra phán quyết cấm mua bán bằng crypto.
Vấn đề này không chỉ liên quan đến tính hợp pháp theo Sharia, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch cấp phép tài sản số của Pakistan, nơi hàng chục triệu người đã sở hữu crypto.
- Bilal bin Saqib cho rằng stablecoin, tokenized asset và token crypto cần được xem xét riêng.
- Phán quyết của Mufti Taqi Usmani coi crypto là không phù hợp với khái niệm “maal” trong luật Hồi giáo.
- Quy định mới của Pakistan yêu cầu tài sản số phải đáp ứng chuẩn Sharia, nên hai quan điểm này đang tạo ra xung đột chính sách.
Phán quyết của Mufti Taqi Usmani và lập trường về crypto
Phán quyết này xem tiền điện tử là không đủ tiêu chuẩn “maal”, tức tài sản theo nghĩa pháp lý Hồi giáo. Các học giả cũng nêu rằng việc gọi một đồng coin là “virtual currency”, “token” hay “stablecoin” không làm thay đổi bản chất bị cấm.
Trong lập luận được nêu, USDT cũng được nhắc trực tiếp cùng với các token khác. Khi được hỏi về trường hợp mua sách và khóa học trực tuyến bằng crypto, các học giả cho rằng giao dịch đó không hợp lệ vì người mua chưa thật sự nhận quyền sở hữu hợp pháp.
Quan điểm này không chỉ nhắm vào giao dịch đầu cơ. Nó còn bao trùm cả chi tiêu hàng ngày, từ hàng hóa vật lý đến dịch vụ số, nếu phương thức thanh toán là crypto.
Bilal bin Saqib muốn tách stablecoin, tokenized asset và token
Bilal bin Saqib cho rằng blockchain, stablecoin neo theo fiat và tài sản thực được token hóa không phải là một nhóm giống nhau. Ông đề nghị mỗi loại cần được đánh giá riêng về kỹ thuật và Sharia.
Trong cuộc gặp ngày 11/7, Saqib gọi đây là một cuộc trao đổi mang tính xây dựng và nhấn mạnh mục tiêu chung là bảo vệ người dân Pakistan khỏi gian lận, lừa đảo và tổn thất tài chính. Hiện chưa rõ cuộc gặp này có làm thay đổi lập trường của Mufti Taqi Usmani hay không.
Today, I had a constructive discussion with Mufti Taqi Usmani Sahib on digital assets and the ongoing conversation around their Shariah status. We are united on one fundamental objective: protecting Pakistanis from fraud, exploitation, and financial harm.
– Bilal bin Saqib, trên X
Xung đột với kế hoạch cấp phép tài sản số của Pakistan
Pakistan đã thông qua Virtual Assets Act vào tháng 3/2026, trong đó PVARA trở thành cơ quan quản lý liên bang có quyền cấp phép cho sàn giao dịch, đơn vị lưu ký, nhà vận hành ví và đơn vị phát hành token. Luật này cũng yêu cầu dịch vụ phải được một ủy ban học giả tài chính Hồi giáo thẩm định về Sharia.
Đây là điểm khiến tranh cãi trở nên quan trọng. Nếu mọi loại crypto đều bị xếp chung vào nhóm bị cấm, cách tiếp cận theo từng trường hợp riêng cho stablecoin hay tài sản được bảo chứng sẽ khó áp dụng hơn nhiều.
Luật cũng quy định mức phạt có thể lên tới 50 triệu rupee Pakistan, tương đương 179.000 USD, cùng án tù đối với đơn vị hoạt động không có giấy phép. Với khoảng 30 triệu đến 40 triệu người Pakistan đã sở hữu crypto, cách diễn giải Sharia có thể ảnh hưởng rộng đến thị trường nội địa.
Pakistan sẽ phải giải quyết bài toán nào tiếp theo?
Pakistan cần làm rõ liệu các sản phẩm như stablecoin, token hóa tài sản thực hay token đầu cơ có được phân loại khác nhau hay không. Câu trả lời này sẽ quyết định khung cấp phép mới vận hành ra sao.
Cho đến lúc đó, lập trường của học giả Hồi giáo có ảnh hưởng lớn đến cách nhiều người Pakistan nhìn nhận việc nắm giữ và sử dụng crypto, dù bản thân fatwa không phải là luật nhà nước.
Tổng kết
Tranh cãi giữa phán quyết Sharia và kế hoạch quản lý tài sản số đang đặt Pakistan vào thế phải chọn cách phân loại crypto rất rõ ràng. Diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào việc cơ quan quản lý có duy trì cách tiếp cận theo từng loại tài sản hay không.
