Một robot 100 kg với thân hình giống người và bốn bánh sẽ được đưa lên Mặt Trăng trong sứ mệnh Chang’e-8 của Trung Quốc vào năm 2029.
Robot này được thiết kế để vận chuyển thiết bị, triển khai cảm biến và thu mẫu bề mặt tại cực nam Mặt Trăng. Sự kiện này phản ánh bước tiến mới của Trung Quốc trong robot hình người và công nghệ không gian.
- Robot 100 kg sẽ tham gia sứ mệnh Chang’e-8, dự kiến đến cực nam Mặt Trăng vào năm 2029.
- Nhiệm vụ chính là chở thiết bị, triển khai cảm biến và thu mẫu bề mặt sau khi tàu hạ cánh.
- Chang’e-8 và Chang’e-7 sẽ nhắm tới các khu vực khác nhau ở cực nam Mặt Trăng.
Robot 100 kg sẽ làm gì trên Mặt Trăng?
Robot này không được thiết kế để thực hiện một nhiệm vụ phức tạp như con người, mà để “chuyển đồ”. Sau khi tàu Chang’e-8 hạ cánh, nó sẽ vận chuyển thiết bị và cảm biến đến đúng vị trí, triển khai chúng rồi thu mẫu bề mặt.
Thiết kế của robot gồm thân trên giống người và bốn bánh, với khối lượng khoảng 100 kg. Cấu hình này cho thấy ưu tiên là khả năng di chuyển ổn định và thao tác cơ bản trong môi trường Mặt Trăng, thay vì mô hình hoàn toàn giống người.
Chang’e-8 nhắm tới cực nam Mặt Trăng vào năm 2029
Sứ mệnh Chang’e-8 của Trung Quốc dự kiến đưa robot này đến cực nam Mặt Trăng vào năm 2029. Đây là khu vực được xem là có giá trị khoa học cao, nên nhiều nhiệm vụ có thể được triển khai theo từng vùng khác nhau.
Chang’e-8 sẽ nhắm tới một phần khác của cực nam so với Chang’e-7, vốn cũng được cho là sẽ đưa một robot hình người tới khu vực này. Cách tiếp cận đó cho thấy Trung Quốc đang mở rộng phạm vi khảo sát thay vì chỉ tập trung vào một điểm đổ bộ duy nhất.
Dự án do HKUST dẫn dắt với mạng lưới hợp tác rộng
Việc phát triển robot do Hong Kong Space Robotics and Energy Center dẫn đầu, phối hợp cùng 30 trường đại học và tổ chức không gian tại Hong Kong, Trung Quốc đại lục và một số đối tác quốc tế.
Đây là một dự án liên ngành, kết hợp robot, năng lượng và công nghệ không gian. Phát biểu ngày 29/4, Gao Yang, giáo sư HKUST kiêm người điều hành trung tâm, gọi đây là một màn trình diễn mới về robot hình người trên Mặt Trăng.
Trung Quốc đang tăng tốc trong robot hình người và AI
Chương trình robot Mặt Trăng xuất hiện trong bối cảnh Trung Quốc đẩy mạnh robot và trí tuệ nhân tạo trong nước. Đầu năm nay, các nhà lập pháp đã thông qua Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 cho giai đoạn 2026-2030, trong đó trí tuệ nhân tạo hiện thân được xếp vào nhóm ưu tiên hàng đầu.
Trung Quốc cũng chiếm hơn 80% số robot hình người được lắp đặt trên toàn cầu trong năm trước. Cùng lúc đó, Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia công bố kế hoạch giải ngân khoảng 1.000 tỷ nhân dân tệ, tương đương 138 tỷ USD, để hỗ trợ robot, AI và các lĩnh vực đổi mới liên quan.
Hoạt động thử nghiệm trong nước cũng tăng lên. Tại bán marathon E-Town ở Bắc Kinh vào tháng 4/2026, một robot do Honor phát triển hoàn thành đường chạy trong 50 phút 26 giây, còn 47 trong số 102 đội robot về đích, tăng mạnh so với 6 trên 20 đội của năm trước.
Washington bắt đầu để ý tới rủi ro từ robot Trung Quốc
Sự mở rộng của ngành robot Trung Quốc đã thu hút sự chú ý tại Mỹ. Tháng 3/2026, Thượng nghị sĩ Tom Cotton và Chuck Schumer đưa ra Đạo luật An ninh Robot Mỹ, nhằm cấm chính phủ liên bang mua hoặc vận hành xe mặt đất không người lái do đối thủ nước ngoài sản xuất.
Dự luật nêu các lo ngại như rò rỉ dữ liệu và nguy cơ bị điều khiển từ xa thông qua lỗ hổng trong hệ thống robot do Trung Quốc sản xuất. Hiện chưa rõ dự luật này sẽ tác động thế nào đến các chuỗi cung ứng và tiêu chuẩn an ninh công nghệ trong thời gian tới.
Tổng kết
Robot 100 kg của HKUST là một phần trong kế hoạch rộng hơn của Trung Quốc nhằm kết hợp robot hình người, AI và thăm dò Mặt Trăng. Với mốc phóng dự kiến năm 2029, Chang’e-8 sẽ là một nhiệm vụ đáng theo dõi trong cuộc đua công nghệ không gian.
