Giới chức Mỹ nghi DeepSeek huấn luyện mô hình AI mới bằng chip Nvidia Blackwell bị cấm bán cho Trung Quốc, làm dấy lên nguy cơ vi phạm kiểm soát xuất khẩu và gia tăng căng thẳng chính trị tại Washington.
Thông tin xuất hiện ngay trước thời điểm Nvidia công bố kết quả kinh doanh quý IV, trong bối cảnh tranh luận tại Mỹ xoay quanh việc có nên cho phép bán phiên bản chip giới hạn sang Trung Quốc để kìm hãm đối thủ hay siết chặt nhằm tránh rủi ro an ninh.
- Mỹ cho rằng DeepSeek có thể đã tiếp cận chip Nvidia Blackwell dù lệnh cấm xuất khẩu sang Trung Quốc vẫn còn hiệu lực.
- Tranh cãi nội bộ Mỹ tăng nhiệt giữa quan điểm “bán hạn chế” để cạnh tranh và quan điểm “siết chặt” vì rủi ro quân sự.
- Nhà đầu tư theo dõi sát báo cáo lợi nhuận Nvidia và triển vọng chi tiêu AI, vốn có thể tác động đến nhóm cổ phiếu công nghệ và thị trường crypto.
Mỹ nghi DeepSeek dùng chip Blackwell của Nvidia dù đang bị cấm xuất khẩu sang Trung Quốc
Giới chức Mỹ nói DeepSeek có thể đã huấn luyện mô hình AI mới trên chip Nvidia Blackwell, loại đang bị cấm bán cho Trung Quốc theo quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.
Một quan chức cấp cao trong chính quyền Donald Trump (theo cáo buộc) cho biết điều này có thể vi phạm luật kiểm soát xuất khẩu hiện hành, vì các quy định đang chặn việc bán bộ xử lý Blackwell sang Trung Quốc. Vị này nhấn mạnh “chúng tôi không chuyển Blackwell đến Trung Quốc”, nhưng không giải thích Mỹ biết thông tin bằng cách nào hoặc DeepSeek đã lấy chip ra sao.
Giới chức Mỹ cũng tin DeepSeek có thể loại bỏ các dấu hiệu kỹ thuật nhằm che nguồn gốc chip từ Mỹ. Theo cùng nguồn, nhiều chip Blackwell có khả năng được gom tại một trung tâm dữ liệu của DeepSeek ở Nội Mông, khu tự trị phía bắc Trung Quốc, nơi nổi tiếng với các dự án năng lượng lớn và cụm máy chủ.
Nếu Mỹ xác nhận DeepSeek đã tiếp cận được Blackwell, tranh luận tại Washington có thể leo thang về việc mức độ hạn chế xuất khẩu nên đi xa tới đâu, đặc biệt khi AI ngày càng gắn với năng lực kinh tế và an ninh.
Trung Quốc bác bỏ cáo buộc và phản đối “mở rộng khái niệm an ninh quốc gia”
Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington phủ nhận cáo buộc và cho rằng Mỹ đang chính trị hóa kinh tế, thương mại và công nghệ thông qua các biện pháp kiểm soát xuất khẩu.
Trong tuyên bố, đại sứ quán nói Trung Quốc phản đối “vạch ranh giới ý thức hệ, mở rộng quá mức khái niệm an ninh quốc gia, lạm dụng kiểm soát xuất khẩu trên diện rộng và chính trị hóa các vấn đề kinh tế, thương mại và công nghệ”.
Ngày thứ Ba, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mao Ninh nói bà không nắm trường hợp cụ thể, đồng thời nhắc lại Trung Quốc đã bày tỏ lập trường về các hạn chế chip của Mỹ. Các biện pháp kiểm soát xuất khẩu thuộc thẩm quyền Bộ Thương mại Mỹ và việc xuất Blackwell sang Trung Quốc hiện bị cấm.
Washington chia rẽ về việc nới hay siết bán chip, giữa cạnh tranh với Huawei và rủi ro quân sự
Mỹ đang chia rẽ: một bên muốn cho phép bán chip giới hạn để kìm đà đối thủ Trung Quốc, bên còn lại muốn siết chặt vì lo chip tiên tiến hỗ trợ hệ thống quân sự.
Tháng 8, Donald Trump phát tín hiệu Nvidia có thể bán phiên bản Blackwell giảm cấu hình cho khách hàng Trung Quốc. Sau đó ông đổi hướng, nói các chip mạnh nhất nên ở lại Mỹ. Tháng 12, ông cho phép doanh nghiệp Trung Quốc mua H200, chip tiên tiến thứ hai của Nvidia; quyết định này vấp chỉ trích từ các nghị sĩ có lập trường cứng rắn với Trung Quốc. Việc giao H200 hiện vẫn bị tạm dừng do các “lan can” phê duyệt.
White House AI czar David Sacks và CEO Nvidia Jensen Huang lập luận rằng cho phép bán hạn chế có thể làm chậm sự trỗi dậy của các đối thủ Trung Quốc như Huawei. Ngược lại, một số nhà lập pháp lo ngại chip tiên tiến có thể củng cố năng lực quân sự và làm suy yếu lợi thế dẫn đầu AI của Mỹ.
Cáo buộc DeepSeek dùng “distillation” từ các mô hình AI của Mỹ làm tăng lo ngại rò rỉ lợi thế công nghệ
Quan chức Mỹ cho rằng mô hình mới của DeepSeek có thể sử dụng “distillation” từ các hệ thống AI Mỹ như Anthropic, Google, OpenAI và xAI.
“Distillation” là kỹ thuật trong đó một mô hình mạnh hơn kiểm tra, chấm điểm câu trả lời của mô hình mới; hệ thống nhỏ hơn học từ kết quả đó để cải thiện. OpenAI và Anthropic từng nêu quan ngại tương tự về việc nhà phát triển Trung Quốc sử dụng phương pháp này.
DeepSeek có trụ sở tại Hàng Châu từng thu hút chú ý toàn cầu đầu năm ngoái khi công bố các mô hình được cho là cạnh tranh với nhiều hệ thống dẫn đầu của Mỹ. Diễn biến này làm dấy lên báo động tại Washington rằng Trung Quốc đang thu hẹp khoảng cách AI bất chấp rào cản thương mại.
Báo cáo lợi nhuận Nvidia và chi tiêu AI trở thành tâm điểm của thị trường
Nvidia chuẩn bị công bố lợi nhuận quý IV vào ngày 25/2, trong lúc nhà đầu tư theo dõi nhu cầu tính toán AI và triển vọng chi tiêu vốn của các hãng cloud.
Thông tin căng thẳng xoay quanh Blackwell xuất hiện chỉ vài ngày trước báo cáo. Ở quý trước, doanh thu vượt hướng dẫn gần 3 tỷ USD và tăng tuần tự 10 tỷ USD. Tuy vậy, cổ phiếu giảm từ 186,52 USD trong ngày công bố lợi nhuận xuống 180,64 USD ở phiên kế tiếp. Trước đó, cổ phiếu từng đạt đỉnh 207,04 USD ngày 29/10, rồi giảm và đóng cửa 171,88 USD vào ngày 5/2 sau một nhịp hồi.
Nhà phân tích Joseph Moore của Morgan Stanley kỳ vọng kết quả quý IV mạnh và dự đoán ít nhất cao hơn 2 tỷ USD so với mức hướng dẫn doanh thu 64 tỷ USD. Mức đồng thuận thị trường gần 72 tỷ USD. Ông cũng nói tiến độ tăng tốc của chip Vera Rubin có khả năng đúng kế hoạch, trong khi nhu cầu compute AI vẫn mạnh trên các chuỗi cung ứng DRAM, NAND, HDD, quang học, CPU và nguồn điện.
Nhà phân tích Vivek Arya của Bank of America cập nhật triển vọng trước kỳ báo cáo: chi tiêu vốn cloud có thể đạt 748 tỷ USD năm 2026 và 869 tỷ USD năm 2027, tương ứng tăng 56% và 16% so với cùng kỳ. Ông dự báo thị trường hệ thống trung tâm dữ liệu tăng 64% năm 2026, còn hệ thống AI có thể tăng gần 100% nhờ triển khai các bộ tăng tốc mới.
Ngay cả khi không tính Google (tự dùng TPU), capex cloud năm 2026 có thể tăng khoảng 45% lên 180 tỷ USD. Ông cho rằng nhà cung cấp sẽ chuyển phần chi phí HBM và DDR tăng lên cho khách hàng để duy trì biên lợi nhuận khi doanh số hệ thống tăng.
Những câu hỏi thường gặp
Chip Nvidia Blackwell là gì và vì sao nhạy cảm về mặt kiểm soát xuất khẩu?
Blackwell là dòng chip AI cao cấp của Nvidia. Mỹ đang áp lệnh kiểm soát xuất khẩu khiến việc chuyển Blackwell sang Trung Quốc bị cấm, do lo ngại chip tiên tiến có thể nâng năng lực AI và các ứng dụng nhạy cảm.
“Distillation” trong AI là gì?
Distillation là kỹ thuật mô hình mạnh hơn đánh giá đầu ra của mô hình nhỏ hơn, rồi mô hình nhỏ học từ phản hồi đó để cải thiện. Phương pháp này gây tranh cãi khi bị nghi dùng để “học lại” năng lực từ các mô hình hàng đầu.
Vì sao báo cáo lợi nhuận của Nvidia có thể ảnh hưởng đến thị trường crypto?
Nvidia là cổ phiếu dẫn dắt câu chuyện AI. Kết quả kinh doanh và triển vọng chi tiêu AI có thể tác động khẩu vị rủi ro của thị trường, kéo theo biến động ở tài sản rủi ro như tiền điện tử, đặc biệt khi dòng vốn xoay quanh chủ đề AI.
